Słyszy się często, że życie to ciągła walka i zmagania oraz że trzeba się ostro namęczyć, żeby w ogóle coś mieć i osiągnąć. Czasami bywa i gorzej, ponieważ bardzo często ludzie postrzegają samo życie jako jedno wielkie pole bitwy. W ich wyobrażeniach jawi się ono niczym pejzaż bitewny – czyli jeden wielki chaos i zgiełk. Ile jednak prawdy kryje się w tym, że w życiu chodzi o to, żeby zmagać się z nim samym?


W wielu przypadkach to sami ludzie kreują takie sytuacje, w których o wszystko walczą. I to jest a fakt, a nie teoria. Nie zdają sobie przy tym sprawy z tego, iż życie nie powstało po to, żeby się z nim zmagać tylko po to, żeby być i cieszyć się nim. Zmagania wymyślili ludzie – to jest właśnie wynalazek ludzkości.


Walka od zarania dziejów trwa praktycznie we wszystkich dziedzinach naszego życia. Od samego początku istnienia gatunku ludzkiego widoczna jest walka o wszystko. Nie ma chyba takiej sfery ludzkiego życia, w której by ona nie występowała. Ludzie walczą i konkurują o wszystko. I to jest główną przyczyną, dlaczego życie wygląda jak jedno wielkie pole bitwy.
Taki typ podejścia – wpisany jako norma w postępowaniu – niestety wiele pożytku nie przynosi. Ludzie tak przyzwyczaili się do tego, że nie wyobrażają sobie życia bez nieustannej walki o cokolwiek. Człowiek nie widzi innych możliwości i rozwiązań, zmagając się nie tylko z okolicznościami, lecz również z samym sobą. To zawsze tworzy frustrację, złość i niezadowolenie. Wyżywanie się na samym sobie nie pomoże, a z całą pewnością pogorszy jeszcze i tak paskudny już stan. Zupełnie inną sprawą jest tworzenie zamiast konkurowania i wydzierania wszystkiego innym.


„Musisz pozbyć się myśli o rywalizacji. Jesteś po to, by tworzyć, a nie rywalizować z tym, co zostało już stworzone”.
- Wallace D. Wattles


Ta jakże błyskotliwa myśl, którą zaprezentował Wallace D. Wattles, ma bardzo duże znaczenie. Przede wszystkim zwraca uwagę na akt kreacji w życiu zamiast rywalizacji. Jeśli faktycznie ktoś ma zamiar coś mieć i coś osiągnąć to niech po prostu to stworzy. Żeby lepiej wyjaśnić, jaką siłę ma kreacja, a jak słabe z perspektywy czasu okazuje się wywalczenie sobie czegoś siłą, można przyjrzeć się czemuś interesującemu. Spójrz np. na wszystkie imperia, które powstawały w przeszłości. Wszystkie one powstały w wyniku wywalczenia i wydarcia innym ludziom i ich krajom ziem i dóbr. Gdzie teraz są te imperia? Ile lat przetrwały? Najczęściej niewiele. Pojawiały się i znikały. Są obecne tylko na kartach i mapach historii. A teraz dla odmiany przyjrzyjmy się żarówce Edisona. Stworzona poprzez kreatywność i pomysłowość, nie poprzez konkurencję i walkę, przetrwała wiele lat i przetrwa jeszcze więcej, służąc miliardom ludzi na świecie. Ciekawe, racja?


Imperia i żarówka mogą wydawać się na pierwszy rzut oka niebyt sensownym połączeniem w celu wyjaśnień, w czym rzecz. Jednak jest w tym głębszy sens. Powyższe przykłady ukazują różnice między walką a kreatywnością. I jak się okazuje, kreatywność zawsze wygrywa – i o ironio – bez walki. O czym to mówi? Jeśli faktycznie coś Ci się marzy, niech to będzie np. udany związek, rodzina, biznes, stworzenie muzyki lub książki, udanie się w podróż albo zrobienie innej rzeczy opartej na pasji i kreatywności to będzie miała ona większą wartość, jeśli faktycznie zostanie stworzona, a nie wywalczona. Zapewne będzie to rozsądniejszym rozwiązaniem, albowiem jest to czyste, niczym nieskażone tworzenie – tak można byłoby to określić.


