Nikt z nas nie lubi być samotny dlatego najczęściej łączymy się w pary. Ze związkami bywa bardzo różnie. Duża część z nich rozpoczyna się od wielkiego zakochania, kiedy to tygodniami jesteśmy bardzo szczęśliwi, zafascynowani partnerem i chcemy razem spędzać bardzo dużo czasu. Jest sprawą oczywistą, że związki przechodzą różne fazy i z czasem temperatura uczuć opada. Wiele z nich wypala się ostatecznie choć zapowiadały się bardzo dobrze.


Bywa i tak, że jedna strona jest ze związku bardzo zadowolona a druga niespodziewanie pragnie go zakończyć. Zdarzają się również związki z rozsądku gdzie decydujemy się na bycie z osobą, która nie do końca nam odpowiada ale postępujemy tak w obawie przed samotnością. Związki rozpadają się także pod wpływem odległości czy zdrady. Najtrudniejsza sytuacje jest wtedy, gdy to my jesteśmy porzucani. Próby zatrzymania partnera na siłę zwykle nic nie dają, bo gdy nie ma już uczuć związek nie ma szans być szczęśliwym. Rozstanie z długoletnim partnerem bywa prawdziwym wstrząsem i często kończy się depresją.


Najtrudniej rozstania znoszą osoby, które z parterem spędzały bardzo dużo czasu i jednocześnie zrezygnowały z życia towarzyskiego i rodzinnego. Gdy partner odchodzi nie należy się obwiniać ani sądzić, że kolejna partnerka jest we wszystkim lepsza. Rozstanie to nie powód żeby psuć swoją samoocenę. Dobrze jest gdy rozstajemy się w zgodzie bo wzajemne żale i wyzwiska niczego nie ułatwiają. Gdy spędziliśmy z kimś kilka lat najlepiej jest sobie podziękować za wszystko co było dobre i pójść dalej każde w swoją stronę. Jest sprawą oczywistą, że w pierwszym okresie po rozstaniu będziemy dużo myśleć o byłym partnerze bo działają stare nawyki. Trzeba jednak starać się to ograniczać. Najlepiej jest pousuwać wspólne zdjęcia i pochować przedmioty, które przypominają byłego partnera. Warto nieco zmienić swój tryb życia i starać się być zajętym. To dobry czas na pielęgnowanie pasji i odnawianie starych znajomości. Warto także zapisać się na kurs czy warsztaty, dołączyć do internetowej grupy rowerowej by nieco zmienić swoje środowisko.

Wkraczanie w świat randek z bagażem wysokiej samoświadomości to doświadczenie, które można porównać do podróżowania z bardzo precyzyjną mapą, na której zaznaczono zarówno malownicze szlaki, jak i niebezpieczne bagna. Z jednej strony ta mapa jest bezcenna – pozwala unikać ślepych zaułków, które w młodości pochłaniały tyle czasu i energii, i prowadzi prosto do miejsc, które naprawdę mogą nas uszczęśliwić. Z drugiej jednak strony, im więcej wiemy o terenie, tym bardziej jesteśmy świadomi ryzyka, tym więcej przeszkód dostrzegamy i tym trudniej jest nam podjąć ryzyko, że za kolejnym zakrętem czeka coś zupełnie nieprzewidzianego. Pytanie, czy wysoka samoświadomość po czterdziestce pomaga w randkowaniu, czy je utrudnia, jest więc niezwykle złożone, a odpowiedź na nie zależy od tego, jak z tej świadomości potrafimy korzystać.

Samoświadomość to zdolność do rozpoznawania i rozumienia własnych emocji, myśli, potrzeb oraz zachowań, a także świadomość tego, jak nasze działanie wpływa na innych . Osoba samoświadoma potrafi nie tylko nazwać to, co czuje, ale także zrozumieć, skąd te uczucia się biorą i jakie mechanizmy nimi kierują. Po czterdziestce, po latach różnorodnych doświadczeń – udanych związkach, rozczarowaniach, terapiach, życiowych lekcjach – wiele osób osiąga poziom samoświadomości, który w młodości byłby nie do pomyślenia. To właśnie ten wiek, często związany z tak zwanym kryzysem wieku średniego, staje się momentem intensywnej refleksji nad swoim życiem, dotychczasowymi wyborami i poszukiwaniem nowych wartości . I choć sam kryzys bywa bolesny, to właśnie on może prowadzić do wykrystalizowania się prawdziwej, głębokiej wiedzy o sobie .

