Ludzie nieraz zadają sobie pytanie, czy w naszym nowoczesnym, ciągle przyśpieszającym świecie jest miejsce na miłość. Na taką prawdziwą, romantyczną i dozgonną, rodem z filmów, czy dzieł literackich, jakie przeszły do kanonu lektur obowiązkowych. A może pytanie należy sformułować zupełnie inaczej, a mianowicie: „Czy miłość romantyczna istniej?”. Tutaj u niektórych pojawi się nuta niepokoju. Ktoś zapyta: „Ale jak to? Przecież od lat tworzę udany związek oparty na miłości”. Jednak znajdą się i tacy, których życie nieprzyjemnie doświadczyło. Być może kogoś nurtuje kwestia zasadności stwierdzenia, że miłość jest podstawą związku. Rzec można jedno – ten niezwykle subtelny temat można rozpatrywać na wiele sposobów i pewnie każdy z nich zawiera w sobie jakieś akceptowalne szerzej uzasadnienie.
Miłość to nie uczucie, czyli o odnajdywaniu ponadromantycznych powiązań
Miłość jest jedną z podstawowych potrzeb człowieka. Każdy pragnie być akceptowany i – najogólniej rzecz ujmując – dla kogoś ważny. Świadomość, że mamy kogoś, kto zawsze na nas czeka, wspiera oraz stawia na szczycie hierarchii życiowych priorytetów, stanowi motywację do podejmowania działań, a także do pracy nad samym sobą. Dotychczas powstało wiele definicji miłości, tworzonych głównie przez psychologów, filozofów, czy teologów. Choć posiadają one elementy wspólne, żadna nie jest tą – można powiedzieć - powszechnie obowiązującą. Nie ma jednego wytłumaczenia i sprecyzowania całego szeregu zachowań, motywów i odczuć, jakie towarzyszą stanowi określanemu mianem miłości. Zawarte wyżej, nieco kontrowersyjne stwierdzenie „miłość to nie uczucie”, również ma swoje uzasadnienie. Odwołamy się w tym miejscu do słów dra hab. Bartłomieja Dobroczyńskiego, związanego zawodowo z Instytutem Psychologii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Wskazuje on, że uczucia ze swej definicji są czymś krótkotrwałym. Miłość jego zdaniem jest stanem bliższym woli, aniżeli uczuciu, wymagającym zaistnienia i zaangażowania wielu różnych procesów psychologicznych, przy równoczesnym wspomaganiu ze strony intelektualnej. Można ją porównać do dbania o ogród – potrzeba do tego poświęcenia, czasu, samodyscypliny, powtarzalności pewnych zabiegów, a nawet specjalnego rozkładu zajęć i czasem bolesnych rezygnacji z pewnych rzeczy. Jest to więc coś bardzo złożonego.
Często słyszymy, że między dwojgiem ludźmi musi być chemia. Stwierdzenie to przeniknęło do języka potocznego ze świata nauki. Ktoś na sam widok lub zapach drugiej osoby doznaje euforycznych stanów, przypominających te po zażyciu alkoholu lub środków odurzających. Istnienie takiej „chemii” można nawet sprawdzić za pomocą przyrządów mierzących parametry fizjologiczne – synchronizują się oddechy i rytmy serca. Wszystko to ma podłoże ewolucyjne. Powyższe czynniki wskazują na swego rodzaju seksualno-rozrodcze dopasowanie. Wszystko to często łączy się z niemal bezkrytycznym postrzeganiem partnera i trwa dwa, góra cztery lata. Po tym czasie ktoś nagle orientuje się, że porywająca spontaniczność tak naprawdę jest brakiem chęci życiowej stabilizacji, a uroczy śmiech w rzeczywistości przypomina rechot. Psychologowie uznaliby, że te minione lata były czasem na znalezienie nowych, stabilnych powiązań między osobami, zbudowanie odpowiedniej więzi i wewnętrzne wyrażenie zgodny na „bycie razem”. Związek musi przejść na wyższy poziom, stać się swego rodzaju instytucją. Dwoje ludzi zaczynają łączyć interesy i problemy dnia codziennego – zakup domu lub mieszkania, wybór sprzętów, kredyt, planowanie urlopu itd. Niektóre pary nie wytrzymują tej próby.