„Kreuj, zamiast walczyć”


Masz wszelkie możliwości do stworzenia życia takiego, jakiego pragniesz i nie musisz czegokolwiek osiągać, tratując innych – jak to ogólnie się w społeczeństwie przyjęło. Zajmij się tworzeniem. Dlaczego? To już wiesz, ponieważ kreowanie jest o wiele radośniejszym procesem. Walka jest czymś, co ludzie sami na siebie narzucają, chociaż w wielu przypadkach mogliby tego uniknąć. Jeśli chcesz mieć zatem lepsze życie i odnosić prawdziwe sukcesy to przestań walczyć, a zacznij kreować.

Ostatnie dziecko wyprowadza się z domu. Zamykasz za nim drzwi i w ciszy, która nagle staje się niemal fizycznie wyczuwalna, rozglądasz się po mieszkaniu. Na półkach stoją odkurzone już trofea sportowe, na ścianach wisią oprawione dyplomy, a w lodówce nie ma już ulubionego jogurtu twojej córki. Przez ostatnie dwadzieścia lat twoja tożsamość była nierozerwalnie spleciona z rolą rodzica. Twoje dni wypełniały szkolne zebrania, treningi, wieczory spędzone na odrabianiu lekcji i usypianiu niekończących się pytań: „A dlaczego?”. Byłeś kierowcą, kucharzem, pielęgniarzem, finansistą, pocieszycielem i strażnikiem. A teraz? Teraz jesteś sobą. I to właśnie w tej nowej, nie zawsze komfortowej ciszy, rodzi się pytanie, które jednocześnie przeraża i ekscytuje: a co z moim życiem? Co z moim sercem? Powrót do randkowania, gdy ma się za sobą wieloletnie małżeństwo, rodzicielstwo i bagaż doświadczeń, które zmieściłyby się w kilku tomach autobiografii, to jedna z największych życiowych przygód, która wymaga nie lada odwagi i nowego spojrzenia na siebie.

Wejście w świat randek po czterdziestce, gdy jest się rodzicem, to nie jest po prostu powrót do stanu sprzed lat. To zupełnie nowy rozdział, pisany na nowych zasadach. Twoje życie nie jest już czystą kartą. Jest jak bogato iluminowany manuskrypt, w którym większość stron jest już zapisana. I właśnie to stanowi zarówno największe wyzwanie, jak i największy atut. Nie szukasz już kogoś, z kim „wspólnie będziecie się kształtować”. Szukasz kogoś, kto zechce dołączyć do już istniejącej, złożonej opowieści, a jednocześnie pomoże ci napisać kolejne, ekscytujące rozdziały. Pierwszym i najważniejszym krokiem jest więc pogodzenie się z tą złożonością. Twoje dzieci, nawet te dorosłe i mieszkające osobno, zawsze będą ważną częścią twojego życia. Twój były partner lub partnerka, z którym łączy cię rodzicielska współpraca, będzie obecny w tle. Twoje nawyki, przyzwyczajenia i cała logistyka życia są już ustalone. Zaproszenie kogoś nowego do tego świata wymaga nie tylko uczuć, ale i strategicznego myślenia oraz zdrowego rozsądku.

