Szekspirowski bohater, odczuwając melancholię, Danię nazywa “więzieniem”; Hamlet dziś zostałby zupełnie zmarginalizowany w swej opinii - to kraj ludzi najszczęśliwszych na świecie, co zgodnie podają wszelkie rankigi i badania ludzkiego szczęścia. W tym nieodległym od nas przytulnym kraju życie jest “hyggelig” - właśnie tak ciepłe i miękkie, jak trudna wymowa tego pojęcia, które powinno się wymawiać jak “hu/ygr”. Nie ma dosłownego tłumaczenia tego, czym jest “hygge” - nie jest to ani po prostu szczęście, ani tym bardziej modna dziś “uważność” czy “dobrostan” (z ang. wellness/wellbeing) i związany z tym nieomal “przemysł szczęścia”. Słowo ma bowiem wiele odcieni znaczeniowych, z których najbardziej centralne jest “błogość, zaowolenie, przyjemna chwila, dobry nastrój, miła atmosfera, opieka, poczucie bezpieczeństwa”. To swoisty zlepek znaczeniowy, który grozi tym, że w pewnym momencie wszystko, co pozytywne staje się “hygge” - i tak mamy “hygge-mieszkania” i cały przemysł dizajnersko-wnętrzarski, “hygge-modę” i topowe blogi modowe o ubraniach skandynawskich i duńskich szczególnie, “hygge-przedmioty” - zwłaszcza nastrojowe świeczki zapachowe, ledowe, dyskretne boczne oświetlenie do kuchni czy łazienki albo salonu - najbardziej “hyggowych” miejsc w naszych mieszkaniach i domach. Co to właściwie jest to “hygge” i jak je rozumieć?
Doświadczaliście je Państwo nie raz: proszę sobie wyobrazić, że leżycie na plaży nad egzotycznym morzem na wyspie z palmami, w ręku trzymacie gin z tonikiem, na kolanach leży fascynująca lektura, a dokoła są uśmiechnięci ludzie; czas przyjemnie zwalnia, nie trzeba sie nigdzie spieszyć, telefon jest wyłączony i nie ma z “tyłu głowy” żadnych zleceń firmowych “na wczoraj”; to wtedy są kameralne momenty, kiedy można przeżyć “hygge”. Jest przeciwieństwem nie tylko stresującego trybu życia, ale i stresującej mody na “zdrowy tryb życia” (gin z tonikiem), a także “techniki motywacyjne i aktywizujące” oraz wszelka stresująca “praca z ciałem”. Nic-nie-robienie nie jest łatwe - gdy współczesny człowiek jest niemal zrośnięty z telefonem, tabletem i laptopem, bardzo trudno początkowo przestawić się na tryb “off-line”, zwolnić, zatrzymać się, przystanąć…
Skąd wzięła się moda na hygge, czyli duński sposób na odwiecznie i w wielu przypadkach stale nas zawodzące i rozczarowujące szczęście doczesne? Dania to mały kraj, z sześcioma milionami ludności, niskim bezrobociem, rozbudowaną siecią świadczeń socjalnych, z niewielkimi różnicami między najlepiej i najgorzej zarabiającymi, a przy tym specyficznym klimatem społecznym, gdzie w obliczu wielu zawieruch dziejowych bardziej niż rywalizacja liczą się współpraca, społecznikostwo, utrzymywanie zdrowych relacji sąsiedzkich i rodzinnych; gdzie polityka nie ingeruje tak bardzo w prywatne przestrzenie. Dania ma przez połowę roku chłodną pogodę, stąd Duńczycy częściej spędzają w domu, skąd dzięki technologii mogą wykonywać pracę zdalną; więzi rodzinne są mocniejsze, a zamiast indywidualnej ścieżki “samospełnienia” liczy się nastawienie na potrzeby bliskich i empatia, którą przejawiają w wysokim stopniu.
Ludzkość od samych początków istnienia, nadal mimo wysiłków nauki spowitych tajemnicą, poszukiwała recepty na “wieczne szczęście”, eliksir młodości, a nawet alchemiczny kamień nieśmiertelności. Filozofowie i prorocy bardzo podobnie pojmowali los ludzki jako ciężki, lokując złote czasy w mitycznym edenie lub w krainie złotego eldorado; dopiero później sformułowano maksymę “carpe diem”, czyli “łap chwilę”, żyj i ciesz się z małych rzeczy. Zamiast wielkich czynów wojennych czy w dziedzinie sztuki, rozpoczęto poszukiwanie szczęścia w małych, drobnych sprawach codzienności; taki właśnie jest “hygge” - drobne przyjemności, miłe niespodzianki sprawiane najbliższym, wśród których Duńczycy spędzają o wiele więcej czasu niż reszta Europy.