Osoba, która dobrze zna siebie, wchodzi na randkową ścieżkę z ogromnym kapitałem. Przede wszystkim ma jasność co do swoich potrzeb i granic, co jest absolutnym fundamentem zdrowych relacji . Wie, że szuka kogoś, z kim będzie mogła dzielić się już istniejącą pełnią życia, a nie kogoś, kto ma wypełić pustkę, z którą sama nie umie sobie poradzić. To sprawia, że jej wybory są bardziej świadome i trafne. Nie da się już zwieść pustym deklaracjom czy powierzchownemu urokowi, bo wewnętrzny detektor od razu wychwytuje niezgodność z własnym systemem wartości. Taka osoba wie, że w związku kluczowa jest spójność charakterów, a nie tylko przelotna chemia, i potrafi odróżnić jedno od drugiego.

Wysoka samoświadomość to również umiejętność regulowania własnych emocji, szczególnie w sytuacjach konfliktowych czy stresowych . Zamiast reagować impulsywnie, uruchamiać stare, niezdrowe schematy, osoba dojrzała emocjonalnie potrafi się zatrzymać, przeanalizować, co tak naprawdę czuje i dlaczego, a dopiero potem podjąć działanie. To bezcenna umiejętność w budowaniu głębokiej, autentycznej więzi, która opiera się na rozmowie, a nie na wybuchach i wzajemnych pretensjach. Co więcej, samoświadomość idzie w parze z empatią – im lepiej rozumiemy siebie, tym łatwiej nam zrozumieć drugiego człowieka . Jesteśmy w stanie odczytywać jego emocje i potrzeby, co ułatwia budowanie porozumienia i intymności.

Zrozumienie swoich motywacji i tego, co nami kieruje, pozwala także przerwać cykl powielania niezdrowych wzorców, które często mają swoje źródło w dzieciństwie czy pierwszych związkach . Nasze nieświadome preferencje, ukształtowane przez wczesne relacje, często prowadzą nas do wyboru podobnych partnerów i wpadania w te same pułapki . Osoba samoświadoma potrafi zidentyfikować te schematy i świadomie od nich odejść, wybierając kogoś, kto jest dla niej dobry, a nie kogoś, kto tylko odtwarza znajome, choć bolesne, wzorce. To właśnie w tym procesie nieoceniona może być pomoc psychoterapeuty, który pomoże odkryć ukryte lęki i potrzeby .

Jednak ta sama mapa, która tak precyzyjnie wskazuje drogę, może stać się również przeszkodą. Im więcej wiemy o sobie, tym więcej wiemy o tym, czego nie chcemy, co nam nie służy, co może być ryzykowne. To prowadzi do zjawiska, które można nazwać nadmierną selekcją. Osoba o wysokiej samoświadomości może stać się tak wyczulona na wszelkie potencjalne zagrożenia i sygnały ostrzegawcze, że zacznie odrzucać kandydatów przy najdrobniejszej wątpliwości, nie dając szansy na naturalne rozwinięcie się relacji. Każda różnica zdań, inny sposób spędzania wolnego czasu czy odcień poczucia humoru mogą zostać zinterpretowane jako fundamentalna niezgodność. W efekcie, zamiast szukać kogoś, z kim można wspólnie budować, szuka się kogoś, kto idealnie wpasuje się w wyidealizowany obraz, co jest zadaniem z góry skazanym na porażkę.