Jednym z największych wyzwań jest poczucie winy. Głęboko w sercu wielu rodziców tkwi przeświadczenie, że skoro okres intensywnego rodzicielstwa dobiegł końca, ich główna misja życiowa została wypełniona. Skupienie się na własnych potrzebach, a szczególnie na potrzebie romantycznej bliskości, może wydawać się egoizmem, zdradą wobec rodzicielskiej roli. To uczucie jest naturalne, ale też bardzo zwodnicze. Pamiętaj, że twoje szczęście nie konkuruje ze szczęściem twoich dzieci. Wręcz przeciwnie – szczęśliwy, spełniony rodzic, który ma wsparcie i bliskość w związku, jest często lepszym, bardziej obecnym i spokojniejszym rodzicem, nawet dla dorosłych już dzieci. Pozwalając sobie na nową miłość, nie odbierasz niczego swoim dzieciom. Pokazujesz im coś znacznie ważniejszego – że życie to ciągła podróż, że miłość nie kończy się w pewnym wieku i że dbanie o własne potrzeby jest oznaką siły, a nie słabości.

Kolejną barierą jest logistyka, która w tym wieku przypomina niekiedy planowanie operacji wojskowej. Nie jesteś już wolnym duchem, który może spontanicznie wyjść na całą noc. Masz obowiązki zawodowe, być może opiekę nad starzejącymi się rodzicami, a przede wszystkim – relację z dorosłymi już dziećmi, które wciąż potrzebują twojego wsparcia, choć w innej formie. Randkowanie wymaga więc kalendarza i otwartej komunikacji. Zamiast udawać, że jesteś tak samo dyspozycyjny jak dwudziestolatek, lepiej od razu być szczerym. „Chciałbym się spotkać w piątek, ale muszę wcześniej zadzwonić do córki, bo ma ważny egzamin” – taka szczerość nie jest oznaką braku zaangażowania. Jest oznaką dojrzałości i odpowiedzialności. Osoba, która jest na to gotowa, będzie to postrzegać nie jako obciążenie, ale jako część ciebie, którą szanuje.

Temat wprowadzania nowego partnera do życia dzieci to pole minowe, które należy pokonywać z najwyższą ostrożnością i delikatnością. Najgorszą rzeczą, jaką możesz zrobić, jest rzucenie się w nowy związek z taką intensywnością, że twoje dzieci czują się zastąpione lub pominięte. One również przechodzą proces adaptacji do nowej sytuacji – pustego gniazda. Pojawienie się nowej osoby może budzić w nich lęk o waszą relację, lojalność wobec drugiego rodzica czy po prostu zwykłą zazdrość. Kluczowe jest, aby dać im czas. Nie przedstawiaj im każdej osoby, z którą chodzisz na randki. Zrób to dopiero wtedy, gdy relacja stanie się poważna i stabilna. Kiedy już to zrobisz, nie wymuszaj natychmiastowej miłości. Pozwól, by relacja rozwijała się własnym tempem. Organizuj spotkania w neutralnych, niskociśnieniowych okolicznościach – wspólny obiad w restauracji zamiast od razu rodzinnych świąt. I przede wszystkim, zapewniaj swoje dzieci, że twoje uczucie do nich jest niezmienne i że nikt nigdy nie zajmie ich miejsca w twoim sercu. Ta nowa osoba ma swoją, osobną przestrzeń.

Twoja przeszłość to nie tylko dzieci. To także historia twojego poprzedniego związku. Dla wielu osób po czterdziestce wejście w nową relację wiąże się z nieustannym porównywaniem. „Mój były mąż zawsze pamiętał o rocznicach”, „Moja była żona tak wspaniale gotowała”. Te myśli są naturalne, ale zatruwają fundament nowej relacji. Nowy partner nie jest następcą twojego byłego małżonka. Jest kimś zupełnie innym, z kim budujesz zupełnie nową historię. Aby to zrobić, musisz świadomie pożegnać się z duchem przeszłości. Nie chodzi o to, by wymazać wspomnienia, ale o to, by przestać ich używać jako miary dla obecnej relacji. Doceniaj to, co nowe i inne. Może twój nowy partner nie pamięta wszystkich rocznic, ale za to jest świetnym słuchaczem, gdy wracasz zestresowany z pracy. Może nie gotuje tak wykwintnie, ale za to wprowadza do twojego życia zapomnianą radość i spontaniczność. Skup się na teraźniejszości i na tym, co razem tworzycie, a nie na tym, co było.

