Jeśli przygotowujesz się na randkę z nowo poznaną dziewczyną i przed waszym spotkaniem nie uzgodniliście, w jaki sposób podzielili między siebie koszty, możesz mocno się zdziwić, kiedy ona oznajmi Ci, że nie ma przy sobie ani grosza. Kobiety bardzo często zakładają, że to mężczyzna powinien za nie zapłacić, bez względu na to, czy jest to randka, czy kupowanie sobie zachcianek przez internet.
Płacenie za swoją partnerkę oczywiste wydaje się nawet wielu mężczyzną. Oczywiście nie każda kobieta z góry zakłada, że godzisz się na ponoszenie za nią wszelkich kosztów, ale mogą znaleźć się i takie, które będą tego twardo wymagały. Takie nastawienie wynika przede wszystkim z naszej kultury i modelu tradycyjnej rodziny, gdzie to mężczyzna troszczy się o finanse i utrzymuj swoją partnerkę. Może Ci się wydawać, że to absurdalny układ w XXI wieku, szczególnie kiedy dopiero się poznajecie i nie planujecie jeszcze rodziny, ale niestety bardzo często kobiety właśnie tak do tych spraw podchodzą.
Problem mogą stanowić też wzorce, które czerpiemy od otaczających nas osób. Nasze koleżanki, gdy chodzą na randki, są w pełni odciążone od ponoszonych przez siebie kosztów, a nasi koledzy nie kryją się z tym, że uważają za obowiązek płacenia za wszystko, czego tylko zażąda ich partnerka. Przez to uczymy się, że to jedyny możliwy sposób na prowadzenie finansowo relacji romantycznej i nawet jeśli jeden z partnerów zupełnie nie zgadza się z takim modelem, to często daje za wygraną, bo nie chce niszczyć obiecującego związku. A przez to utrwalamy w sobie tylko ten szkodliwy stereotyp.
Dlatego przed pierwszą randką warto omówić sposób, w jaki będziecie się rozliczać. Dzięki temu żadne z was nie będzie zaskoczone oczekiwaniami drugiej osoby i nie dojdzie do żadnego zgrzytu w czasie waszego spotkania. Poza tym dać do zrozumienia swojej drugiej połówce, że nie boicie się rozmawiać o pieniądzach i podchodzicie do tej kwestii bardzo odpowiedzialnie. A jeśli drugiej stronie nie spodoba się zaproponowany przez Ciebie model, będziesz mógł stwierdzić, czy nie zależy jej przypadkiem na znalezieniu sobie kogoś, kogo będzie mogła spokojnie oskubywać z jego pieniędzy.
Nazywane inaczej w psychologii “wysokoreaktywnymi”, nie mają lekkiego życia. Od najmłodszych lat podatne na krytykę, zwłaszcza niesprawiedliwą i ze strony osób najbliższych, szczególnie autorytetów, jak rodzice, nauczyciele, katecheci. Osoby wysokowrażliwe są w społeczeństwie cenione za niektóre cechy charakteru, jak prostolinijność, brak skłonności do nieuczciwości, chęć niesienia pomocy innym, pracowitość i zgodne usposobienie. Zajmują raczej stanowiska w typowo kobiecych zawodach, w których coraz więcej jest dziś mężczyzn: bywają psychologami, terapeutami, pracownikami socjalnymi, choć tutaj muszą jednocześnie wykazać się odpornością, której mają na starcie mniej niż reszta populacji. Nadwrażliwcy, bo tak ich niesłusznie negatywnie nazywano, to tacy trochę poeci, sporo wśród nich artystów, romantycy, uczuciowcy, przedkładający świat wnętrza nad zewnętrzny, wspólny świat zainteresowań ludzi, z którymi żyją. W epoce romantyzmu tworzyli kulturę autentyzmu, szczerości