Inną pułapką jest lęk przed utratą autonomii i rozmyciem własnej, starannie zbudowanej tożsamości. Osoby po czterdziestce, szczególnie te, które przez lata żyły samodzielnie, mają ugruntowane poczucie siebie i swojego miejsca w świecie. Cenią sobie swoją niezależność, swoje rytuały, swoją przestrzeń. Pojawienie się drugiego człowieka może być postrzegane nie jako wzbogacenie, ale jako zagrożenie dla tej kruchej równowagi. Psychologowie podkreślają, że w dojrzałym związku stale balansujemy pomiędzy potrzebą bliskości a pragnieniem zachowania autonomii . To naturalne napięcie, ale u osób o wysokiej samoświadomości, które są bardzo wyczulone na swoje granice, może ono przerodzić się w mur, przez który trudno komukolwiek przejść.

Co więcej, dogłębna znajomość swoich mechanizmów obronnych i schematów może paradoksalnie prowadzić do ich wzmocnienia. Zamiast przepracować lęk przed bliskością, można go zracjonalizować jako „mądrą ostrożność” wynikającą z doświadczenia. Zamiast zmierzyć się z trudną emocją, można ją przeanalizować i schować do szufladki z napisem „już to przerabiałem, nie warto”. W ten sposób samoświadomość, zamiast być narzędziem rozwoju, staje się narzędziem unikania i izolacji. Jak trafnie ujmuje to psychoterapeutka Alicja Długołęcka, dojrzewanie oznacza, że przestajemy walczyć ze sobą i wychodzimy do innych ludzi . Jeśli jednak nasza samoświadomość jest tylko formą wewnętrznej walki i kontroli, to zamiast otwierać nas na innych, będzie nas w tej walce pogrążać.

Kluczowym wyzwaniem staje się więc nie tyle posiadanie samoświadomości, co umiejętność mądrego korzystania z niej w procesie budowania relacji. To, co w młodości było intuicyjne i spontaniczne, po czterdziestce musi zostać poddane refleksji, ale nie może być przez nią całkowicie zduszone. Chodzi o znalezienie równowagi między tym, co podpowiada serce, a tym, co podpowiada rozum. O tym, by wiedzieć, czego się chce, ale jednocześnie zachować otwartość na to, że życie może nas zaskoczyć i że to, co wydawało się nam idealne na papierze, w rzeczywistości może okazać się zupełnie nieodpowiednie, a coś, co początkowo budziło wątpliwości, może przerodzić się w głębokie uczucie.

W praktyce oznacza to, że osoba samoświadoma wchodzi na randkę nie po to, by egzekwować listę wymagań, ale po to, by spotkać drugiego człowieka. Wie, jakie ma podstawowe wartości i czego absolutnie nie zaakceptuje, ale jest też gotowa na negocjacje i kompromisy w sprawach mniej istotnych. Potrafi słuchać, ale też mówić o sobie. Nie boi się zakończyć znajomości, gdy widzi, że nie ma szans na porozumienie, ale nie robi tego pochopnie, dając sobie i drugiej stronie czas na poznanie. Wykorzystuje swoją wiedzę o sobie do budowania mostów, a nie do kopania fosy.

Pomocne w tym procesie może być zrozumienie koncepcji „zróżnicowania” w związku, opisanej przez psychologa Davida Schnarcha . Chodzi w niej o zdolność do pozostawania w bliskiej relacji z partnerem przy jednoczesnym zachowaniu poczucia własnej wartości i indywidualności. Osoby w zróżnicowanych związkach potrafią trzymać się własnych przekonań i wartości, jednocześnie szanując odrębność partnera . To właśnie ta umiejętność – bycia blisko bez rozpuszczania się w drugim człowieku i bycia sobą bez izolowania się od niego – jest kwintesencją dojrzałej miłości. Wymaga ona ogromnej samoświadomości, ale też odwagi, by znosić dyskomfort związany z różnicami i konfliktami, zamiast uciekać od nich w nadmierną bliskość lub dystans .