Randkowanie w tym wieku ma jednak jedną, ogromną przewagę nad randkowaniem w młodości – wiesz już, kim jesteś. Nie szukasz już kogoś, kto „dopełni” twoje życie, bo wiesz, że jesteś kompletną osobą. Twoje dzieciństwo, kariera, rodzicielstwo – wszystko to ukształtowało cię w kogoś o ugruntowanych wartościach, preferencjach i celach. Dzięki temu możesz być znacznie bardziej selektywny i świadomy w swoich wyborach. Nie marnujesz czasu na relacje, które nie mają przyszłości. Szukasz kogoś, kto podziela twoje podstawowe wartości, kto szanuje twoją przeszłość i twoją rolę rodzica, i kto ma podobną wizję przyszłości. Ta dojrzałość pozwala ominąć wiele dram i nieporozumień, które są udziałem młodych par.

Pamiętaj też, że twoje dorosłe dzieci obserwują cię bardziej, niż ci się wydaje. Patrzą, jak radzisz sobie z tą nową sytuacją. Widzą, czy jesteś szczęśliwy, czy tylko udajesz. Widzą, jak traktujesz nowego partnera i jak on traktuje ciebie. Wchodząc w nowy, zdrowy i szanujący związek, dajesz im nieświadomie najcenniejszą lekcję na dorosłe życie – lekcję o tym, że miłość, szacunek i troska nie kończą się w pewnym wieku. Pokazujesz im, jak z godnością i nadzieją otwierać się na nowe rozdziały, nawet po przejściach. To może być twój największy rodzicielski dar dla nich w tym okresie – dar nadziei i wiary w przyszłość.

Powrót do randkowania po czterdziestce, gdy dzieci opuszczają dom, to nie jest ucieczka od samotności. To afirmacja życia. To decyzja, że pomimo zmarszczek, doświadczeń i odpowiedzialności, wciąż masz prawo do radości, namiętności i romantycznego uniesienia. To odkrywanie, że serce, które przez lata tak hojnie kochało swoje dzieci, ma wciąż mnóstwo miłości do ofiarowania komuś, kto będzie kochał je dla niego samego. To może być przerażające, by wyjść z domu, który przez lata był twoją twierdzą, i otworzyć drzwi nieznanemu. Ale w tej niepewności kryje się też piękno – piękno odkrywania siebie na nowo, nie jako rodzica, ale jako kobiety, jako mężczyzny, jako istoty pragnącej bliskości. I choć droga może być wyboista, a każda randka lekcją pokory, to cel – znalezienie kogoś, z kim stworzysz nowy dom, nie z cegieł i zaprawy, ale z wspólnych chwil, zrozumienia i dojrzałej miłości – jest wart każdego ryzyka. Bo pustego gniazda nie trzeba wypełniać tęsknotą. Można je wypełnić nowym początkiem.