Samo słowo wywodzi się ze staronordyckiego i pierwotnie oznaczało tam “myśleć” lub “być zadowolonym”; potem poprzez język norweski w XIX wieku zostało przejęte przez kulturę duńską i od razu stało się hasłem wywoławczym dla różnych bardzo spraw, które łączy jedno - mają nieść błogość, spokój i zadowolenie, nie mające jednak nic wspólnego z poszukiwaniem skrajnych doznań (ekstazy, rozkoszy), lecz raczej ze swobodną medytacją nad płynącą wolno rzeką, zachodzącym z wolna słońcem czy cieknącym i lekko szeleszczącym kranem, którego nie trzeba od razu reperować.
Zjawisko “hygge”, tak naturalne dla Duńczyków, jak wolność dla Amerykanów czy specyficzne zwyczaje kulinarne Włochów, staje się zrozumiałe, gdy popatrzymy szerzej: ludzie nie chcą już - jak w średniowieczu - czekać na sławę pośmiertną albo nawet nagrodę w zaświatach, lecz czuć się spełnionymi już “tu i teraz”; na temat szczęścia wiele napisano, a najważniejszym kontekstem dla “hygge” jest z jednej strony wspomniane hasło “carpe diem”, mające starożytny rodowód, jak i romantyczne filmy z nieodzowną atmosferą na kolacji przy świecach we dwoje; to jednak jeszcze nie tłumaczy swoistości tego, co pod pojęciem “hygge” rozumieją sami zainteresowani. Po pierwsze, oni sami dziwią się, że tak trudno Europejczykom zrozumieć, że hyggelig nie łączy się ani trochę z postawą konsumocyjną, a tym bardziej - hedonistyczną. Prędzej ze stoicką mądrością w przyjmowaniu i akceptacji drobnych przyjemności, które niesie nie życie oglądane w całości, lecz każdy jeden dzień z osobna. Jednak i to nie jest wyróżnikiem hygge, ponieważ każdy naród ma swoje “hygge” - i tak np. dalekowschodnia sztuka parzenia herbaty i związany z tym wielogodzinny nieraz rytuał czy brazylijskie świętowanie karnawału to też odpowiedniki bycia w hygge; jednak specyficzne dla Duńczyków jest co innego: wspólne spędzanie dużej ilości czasu, niezależnie od przeszków i trudności w relacjach, bez względu na trudną nieraz w Danii pogodę i klimat; to sztuka bycia razem bez ciążącego uczucia, że “trzeba już iść”, coś załatwić, albo usiąść ze słuchawkami i zanurzyć się w muzyce; zamiast tego Duńczycy słuchają muzyki razem, a pomaga im w tym sieć małych, nastrojowych karczm i gospod, gdzie można zjeść regionalne i zdrowe posiłki, i popatrzeć bez robienia niczego na rozciągający się za oknem elegijno-melancholijny nieco pejzaż, pełen łąk i wrzosowisk.
Żeby zrozumieć, dlaczego Duńczykom udaje się to, czego nie udaje się nawet sąsiadom, trzeba wyjaśnić, że kraj jest mały, co sprzyja poczuciu wspólnoty i zbudowanej na wspólnych kodach kulturowych tożsamości narodowej; Duńczycy są przywiązani do dobrych tradycji, a zarazem otwarci na wszystko, co nowoczesne; z jednej strony z Danii płynie rzeka mleka i wyjeżdża w świat świetne masło, do kultury krajów ościennych przenika literatura (Hans Christian Andersen był Duńczykiem), a z drugiej - to świetnie zorganizowane państwo, mimo najwyższego poziomu podatków, które umożliwiają utrzymanie małej grupy bezrobotnych z daleka od śladowej szarej strefy, państwo rzeczywiście przyjazne obywatelom. Stąd tak chętnie odwiedzane przez Niemców czy Szwedów.