Miłość to za mało – tajemnice szczęśliwego związku
Czy sama miłość wystarczy, aby wieść szczęśliwe życie w udanym związku? Danielle B. Grossman, kalifornijska psychoterapeutka specjalizująca się w terapii rodzin oraz par stworzyła długą listę emocjonalnych umiejętności, jakie jej zdaniem są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania związku. Po pierwsze istotne jest rozpoznawanie emocji odczuwanych przez partnera w danej chwili, a także nazywanie i bezpośrednie komunikowanie swoich emocji. Maskowanie, tłumienie w sobie, albo oczekiwanie, że druga osoba odgadnie co nas dręczy, nie jest właściwym działaniem. Tak samo istotne jest radzenie sobie z emocjami w taki sposób, aby nie dopuścić do ich destruktywnego wpływu na partnera. Ciągłe odreagowywanie lub zwracanie się do drugiej osoby bez należnego jej szacunku, jest niedopuszczalne. Tak samo jak nieumiejętność przyjmowania odpowiedzialności na swoje czyny i nieprzepraszanie za nie. Kolejna kwestia to zdolność śmiania się z siebie i spojrzenia na wszystko ze zdrowym dystansem. Niezastąpiona jest też umiejętność przyjmowania słusznej krytyki, bez zaprzeczania, czy stosowania takich taktyk jak obwinianie i zastraszanie. Co jeszcze jest ważne? Dalej amerykańska badaczka wskazuje na następujące aspekty:
- stawianie granic mając na uwadze swoje zdrowie fizyczne i psychiczne
- umiejętność samodzielnego funkcjonowania w społeczeństwie; brak uzależnienia od partnera.
- akceptacja opinii i przekonań partnera, odmiennych od naszych; akceptowanie różnic między nami a partnerem.
- brak chęci do kontroli partnera i stosowania szantażu emocjonalnego.
Na koniec wskazuje na umiejętność akceptacji nudy i prozy życia, a także ujemnych cech charakteru partnera, czy tego, że nie zawsze będziemy zrozumiani. Cenne jest skoncentrowanie się na tym co jest, a nie rozpamiętywanie tego co było. Trzeba też pogodzić się ze świadomością, że każdy wybór ma swoje plusy i minusy, z którymi nieraz przyjdzie nam się mierzyć do końca życia.
Randki wielu z nas kojarzą się z niepotrzebnymi i dużym wydatkami, których wolimy unikać. Nikt jednak nie powiedział nam, że udana randka zawsze łączy się z drogimi lokalami albo prezentami. Na każdym spotkaniu z naszą drugą połówką możemy zaoszczędzić, a w zasadzie uniknąć ponoszenia niepotrzebnych i często głupich kosztów. Zasady są bardzo łatwe, musimy jednak uświadomić sobie, że w randkach chodzi przede wszystkim o tę drugą osobę.
Wybierz bezpłatne aktywności
Albo postaw na te, które nie będą kosztowały Cię fortuny. Jeśli do tej pory zawsze stawiałeś na drogie restauracje albo wyjście do kina na każdy nowy film, to czas z tym zerwać. Na świecie jest masa znacznie tańszych albo wręcz bezpłatnych atrakcji. Czasami zwykły spacer w czasie sprzyjającej do tego pogody będzie znacznie lepszym wyborem, niż zarezerwowanie stolika miesiąc wcześniej i wydawanie kilkuset złotych za kolację dla dwojga. A jeśli twojej drugiej połówce nie podoba się zrezygnowanie z drogich aktywności, tylko dlatego, że chcesz zaoszczędzić, to chyba najwyższy czas na przemyślenie waszej wspólnej przyszłości.
Zacznijcie dzielić się kosztami
Kto płaci na waszych randkach? Jeśli wszystkie koszty ponosisz Ty, ale twoja druga połówka zarabia takie same pieniądze i spokojnie mogłaby za siebie płacić, to warto zaproponować podział kosztów. W ten sposób zaczniesz oszczędzać, a do tego wasz wkład w związek zacznie rozkładać się sprawiedliwie. Problem może pojawić się, jeśli twoja druga połówka jest młodsza i nie ma żadnych przychodów, bo jeszcze się uczy, ale i w tym wypadku możesz szukać oszczędności. Zapewne ma możliwość wejścia na różnego rodzaju imprezy tylko dla studentów lub uczniów, które przeważnie są tańsze i na które może udać wkręcić wam się razem.
Zrezygnujcie z wielkich wyjść przy każdej okazji
Wielkie wyjścia na rocznicę związku albo urodziny to bardzo fajna sprawa, ale nie urządzajcie ich sobie z każdej okazji. Wiele par ma zwyczaj świętować każdą pierdołę, kiedy spokojnie mogliby sobie to odpuścić i zamiast tego obejrzeć tematyczny film w domu. Jeśli odpuścicie sobie duże wyjścia, zaoszczędzicie sporo pieniędzy, nie mówiąc już o stresie związanym z wyjściem do eleganckiego miejsca, gdzie ciężko jest czuć się nam swobodnie. Zamiast tego postaw na coś tańszego, ale z akcentem, na przykład zamów sushi do domu albo zabierz swoją drugą połówkę na nową wystawę w waszym najbliższym muzeum.
Osobowość odgrywa kluczową rolę w naszych wyborach życiowych, w tym w doborze partnera. Jest fundamentem, na którym budujemy nasze relacje, wpływając na to, jak komunikujemy się z innymi, jak radzimy sobie z konfliktami i jakich wartości poszukujemy w drugiej osobie. Nauka o dopasowaniu w związkach dostarcza nam cennych informacji na temat tego, jak różne cechy osobowości mogą wpływać na jakość i trwałość relacji.