uczuć, bywali traktowani niesprawiedliwie za swoją sublimację duchową, uczucia wyższe, altruizm, niekiedy posunięty aż do granic normalności psychologicznej. Często bywali działaczami społecznymi, dla których liczył się bardziej człowiek w potrzebie, niż oni sami czy rodzina, z której pochodzili. Nie sposób dla nich przejść było obok widomej krzywdy ludzkiej. Nigdy nie realizowali siebie wbrew moralności, a sumienie u nich bywa wyjątkowo wrażliwe. Stale rozmyślając nad sensem istnienia, wahają się przed podjęciem decyzji, nawet w prostych sprawach, bacząc, czy nie czynią czegoś złego, niestosownego czy nieprzyzwoitego. Zwracają uwagę na opinię otoczenia, nie są samodzielni w samoocenie, która zależy nie tylko od obiektywnej wartości tego, co robią, ale przede wszystkim zgodności z etosem, etyką, wartościami, które uznają za najważniejsze. Nie muszą to być dodajmy wartości ogólnie uznawane w danej epoce w narodzie - często zmuszeni są jako non-konformiści “płynąć pod prąd”, stawiać bierny opór, nie są bowiem oportunistami, którzy by zmieniali poglądy stosownie do wskaźników polityki bieżącej. W tym sensie wierni temu, co wynieśli z domu, szkoły, studiów, Kościoła, nie mają łatwo. Raczej są postrzegani niekiedy jako “sztywni”, nie łapią bowiem każdej okazji, by zarobić, nie chcą pchać się w życiu na pierwsze miejsca i przepychać łokciami w drodze do celu.
Potrafią cierpliwie czekać, na przykład na właściwego partnera, a kiedy ten się nie zjawi, raczej wybierają samotność albo niemodną dziś drogę w stanie duchownym niż wiązanie się z pierwszą lepszą osobą. Są ostrożne w relacjach, które postrzegają nie jako krótkoterminowe lokaty, ale projekty na całe życie, długoletnie przyjaźnie w tej grupie są na porządku dziennym. Niemniej bywają w nich ukryte pokłady nieprzepracowanych emocji, pretensji i żalów, poczucia krzywdy, które maskują ciągłym dobrym samopoczuciem, nieśmiałym humorem i nastawieniem bardziej na słuchanie niż wyrażanie siebie i swoich poglądów. Nie prowokują nigdy kłótni, w których chcieliby postawić na swoim, za wszelką cenę “zniszczyć” przeciwnika, bowiem są zdania, że z każdym prawie da się dojść do porozumienia. Pośród wrażliwości bardzo ważne miejsce zajmuje obok wspomnianej sztuki także cały świat natury, roślin i zwierząt, którymi lubią się otaczać, gdy czują samotność, pustkę czy chcą wypocząć od zbyt zawiłych relacji. Wrażliwość dotyczy także sfery duchowej, stąd często spędzają czas na rozmyślaniach, częściej można ich spotkać w kościele, nawet w środku na samotnej modlitwie, w pustej świątyni, bowiem cenią kontakt także z sobą i przedmiotem swej czci, o której nie lubią opowiadać wszem i wobec. Raczej skryci, otwierają się chętnie przed charakterami podobnymi sobie, tworzą zamknięte grupy w Internecie, gdzie niełatwo wniknąć intruzom, a także umawiają się w różnych kołach zainteresowań w czasie wolnym, szczególnie poświęconym sensowi życia. Nie postrzegają bowiem ludzkiej pielgrzymki w kategoriach materialistycznych, lecz egzystencjalnych, czyli nad materię i wszelkie dobra materialne przedkładają wartości duchowe, moralne, społeczne i zaangażowanie w budowę lepszej przyszłości.