Artykuł napisany we współpracy z portalem randkowym 40latki.pl

Zdolność do wyrażania emocji w związku przechodzi z wiekiem i doświadczeniem głęboką ewolucję. Nie jest to proces linearny, w którym po prostu stajemy się lepsi lub gorsi w okazywaniu uczuć. To raczej złożona przemiana jakościowa: zmieniają się emocje, które najczęściej odczuwamy, zmieniają się powody, dla których je ukrywamy lub dzielimy się nimi, a przede wszystkim zmienia się cel, któremu ma służyć ich ekspresja. W młodości, szczególnie na wczesnym etapie relacji, wyrażanie emocji często służy budowaniu więzi i potwierdzaniu uczucia. Jest intensywne, niekiedy gwałtowne, nacechowane dużą dozą spontaniczności, ale także niepewności. Chcemy pokazać drugiej osobie, co czujemy, ale także sprawdzić, jak na te emocje zareaguje. To swoisty taniec zalotów i testów, gdzie radość bywa euforyczna, smutek – dramatyczny, a złość może być niszcząca lub szybko gasnąca. W świecie aplikacji randkowych ten etap jest często zredukowany do emoji i starannie dobranych słów, które mają zasugerować odpowiedni stan emocjonalny – zainteresowanie, zabawę, fascynację – bez ryzyka zbytniej ekspozycji. Po czterdziestce, zwłaszcza w długoterminowych, dojrzałych związkach, ekspresja emocjonalna przechodzi metamorfozę. Przestaje być przede wszystkim narzędziem budowania relacji, a staje się jej organicznym składnikiem, oddechem codzienności. Nie chodzi już o to, by „pokazać” emocje, ale by być w nich razem, by pozwolić im istnieć w przestrzeni między dwojgiem ludzi jako część wspólnego doświadczenia.

Kluczowym elementem tej zmiany jest rosnąca zdolność do odróżniania emocji od reakcji. Osoba niedojrzała emocjonalnie często utożsamia się ze swoim pierwszym, impulsywnym odczuciem. Gniew natychmiast przeradza się w krzyk lub obrażanie się, lęk – w panikę lub ucieczkę, smutek – w poczucie beznadziei. W dojrzałym związku, szczególnie po latach wspólnego życia, pojawia się większa przestrzeń na samoobserwację i regulację. Nie oznacza to tłumienia emocji, ale ich „przetworzenie” przed wyrażeniem. Zamiast wybuchnąć: „Jesteś nie do wytrzymania! Zawsze tak robisz!”, osoba dojrzała może po chwili refleksji powiedzieć: „Jestem teraz bardzo zła, ponieważ czuję, że moja opinia nie została wzięta pod uwagę. Potrzebuję chwili, żeby ochłonąć, a potem porozmawiajmy o tym”. Ta pauza między bodźcem a reakcją, wyćwiczona przez życie i ewentualne bolesne konsekwencje wcześniejszych wybuchów, jest fundamentem dojrzałej komunikacji emocjonalnej. Pozwala ona oddzielić emocję od osoby partnera. To nie partner jest „zły”, ale jego konkretne działanie wywołało we mnie złość. Ta subtelna różnica zmienia wszystko: z ataku na charakter przechodzi się do rozmowy o zachowaniu i jego skutkach, co jest konstruktywne i naprawialne. W ten sposób wyrażanie emocji staje się nie aktem agresji czy manipulacji, ale informacją o swoich granicach i potrzebach, przekazaną w sposób, który druga strona ma szansę usłyszeć i zrozumieć.

Zmienia się także spektrum emocji, które jesteśmy gotowi wyrażać. W młodości, pod wpływem kultury romantycznej i społecznych oczekiwań, często skupiamy się na wyrażaniu i otrzymywaniu tzw. emocji pozytywnych: radości, podniecenia, zachwytu, euforii. Emocje trudne – smutek, rozczarowanie, zwątpienie, znużenie, niepokój – bywają wypierane, ukrywane jako oznaka słabości lub zagrożenie dla wizerunku „idealnej pary”. W dojrzałym związku, który ma za sobą przeżycie kryzysów, chorób, strat, te trudne emocje stopniowo zyskują prawo obywatelstwa. Ich ekspresja nie jest już postrzegana jako zagrożenie dla relacji, ale jako jej naturalny element, a nawet dowód zaufania. Możliwość powiedzenia partnerowi: „Jestem dziś smutny bez wyraźnego powodu”, „Boję się tego, co przyniesie przyszłość”, „Czuję się wypalony i bezsilny” – i otrzymania w odpowiedzi nie szyderstwa czy bagatelizowania, lecz empatycznej uwagi i wsparcia – jest jedną z najcenniejszych form bliskości, jakie może oferować dojrzały związek. Ta akceptacja dla ludzkiej kruchości jest przeciwieństwem dynamiki, którą czasem można zaobserwować w początkach relacji nawiązywanych za pośrednictwem portali randkowych, gdzie presja na bycie „łatwym, zabawnym i bezproblemowym” partnerem bywa przytłaczająca, a pokazywanie słabości postrzegane jako ryzykowne.