Wysoka samoświadomość to potężne narzędzie, które po czterdziestce może stać się kluczem do najgłębszej i najbardziej satysfakcjonującej relacji w życiu. Pozwala uniknąć błędów młodości, świadomie wybierać partnera zgodnego z naszym systemem wartości i budować związek oparty na autentyczności, a nie na iluzjach. Jednak to samo narzędzie, używane nieumiejętnie, może stać się przeszkodą – źródłem nadmiernej krytyczności, lęku przed bliskością i pułapką racjonalizacji, która zamknie nas w wiecznym, bezpiecznym, ale pustym singlowaniu. Ostatecznie więc to nie samo posiadanie samoświadomości decyduje o sukcesie w randkowaniu, ale to, czy potrafimy wykorzystać ją jako trampolinę do skoku w stronę drugiego człowieka, z odwagą, by zaryzykować i otworzyć się na to, co nieznane, oraz z mądrością, by wiedzieć, kiedy warto tę drogę kontynuować, a kiedy lepiej się z niej wycofać. To właśnie ta dojrzałość w korzystaniu z własnej wiedzy o sobie jest tym, co naprawdę pomaga, a nie przeszkadza w budowaniu szczęśliwych, dojrzałych związków.

To co zabija od środka, czyli toksyczne relacje

Często człowiek dopatruje swoich dolegliwości fizycznych w pogorszeniu stanu zdrowia, doszukuje się różnych chorób, gdyż otrzymuje wyraźne bodźce płynące z organizmu między innymi nawracające bóle głowy, zawroty głowy, mdłości, bóle brzucha, uczucie ściskania w okolicach pod żebrowych, nieuzasadnione pocenie się będące nienaturalną rekcją gdyż występuje nawet gdy jest zimno, nocne duszności, kołatania serca, szybkie meczenie się, bóle stawów, drżenie rąk, bezsenność i wiele podobnych, które jak najbardziej mogą mieć związek z rozwijającym się stanem chorobowym w naszym organizmie, lecz co w sytuacji kiedy przerażeni udajemy się do lekarza wykonujemy kolejne specjalistyczne badania które, nie dają odpowiedzi na nasze dolegliwości?, co więcej wyniki mamy dobre a czujemy się jak: „zużyty worek na kartofle”


Bardzo sceptycznie podchodzimy do uświadomienia sobie że, ludzie generują w sobie ogromne pokłady energetyczne której niewidzialne wiązki skierowane w naszą stronę i mogą mieć niewyobrażalne skutki w zależności czy jest to pozytywny wpływ czy negatywny, wmawiamy sobie że, to na nas nie ma wpływu, że jesteśmy silni, odporni, nie myślimy o tym, nie poświęcamy temu cennego czasu, a tymczasem nasze samopoczucie w wyraźny sposób ulega pogorszeniu.
Stosunki jakie mamy z innymi ludźmi zwłaszcza toksyczne relację mogą doprowadzić człowieka do całkowitej wewnętrznej ruiny, zwłaszcza gdy sytuację wymuszają na nas obcowanie z takimi ludźmi przez większość czasu, nawet gdy zakończymy z jakiegoś powodu relacje która, trwała latami gdzieś tam w nas jej destrukcyjny wpływ na nas pozostaje, co ma swoje odbicie w rzeczywistości którą chcemy kreować na nowo, lecz nie do końca nam to wychodzi, mówimy sobie: „nowy początek, po co mam dźwigać za sobą ten ciężki bagaż?, przecież już go nie ma”, a jednak coś nam uwiera i nie pozwala oczyścić umysłu na tyle by, czuć się pewnie i swobodnie, by móc realizować nowy plan bez balastu z przeszłości.
Najgorsza sytuacja ma miejsce wówczas gdy mamy świadomość że, relacja z takim człowiekiem źle wpływa na nas, lecz z jakiś powodów jej nie przerywamy, bo boimy się utraty tego co już mamy, dochodzi do tego poczucie że, bez tej osoby sobie nie poradzimy, bo to właśnie dzięki niej „mamy co mamy”, i to są właśnie najgorsze sidła w jakie wpadamy - sidła oprawcy, który znalazł takie narzędzia manipulacyjne dzięki którym wie że, może nas w każdy sposób kontrolować a my i tak się nie sprzeciwimy, bo bycie w takim środowisku z takimi ludźmi o cechach wampira emocjonalnego odbiera człowiekowi poczucie wartości a tym samym odwagę przeciwstawienia się a tym samym oprawcy zwiększa poczucie władzy nad nami, i on doskonale zdaje sobie z tego sprawę.