Bardzo często ich życie przypomina walkę, taką najszlachetniejszą, bo ze swoimi wadami, słabościami i niekiedy zbyt surowo sobie wypominanymi przewinieniami, a nie z otoczeniem. Bardzo często życie traktują w kategoriach szansy, zadania, daru bądź misji, której brakuje przeciętnym zjadaczom chleba. Nie zgadzając się na przeciętność, zwykle nie ‘robią interesów’, nie byliby dobrymi maklerami giełdowymi, bankowcami ani inwestorami. Nie chcą życia rozumianego po mieszczańsku jako “oby do wiosny”, “jakoś-to-będzie”, więc gdy trzeba przejmują inicjatywę, biorą sprawy w swoje ręce, proponują innowacyjne, nietypowe rozwiązania problemów społecznych czy choćby zawodowych. Do wysokowrażliwych należało bardzo wielu znanych Polaków, np. Szopen, Słowacki, Wyspiański i wielu znanych z podręczników historii osobistości, które walczyły o lepsze jutro nie tylko dla siebie, ale dla kraju. To, że mają tę cechę przeszkadza bowiem bardziej w ich prywatnym świecie, ale jest bardzo korzystne dla społeczeństwa. Przykładem mogą być też Korczak, który został z podopiecznymi dziećmi do tragicznego końca w obozie hitlerowskim w czasie wojny, a także Maksymilian Kolbe, który oddał życie, ratując obcego człowieka czy wcześniej brat Albert Chmielowski, który tak był wrażliwy na los wyzyskiwanych biedaków ówczesnego kapitalizmu, że zrezygnował świadomie i dobrowolnie z dobrze zapowiadającej się kariery artystycznej (był świetnym malarzem), by stać się jednym z anonimowych nędzarzy, jacy żyli w Galicji w II poł. XIX wieku. Rok 2017 upływa właśnie pod patronatem brata Alberta, którego hasłem przewodnim życia stały się słowa: “Bądź dobry jak chleb”.
Nade wszystko należy pamiętać, że wysoka wrażliwość, a nawet nadwrażliwość, nie są czymś złym, patologicznym, co należałoby poddawać terapii. Przeciwnie - próby takiego “leczenia” zazwyczaj nic nie dają, a mogą wpoić przekonanie, że “coś jest ze mną nie tak, jestem nienormalny”, a to bardzo duże i szkodliwe społecznie nieporozumienie. Akceptując osoby, które są pełne rozterek, wahań i pytań o charakterze moralnym, czynimy świat lepszym, bo ukryte pokłady kreatywności w nich są wprost trudne do przecenienia.
Przejście z przestrzeni cyfrowej do rzeczywistości to najważniejszy, a jednocześnie najbardziej newralgiczny punkt zwrotny w procesie budowania relacji online. To moment, w którym projekcja i fantazja, podsycane przez swobodę i kontrolę środowiska tekstowego, muszą skonfrontować się z nieprzewidywalnością, wielozmysłowością i pełną obecnością drugiego człowieka. Opóźnianie tego kroku, przeciąganie rozmów w nieskończoność lub traktowanie go z paraliżującym lękiem, to prosta droga do zaprzepaszczenia potencjalnie wartościowej znajomości na rzecz bezpiecznej, lecz jałowej iluzji. Istnieje bowiem okno optymalnego czasu, psychologiczna i emocjonalna przestrzeń, w której zainteresowanie i ciekawość są na tyle wysokie, a nawyk czatowania nie zdążył jeszcze zastąpić prawdziwej potrzeby spotkania i zbudować fałszywego poczucia zażyłości. Przegapienie tego momentu grozi przekształceniem relacji w wygodną, ale emocjonalnie sterylną fikcję związku, który istnieje tylko na ekranie, żywiąc się wyobrażeniami i odraczając moment prawdy w nieskończoność.
Dlaczego ten moment jest tak kluczowy i czym ryzykujemy, zwlekając? Po pierwsze, energia i zainteresowanie w relacjach online podlegają naturalnemu cyklowi, który bez dostarczenia nowych bodźców wygasa. Pierwsze dni i tygodnie rozmowy na platformie do nawiązywania relacji charakteryzują się często wysoką intensywnością – jest nowość, ekscytacja odkrywania, wymiana kluczowych historii i budowanie podstawowego zaufania poprzez regularność. Jednak po wyczerpaniu pewnego pulu tematów (praca, pasje, rodzinne tło, opinie na ogólne tematy) pojawia się nieuniknione stan plateau. Rozmowa nie gaśnie, często utrzymuje się na miłym poziomie, ale przestaje się rozwijać. Partnerzy stają sobie „znani” w tym wirtualnym, uproszczonym wymiarze, co może tworzyć złudne i niebezpieczne poczucie zażyłości, jednocześnie gasząc pilną, fizjologiczną potrzebę spotkania. Powstaje paradoks: im dłużej się pisze, tym mniej pilne wydaje się spotkanie, ponieważ mózg oszukuje się, że już „zna” tę osobę. To właśnie w fazie rosnącego, a jeszcze nie ustabilizowanego zainteresowania, gdy emocje są świeże, a tematy nie wyczerpane, siła przyciągania i motywacja do spotkania są największe. Czekanie zbyt długo sprawia, że spotkanie przestaje być naturalną, ekscytującą kontynuacją dialogu, a staje się sztucznym, obciążonym ogromnymi oczekiwaniami i lękiem wydarzeniem, które ma zweryfikować coś, co powinno było być zweryfikowane znacznie wcześniej, w atmosferze większej lekkości.