Równolegle rośnie umiejętność wyrażania bardziej zniuansowanych, subtelnych odcieni uczuć, które nie mieszczą się w prostych kategoriach „radosny” czy „smutny”. To uczucia takie jak czuła melancholia, spokojna radość z wspólnego milczenia, wzruszenie codziennością, mieszanka dumy i tęsknoty za odlatującym dzieckiem, poczucie głębokiej wdzięczności za trwanie obok siebie. Te emocje często nie domagają się gwałtownej ekspresji. Znajdują ujście w geście – w dotyku dłoni, w wymownym spojrzeniu, w przygotowaniu ulubionej herbaty, w cichym komentarzu: „Dobrze, że jesteś”. To język emocji, który wymaga zaawansowanej, wspólnej wrażliwości i który jest zupełnie obcy na początkowych etapach znajomości, gdzie gesty muszą być wyraźniejsze, głośniejsze, bardziej czytelne. W dojrzałym związku emocje często wyrażane są nie przez to, co się mówi, lecz przez to, jak się jest. Obecność pełna akceptacji może wyrażać miłość skuteczniej niż patetyczna deklaracja. Ta cicha, ugruntowana ekspresja jest często niedostrzegalna dla osób z zewnątrz, ale stanowi o sile i głębi więzi.

Dojrzałość w wyrażaniu emocji wiąże się nierozerwalnie z rozwojem empatii i umiejętnością przyjmowania emocji partnera. To nie jest już jednostronny proces „wylania się”, ale dynamiczna wymiana, w której ważne jest zarówno mówienie, jak i słuchanie z prawdziwym zaangażowaniem. Osoba dojrzała emocjonalnie potrafi wyrazić swoje uczucia w sposób, który nie obciąża nadmiernie partnera, nie czyni go odpowiedzialnym za ich regulację, a jednocześnie jest otwarta na przyjęcie jego emocjonalnego przekazu, nawet gdy jest on trudny. To balansowanie między autonomią a współzależnością. W niedojrzałych relacjach często występuje skrajność: albo emocje są tłumione w imię fałszywego spokoju („nie mów o tym, bo się zdenerwuję”), albo są wylewane na partnera w sposób obciążający, z oczekiwaniem, że on je „naprawi” i uspokoi. W dojrzałym związku partnerzy rozumieją, że mogą się dzielić swoim wewnętrznym światem, ale ostateczna odpowiedzialność za zarządzanie własnymi emocjami spoczywa na każdym z nich. To wyrażanie służy więc przede wszystkim podtrzymaniu intymności i szukaniu wspólnego zrozumienia sytuacji, a nie zdjęciu z siebie odpowiedzialności za własne samopoczucie.

Bardzo istotną zmianą jest też zanikanie potrzeby „dramatyzowania” emocji dla ich potwierdzenia. W młodych związkach, szczególnie tych naznaczonych niepewnością, silna ekspresja (sceny, burzliwe kłótnie, wielkie gesty pojednania) bywa nieświadomie używana jako dowód na siłę uczucia. „Tak bardzo się kłócimy, bo tak bardzo nam na sobie zależy” – to myślenie, które z wiekiem traci rację bytu. Dojrzała para rozumie, że siła związku mierzy się nie intensywnością burz, ale zdolnością do ich przewidywania, łagodnego przejścia i naprawiania szkód. Wyrażanie emocji staje się więc bardziej stonowane, ale za to bardziej autentyczne i zakorzenione w rzeczywistości. Złość nie musi już osiągać poziomu furii, by została uznana za ważną. Smutek może być wyrażony zwykłymi łzami lub szczerą rozmową, bez potrzeby teatralnego rozpaczania. Ta oszczędność formy nie oznacza mniejszej głębi; wręcz przeciwnie, oznacza, że emocje nie muszą już krzyczeć, by zostać usłyszane. Są one po prostu częścią wspólnego życia, którą się dzieli, tak jak dzieli się myśli o bieżących sprawach.