Sekrety udanego flirtu to temat, który od wieków fascynuje ludzi na całym świecie. Wbrew pozorom flirtowanie nie jest tylko powierzchowną grą czy chwilowym aktem uwagi, lecz często stanowi subtelny taniec emocji i intencji, który może prowadzić do głębszych relacji. Aby jednak flirt był udany i pozostawił pozytywne wrażenie, warto zrozumieć, na czym polega jego magia oraz jakie kroki podjąć, by druga osoba poczuła iskrę.
Flirt zaczyna się od pierwszego wrażenia, które, jak wiadomo, jest niezwykle istotne. Nasze ciało, postawa, ton głosu, a nawet sposób patrzenia na drugą osobę, mówią o nas więcej, niż mogłyby powiedzieć słowa. Pierwsze sekundy rozmowy decydują o tym, czy ktoś będzie chciał nas lepiej poznać, dlatego warto zadbać o swój wygląd i język ciała. Uśmiech jest tutaj kluczowy – to najprostszy i najbardziej uniwersalny sposób na wzbudzenie sympatii. Ważne jednak, by był szczery i naturalny, ponieważ sztuczny uśmiech szybko zostanie rozpoznany i może sprawić, że wydamy się nieszczerymi osobami.
Oczy są kolejnym niezwykle ważnym elementem w flirtowaniu. Kontakt wzrokowy buduje intymność i pozwala nawiązać emocjonalną więź. Nie chodzi jednak o nachalne wpatrywanie się w drugą osobę, lecz o delikatne, krótkie spojrzenia, które pokazują zainteresowanie. Badania pokazują, że osoby, które utrzymują kontakt wzrokowy podczas rozmowy, są postrzegane jako bardziej pewne siebie i atrakcyjne. Warto jednak zachować równowagę – zbyt intensywny kontakt wzrokowy może zostać odebrany jako natarczywy.
Ważnym aspektem flirtu jest umiejętność prowadzenia rozmowy. To, w jaki sposób mówimy, jest często ważniejsze od samej treści. Delikatny, spokojny ton głosu, odrobina humoru oraz umiejętność aktywnego słuchania to klucz do sukcesu. Zadawanie pytań, które pokazują nasze zainteresowanie drugą osobą, sprawia, że czuje się ona ważna i doceniona. Kluczem jest tutaj autentyczność – ludzie łatwo wyczuwają, kiedy ktoś próbuje ich zmanipulować lub mówi coś tylko po to, by zrobić dobre wrażenie. Dlatego warto skupić się na tym, co naprawdę nas interesuje w drugiej osobie, i nie bać się okazywać swojego zaangażowania.
Gesty i dotyk to kolejne potężne narzędzia w sztuce flirtu. Delikatne, przypadkowe muśnięcia dłoni czy lekki dotyk ramienia mogą zbudować poczucie bliskości i intymności. Oczywiście, w tej kwestii kluczowe jest wyczucie – nie każdy czuje się komfortowo w bliskim kontakcie fizycznym, zwłaszcza na początku znajomości. Dlatego warto obserwować reakcje drugiej osoby i dostosowywać swoje zachowanie do jej granic i preferencji. Nie chodzi o to, by wywołać dyskomfort, lecz by subtelnie zasygnalizować swoje zainteresowanie.
Poczucie humoru to jedna z najbardziej cenionych cech w relacjach międzyludzkich i doskonałe narzędzie do budowania pozytywnej atmosfery podczas flirtu. Żartowanie na odpowiednim poziomie, unikanie tematów kontrowersyjnych czy zbyt osobistych, sprawia, że rozmowa staje się lżejsza i bardziej przyjemna. Śmiech zbliża ludzi, a wspólne chwile radości potrafią stworzyć niezapomniane wspomnienia. Ważne jednak, by nasze żarty były dostosowane do sytuacji i nie uraziły drugiej osoby. Subtelność i wyczucie są tutaj kluczowe.
Flirt to także sztuka okazywania zainteresowania i komplementowania drugiej osoby. Słowa uznania, które odnoszą się do jej osobowości, pasji czy wyglądu, potrafią zdziałać cuda. Warto jednak unikać banalnych fraz i skupić się na tym, co rzeczywiście wyróżnia tę osobę. Komplement, który jest szczery i konkretny, ma dużo większą siłę oddziaływania niż ogólnikowe pochwały. Zamiast powiedzieć „Masz piękne oczy”, lepiej zauważyć, jak ich kolor zmienia się w zależności od światła lub jak wyrażają emocje. To pokazuje, że naprawdę zwróciliśmy uwagę na szczegóły i jesteśmy zainteresowani.