Badania psychologiczne pokazują, że podobieństwa w osobowości mogą sprzyjać harmonii w związku. Osoby o podobnych cechach temperamentu, wartościach i zainteresowaniach częściej czują się zrozumiane i akceptowane przez partnera. Na przykład, osoby o wysokim poziomie otwartości na doświadczenia mogą łatwiej nawiązywać głębokie i znaczące rozmowy, co może prowadzić do silniejszej więzi emocjonalnej. Z kolei osoby o niskim poziomie neurotyczności mogą lepiej radzić sobie z codziennymi stresami i konfliktami, co przekłada się na większą stabilność związku.
Jednak dopasowanie nie zawsze oznacza identyczność. Często zdarza się, że przeciwieństwa się przyciągają. Zgodnie z teorią komplementarności, różnice między partnerami mogą wzbogacać związek, oferując nowe perspektywy i umiejętności. Na przykład, introwertycy i ekstrawertycy mogą wzajemnie się uzupełniać, tworząc dynamiczną i zrównoważoną relację. Ekstrawertycy mogą wprowadzać introwertyków w nowe sytuacje społeczne, natomiast introwertycy mogą dostarczać partnerom momentów ciszy i refleksji.
Cechy osobowości wpływają również na nasze oczekiwania wobec związku. Ludzie o wysokiej potrzebie dominacji mogą szukać partnera, który pozwoli im przejąć inicjatywę, natomiast osoby o niższej potrzebie dominacji mogą preferować partnerów bardziej asertywnych. Ponadto, osoby o wysokim poziomie empatii i troskliwości mogą pragnąć partnera, który będzie umiał docenić ich wsparcie i uczucia, podczas gdy osoby o niższym poziomie empatii mogą kłaść większy nacisk na aspekty praktyczne i logiczne w relacjach.
Interakcje między różnymi cechami osobowości mogą prowadzić do unikalnych dynamik w związku. Na przykład, osoby o wysokim poziomie ekstrawersji mogą być bardziej skłonne do inicjowania kontaktów społecznych i planowania aktywności, co może ożywiać związek. Z drugiej strony, osoby o wysokim poziomie sumienności mogą wnosić do związku strukturę i organizację, dbając o codzienne obowiązki i planując przyszłość.
Warto również zwrócić uwagę na znaczenie akceptacji i elastyczności w związkach. Nawet jeśli partnerzy różnią się pod względem osobowości, kluczowe jest wzajemne zrozumienie i akceptacja tych różnic. Zamiast starać się zmieniać partnera, warto skupić się na nauce, jak najlepiej współpracować i wspierać się nawzajem. Komunikacja odgrywa tu kluczową rolę – otwarte rozmowy o potrzebach, oczekiwaniach i uczuciach mogą pomóc w budowaniu silniejszej i bardziej trwałej relacji.
Nauka o dopasowaniu w związkach podkreśla również znaczenie zgodności wartości i celów życiowych. Partnerzy, którzy dzielą podobne wartości i cele, mają większe szanse na zbudowanie satysfakcjonującej i trwałej relacji. Na przykład, osoby, które cenią rodzinę i wspólne spędzanie czasu, mogą lepiej dopasować się do partnerów o podobnych priorytetach. Z kolei różnice w wartościach mogą prowadzić do konfliktów i niezrozumienia, dlatego ważne jest, aby już na początku związku otwarcie rozmawiać o swoich przekonaniach i oczekiwaniach.
Wreszcie, nie można zapominać o roli wsparcia społecznego i emocjonalnego w związkach. Partnerzy, którzy potrafią okazywać sobie wsparcie i zrozumienie, są bardziej skłonni do przetrwania trudnych chwil i kryzysów. Osoby o wysokim poziomie empatii i umiejętności interpersonalnych mogą lepiej radzić sobie z emocjami partnera, oferując wsparcie i poczucie bezpieczeństwa. Z kolei osoby o niższym poziomie empatii mogą potrzebować dodatkowego wysiłku, aby nauczyć się, jak najlepiej wspierać swojego partnera.
Osobowość odgrywa kluczową rolę w wyborze partnera i kształtowaniu dynamiki związku. Różne cechy osobowości mogą wpływać na nasze preferencje, oczekiwania i sposób komunikacji w relacji. Niezależnie od tego, czy partnerzy są podobni pod względem osobowości, czy też różnią się, kluczowe jest wzajemne zrozumienie, akceptacja i wsparcie. Nauka o dopasowaniu w związkach dostarcza cennych wskazówek, które mogą pomóc w budowaniu zdrowych, satysfakcjonujących i trwałych relacji. Dążenie do autentyczności, otwartej komunikacji i akceptacji różnic może przyczynić się do lepszego zrozumienia siebie nawzajem i tworzenia głębokich, wartościowych więzi.