Po drugie, i to jest być nawet ważniejsze, przedłużający się kontakt wyłącznie online działa jak potężna soczewka idealizacji i projekcji. Środowisko tekstowe, asynchroniczne i dające czas na przemyślaną odpowiedź, jest medium, w którym prezentujemy swoje najlepsze, najinteligentniejsze, najstaranniej wybrane „ja”. Nie ma tu tonu głosu zdradzającego nerwowość, mowy ciała świadczącej o znudzeniu, sposobu jedzenia, spontanicznego śmiechu czy reakcji na nieprzewidzianą sytuację. Im więcej czasu spędzamy na wymianie tych starannie redagowanych aktów komunikacji, tym bardziej nasz umysł, pozbawiony rzeczywistych danych, dopowiada brakujące cechy, tworząc idealny, dostosowany do naszych najgłębszych potrzeb obraz. Kochanek staje się romantycznym poetą, osoba nieśmiała – tajemniczą, osoba dowcipna – nieustającym źródłem radości. Wczesne spotkanie działa jak korekcyjna soczewka rzeczywistości. Pozwala zweryfikować tę idealizację w sposób łagodniejszy, gdy inwestycja emocjonalna nie jest jeszcze tak głęboka i skomplikowana przez miesiące wirtualnej więzi. Spotykamy prawdziwego, złożonego człowieka, z jego energią, stylem bycia i cielesnością, i możemy ocenić, czy podstawowa chemia i komfort istnienia w jednej przestrzeni w ogóle istnieją, zanim całkowicie uwierzymy w iluzję wielkiej, internetowej miłości. Opóźniając to, fundujemy sobie potencjalnie ogromne rozczarowanie, gdzie każdy drobiazg niezgodny z wyobrażeniem będzie odczuwany jako zdrada tej idealnej wizji.
Jak zatem rozpoznać ten właściwy moment i jak skutecznie, z klasą, przeprowadzić zmianę miejsca rozmowy, nie narażając się na wrażenie natarczywości lub desperacji? Optymalny czas na zainicjowanie propozycji spotkania przychodzi zwykle po okresie dobrej, płynnej i wzajemnej wymiany, która wyraźnie wykroczyła poza schemat suchych pytań i odpowiedzi. To moment, gdy rozmowa zeszła na tematy bardziej osobiste, pojawiły się pierwsze autentyczne żarty, wspólne punkty odniesienia czy wzajemne wyrazy uznania dla sposobu myślenia drugiej strony. Tempo odpowiedzi jest wzajemne i zaangażowane – nie ma wielkich, niezrozumiałych opóźnień, a wiadomości są treściwe. Psychologicznie, jest to etap, gdy pojawia się naturalne poczucie niedosytu tekstowego i ciekawości poznania pełnego kontekstu osoby. Chce się usłyszeć, jak się śmieje, jak formułuje zdania na żywo, jak reaguje na żart opowiedziany, a nie napisany. Zazwyczaj ten moment przypada na przedział od kilku dni do maksymalnie dwóch-trzech tygodni aktywnego, codziennego pisania. Dłuższe przeciąganie tego etapu bez wyraźnego powodu (np. wielka odległość) zaczyna działać na niekorzyść.