Istotnym elementem udanego flirtu jest też umiejętność czytania sygnałów wysyłanych przez drugą osobę. Ludzie różnią się w sposobie okazywania zainteresowania, dlatego warto być uważnym i otwartym na to, co dzieje się między wierszami. Jeśli druga osoba unika kontaktu wzrokowego, odsuwa się lub odpowiada zdawkowo, być może nie jest zainteresowana. W takich sytuacjach warto z szacunkiem zaakceptować jej granice i nie naciskać. Flirtowanie to gra, w której obie strony powinny czuć się komfortowo i swobodnie.
Jednym z największych wyzwań podczas flirtu jest walka z własnymi obawami i niepewnościami. Strach przed odrzuceniem czy obawa, że zrobimy złe wrażenie, mogą nas paraliżować i sprawić, że będziemy unikać podejmowania inicjatywy. Warto jednak pamiętać, że flirt to przede wszystkim zabawa i sposób na lepsze poznanie drugiej osoby. Nawet jeśli coś pójdzie nie tak, świat się nie kończy, a każda próba daje nam nowe doświadczenie i uczy nas, jak lepiej radzić sobie w podobnych sytuacjach w przyszłości.
Nie sposób nie wspomnieć także o tym, jak ważna jest samoakceptacja i pewność siebie w procesie flirtowania. Ludzie, którzy czują się dobrze we własnej skórze, są naturalnie bardziej atrakcyjni. Pewność siebie nie oznacza jednak arogancji czy narzucania swojej osoby. Chodzi o to, by być sobą, nie udawać kogoś, kim nie jesteśmy, i pokazywać, że jesteśmy zadowoleni z tego, kim jesteśmy. Autentyczność jest jednym z najbardziej pociągających aspektów osobowości.
Flirtowanie to sztuka, która wymaga praktyki, ale także otwartości na drugą osobę. Nie ma jednego uniwersalnego przepisu na udany flirt, ponieważ każdy z nas jest inny i ma inne oczekiwania. Kluczem jest jednak szczerość, szacunek i chęć budowania pozytywnych relacji. Kiedy podejdziemy do flirtu z otwartym sercem i umysłem, mamy szansę na stworzenie prawdziwej iskry, która może przerodzić się w coś wyjątkowego.
Ludzie nieraz zadają sobie pytanie, czy w naszym nowoczesnym, ciągle przyśpieszającym świecie jest miejsce na miłość. Na taką prawdziwą, romantyczną i dozgonną, rodem z filmów, czy dzieł literackich, jakie przeszły do kanonu lektur obowiązkowych. A może pytanie należy sformułować zupełnie inaczej, a mianowicie: „Czy miłość romantyczna istniej?”. Tutaj u niektórych pojawi się nuta niepokoju. Ktoś zapyta: „Ale jak to? Przecież od lat tworzę udany związek oparty na miłości”. Jednak znajdą się i tacy, których życie nieprzyjemnie doświadczyło. Być może kogoś nurtuje kwestia zasadności stwierdzenia, że miłość jest podstawą związku. Rzec można jedno – ten niezwykle subtelny temat można rozpatrywać na wiele sposobów i pewnie każdy z nich zawiera w sobie jakieś akceptowalne szerzej uzasadnienie.
Miłość to nie uczucie, czyli o odnajdywaniu ponadromantycznych powiązań
Miłość jest jedną z podstawowych potrzeb człowieka. Każdy pragnie być akceptowany i – najogólniej rzecz ujmując – dla kogoś ważny. Świadomość, że mamy kogoś, kto zawsze na nas czeka, wspiera oraz stawia na szczycie hierarchii życiowych priorytetów, stanowi motywację do podejmowania działań, a także do pracy nad samym sobą. Dotychczas powstało wiele definicji miłości, tworzonych głównie przez psychologów, filozofów, czy teologów. Choć posiadają one elementy wspólne, żadna nie jest tą – można powiedzieć - powszechnie obowiązującą. Nie ma jednego wytłumaczenia i sprecyzowania całego szeregu zachowań, motywów i odczuć, jakie towarzyszą stanowi określanemu mianem miłości. Zawarte wyżej, nieco kontrowersyjne stwierdzenie „miłość to nie uczucie”, również ma swoje uzasadnienie. Odwołamy się w tym miejscu do słów dra hab. Bartłomieja Dobroczyńskiego, związanego zawodowo z Instytutem Psychologii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Wskazuje on, że uczucia ze swej definicji są czymś krótkotrwałym. Miłość jego zdaniem jest stanem bliższym woli, aniżeli uczuciu, wymagającym zaistnienia i zaangażowania wielu różnych procesów psychologicznych, przy równoczesnym wspomaganiu ze strony intelektualnej. Można ją porównać do dbania o ogród – potrzeba do tego poświęcenia, czasu, samodyscypliny, powtarzalności pewnych zabiegów, a nawet specjalnego rozkładu zajęć i czasem bolesnych rezygnacji z pewnych rzeczy. Jest to więc coś bardzo złożonego.