Niestety, proces ten nie jest automatyczny i nie dotyczy wszystkich. Wielu ludzi wchodzi w wiek średni z niewypracowanymi wzorcami emocjonalnymi wyniesionymi z domu, które w związku mogą się nawet pogłębiać. Strach przed konfliktem może prowadzić do całkowitego zamrożenia ekspresji, tworząc związek funkcjonalny, lecz pozbawiony ciepła. Wypalenie i rutyna mogą stępić wrażliwość, prowadząc do emocjonalnego odrętwienia, w którym partnerzy nie potrafią już ani wyrażać, ani odbierać subtelnych sygnałów uczuciowych. To właśnie w takich momentach pojawia się często pokusa poszukiwania „nowego startu” – myśli, że z kimś innym odzyska się zdolność do przeżywania i wyrażania emocji. Platformy społecznościowe dla singli podsycają tę iluzję, oferując wizję początkowych, intensywnych etapów relacji, gdzie emocje znów wydają się żywe i łatwe do wyrażenia. Jednak bez pracy nad własną dojrzałością emocjonalną, nowy związek bardzo szybko powtórzy stare schematy. Prawdziwy rozwój nie polega na znalezieniu osoby, która „wymusi” na nas ekspresję, ale na wewnętrznej pracy nad odblokowaniem własnej zdolności do autentycznego przeżywania i dzielenia się sobą.

W kontekście wyrażania pozytywnych emocji, dojrzałość przynosi też zmianę w formie okazywania miłości. Młodzieńcza miłość często potrzebuje głośnych deklaracji, publicznych dowodów, stałych potwierdzeń. Miłość dojrzała wyraża się w codziennym, konsekwentnym działaniu, w trosce, w pamiętaniu, w drobnych gestach służących wygodzie i szczęściu partnera. Słowa „kocham cię” wypowiadane są często, ale nabierają innego ciężaru – nie są już pytaniem czy prośbą o potwierdzenie, lecz stwierdzeniem faktu, podziękowaniem, przypomnieniem. Ekspresja czułości staje się bardziej naturalna i swobodna, mniej skrępowana lękiem przed odrzuceniem. Można pozwolić sobie na czułość bez erotycznego podtekstu, na opiekę bez infantylizacji, na czułe żarty, które są wyrazem zażyłości.

Ostatecznie, zdolność do wyrażania emocji w dojrzałym związku jest najwyższym przejawem zaufania. To zaufanie, że nasza wrażliwość nie zostanie wykorzystana przeciwko nam, że nasze lęki nie będą wyśmiane, że nasza złość nie zniszczy fundamentów, a nasza radość będzie wspólnie świętowana. To akt odsłonięcia się, który po latach wspólnego życia wymaga często większej odwagi niż na początku, bo wiąże się z ryzykiem utraty nie tylko marzenia o miłości, ale i realnie istniejącej, wieloletniej wspólnoty. Dlatego też, gdy ta zdolność jest obecna, staje się najpotężniejszym spoiwem relacji, tworząc przestrzeń, w której obie osoby mogą nie tylko funkcjonować, ale i prawdziwie, w pełni, istnieć. To właśnie ta emocjonalna przejrzystość i głębia odróżnia dojrzały, trwały związek od związku będącego jedynie wspólnym przedsięwzięciem logistycznym, i stanowi prawdopodobnie najcenniejszy owoc wspólnie przepracowanych lat.

Wyrazy wdzięczności dla portalu randkowego 40latki.pl