Samo przejście można i warto stopniować, szczególnie jeśli czujesz niepewność. Stopniowanie redukuje lęk i buduje mosty zamiast skoku w przepaść. Etapami mogą być:
Krótka rozmowa głosowa – np. przez komunikator w aplikacji. Propozycja: „Słuchaj, fajnie by było usłyszeć, jak się w ogóle mówi te wszystkie historie, które piszemy :). Masz ochotę na 10-minutowy telefon wieczorem?”. To oswojenie z tembrem głosu, śmiechem, pauzami.
Krótka wideorozmowa – to dodaje warstwę wizualną: mimikę, kontakt wzrokowy (przez ekran), ogólną prezencję. Można to wpleść naturalnie: „A może przejdziemy na wideoczat na chwilę? Przy kawie, jakbyśmy byli w jednej kawiarni.”
Spotkanie na żywo.
Klucz do sukcesu leży w formie propozycji. Powinna być konkretna, lekka, niskopresyjna i dająca łatwą ścieżkę do odmowy bez poczucia winy. Zła propozycja: „Może się kiedyś spotkamy?” (zbyt mglista, przerzuca odpowiedzialność). Dobra propozycja: „Świetnie się z Tobą rozmawia. Mam ochotę kontynuować tę rozmowę już przy prawdziwej kawie, a nie wirtualnej :) Proponuję [konkretna, publiczna, neutralna kawiarnia] w [konkretny dzień, np. sobotę] o [konkretna godzina]. Bez wielkiej filozofii, po prostu, żeby się lepiej poznać. Jak brzmi?”
Analiza tej dobrej propozycji:
Pozytywne podsumowanie dotychczasowego kontaktu („Świetnie się z Tobą rozmawia”) – buduje na tym, co już dobre.
Jasne zakomunikowanie własnej intencji („Mam ochotę kontynuować…”) – jesteś bezpośredni, ale nie agresywny.
Konkret – miejsce, dzień, godzina. Ułatwia podjęcie decyzji.
Odpowiednie zdjęcie presji („Bez wielkiej filozofii”) – pokazuje, że to nie jest egzamin życia.
Naturalne, otwarte zakończenie („Jak brzmi?”) – daje przestrzeń na „tak”, „nie, ale w innym terminie” lub „nie”.
Reakcja na tę propozycję jest najważniejszą diagnostyczną informacją.
Odpowiedź pozytywna lub z propozycją alternatywnego terminu: Znak, że zainteresowanie jest realne. Sukces.
Odpowiedź wymijająca, bez alternatywy („O, może kiedyś”, „Jestem teraz bardzo zajęty/a”): To z wysokim prawdopodobieństwem sygnał, że zainteresowanie jest niskie lub osoba nie jest gotowa na realny kontakt. W tym momencie nie warto marnować dalszej energii na przekonywanie lub przedłużanie internetowej iluzji. Godną i mądrą reakcją jest: „Rozumiem, nie ma sprawy. Powodzenia w poszukiwaniach!” i emocjonalne wycofanie. Kontynuowanie pisania po takiej reakcji to wejście w rolę wygodnej rozrywki, tzw. „poczty pisanej”.
Pamiętaj, że ostatecznym celem korzystania z serwisów umożliwiających poznawanie nowych ludzi nie jest prowadzenie wirtualnych romansów czy zbieranie kolekcji miłych czatów. Celem jest znalezienie osoby do realnego, wielowymiarowego spotykania się w fizycznym świecie. Im szybciej, sprawniej i odważniej, ale z szacunkiem, przeprowadzisz tę niezbędną zmianę miejsca rozmowy, tym większą masz szansę na zbudowanie czegoś prawdziwego, autentycznego i satysfakcjonującego – relacji opartej na pełnym spectrum ludzkiej interakcji, a nie tylko na jej wygodnym, lecz ograniczonym, tekstowym fragmencie. Nie przegap tego momentu. To jedyna droga, by dowiedzieć się, czy to, co stworzyliście online, ma szansę stać się czymś więcej niż tylko przyjemnym wspomnieniem o kimś, kogo nigdy tak naprawdę nie poznałeś.