Często słyszymy, że między dwojgiem ludźmi musi być chemia. Stwierdzenie to przeniknęło do języka potocznego ze świata nauki. Ktoś na sam widok lub zapach drugiej osoby doznaje euforycznych stanów, przypominających te po zażyciu alkoholu lub środków odurzających. Istnienie takiej „chemii” można nawet sprawdzić za pomocą przyrządów mierzących parametry fizjologiczne – synchronizują się oddechy i rytmy serca. Wszystko to ma podłoże ewolucyjne. Powyższe czynniki wskazują na swego rodzaju seksualno-rozrodcze dopasowanie. Wszystko to często łączy się z niemal bezkrytycznym postrzeganiem partnera i trwa dwa, góra cztery lata. Po tym czasie ktoś nagle orientuje się, że porywająca spontaniczność tak naprawdę jest brakiem chęci życiowej stabilizacji, a uroczy śmiech w rzeczywistości przypomina rechot. Psychologowie uznaliby, że te minione lata były czasem na znalezienie nowych, stabilnych powiązań między osobami, zbudowanie odpowiedniej więzi i wewnętrzne wyrażenie zgodny na „bycie razem”. Związek musi przejść na wyższy poziom, stać się swego rodzaju instytucją. Dwoje ludzi zaczynają łączyć interesy i problemy dnia codziennego – zakup domu lub mieszkania, wybór sprzętów, kredyt, planowanie urlopu itd. Niektóre pary nie wytrzymują tej próby.
Miłość to za mało – tajemnice szczęśliwego związku
Czy sama miłość wystarczy, aby wieść szczęśliwe życie w udanym związku? Danielle B. Grossman, kalifornijska psychoterapeutka specjalizująca się w terapii rodzin oraz par stworzyła długą listę emocjonalnych umiejętności, jakie jej zdaniem są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania związku. Po pierwsze istotne jest rozpoznawanie emocji odczuwanych przez partnera w danej chwili, a także nazywanie i bezpośrednie komunikowanie swoich emocji. Maskowanie, tłumienie w sobie, albo oczekiwanie, że druga osoba odgadnie co nas dręczy, nie jest właściwym działaniem. Tak samo istotne jest radzenie sobie z emocjami w taki sposób, aby nie dopuścić do ich destruktywnego wpływu na partnera. Ciągłe odreagowywanie lub zwracanie się do drugiej osoby bez należnego jej szacunku, jest niedopuszczalne. Tak samo jak nieumiejętność przyjmowania odpowiedzialności na swoje czyny i nieprzepraszanie za nie. Kolejna kwestia to zdolność śmiania się z siebie i spojrzenia na wszystko ze zdrowym dystansem. Niezastąpiona jest też umiejętność przyjmowania słusznej krytyki, bez zaprzeczania, czy stosowania takich taktyk jak obwinianie i zastraszanie. Co jeszcze jest ważne? Dalej amerykańska badaczka wskazuje na następujące aspekty:
- stawianie granic mając na uwadze swoje zdrowie fizyczne i psychiczne
- umiejętność samodzielnego funkcjonowania w społeczeństwie; brak uzależnienia od partnera.
- akceptacja opinii i przekonań partnera, odmiennych od naszych; akceptowanie różnic między nami a partnerem.
- brak chęci do kontroli partnera i stosowania szantażu emocjonalnego.
Na koniec wskazuje na umiejętność akceptacji nudy i prozy życia, a także ujemnych cech charakteru partnera, czy tego, że nie zawsze będziemy zrozumiani. Cenne jest skoncentrowanie się na tym co jest, a nie rozpamiętywanie tego co było. Trzeba też pogodzić się ze świadomością, że każdy wybór ma swoje plusy i minusy, z którymi nieraz przyjdzie nam się mierzyć do końca życia.