Odczłowieczanie postępuje jak wirus, już od kilku dobrych lat, w przerażającym tempie przybywa osób z zaburzeniami psychicznymi, fobiami, lękami społecznymi, itp., problem jest poważny, bo dotyka coraz więcej dzieci, można zweryfikować to przyglądając się chociażby przepełnieniem w szpitalach psychiatrycznych dla dzieci w których już dziś ciężko o miejsce,( nie do wyobrażenia kiedyś- sześciolatek z chorobą psychiczną…) brakuje specjalistycznej opieki, wsparcia, a przed wszystkim brakuje człowieka w człowieku, oddanego, z powołaniem, z bezinteresownością, doprowadziliśmy do czasów regresu - transformacji człowieka w ślepego, głuchego i totalnie obojętnego wobec drugiego istnienia, nie radzimy sobie z otaczającym nas światem, ulegliśmy wpływom, poginą tak naprawdę za niczym, dopuściliśmy do siebie na własne życzenie mechanizm który, wyniszcza uważając „to” jako coś dobrego, pomocnego nam, jako postęp, a tym czasem jest to nasza własna wyprodukowana przez nas samych broń, która stopniowo niszczy, czyniąc, i tak już posunięte spustoszenia, lecz w presji życia jaką sobie narzuciliśmy ( dobrowolnie) nie widzimy jeszcze tego tak wyraźnie, bo brakuje nam spokoju by to dojrzeć, aż do momentu gdy przyjdzie kryzys, my sami sobie robimy krzywdę, której skutki pociągają za sobą spójny łańcuch niekończących się nieszczęść.


Charakterystyczne cechy ludzi toksycznych:


- zazwyczaj są to ludzi o pesymistycznym nastawieniu, często narzekają na wszystko, potrzebują tłumu odbiorców, czyli słabszych od siebie,
- nie interesuję ich co mówisz - nie słuchają, lekceważą zdanie innych,
- to oni mają najgorzej w życiu nie ty,
- zawsze znajdą powód do krytyki,
- oceniają bez postawnie,
- dopisują nieistniejące scenariusze pod adresem osoby przez nich szykanowanej, plotkują za plecami,
- zazwyczaj są obojętni wobec cierpienia, problemów danej osoby,
- zawsze mają rację,
- sprawnie manipulują otoczeniem by uzyskać zamierzony efekt, często ubierają „maski” pod daną sytuację, czy osobę, potrafią idealnie dopasować się do nowego środowiska jak kameleon,
- wobec nowo poznanych osób są nadzwyczaj uprzejmi zwłaszcza gdy mają jakiś ukryty zamiar
- potrafią upokarzać publicznie, wywierać emocjonalny nacisk,
- odwołują się często do wrażliwego sumienia danej osoby,
- przekonują o swojej racji,
- nastawiają innych przeciwko osobie która, nie poddaje się wpływom oprawcy,
-wykazują cechy socjopatyczne,
- nie obchodzi ich stan zdrowia, i samopoczucie, nawet odczuwają pewien rodzaj satysfakcji z powodu niepowodzeń i porażek innych,
- szybko wpadają w złość,
- udają przyjaciela, by w odpowiednim czasie zakończyć przyjaźń zwłaszcza jak mają jakiś cel związany z daną osobą ( korzyść, coś mogą uzyskać )
- stale kontrolują wszystko, ( to on decyduje gdzie jechać, co kupić, jak się masz ubrać, co ci pasuje co nie, jak masz się czuć, on wie najlepiej czego potrzebujesz- ty się nie znasz na niczym),
- poczucie władzy nad kimś dodaje mu pewności siebie,
- narcystyczna osobowość,
- charakterystyczną cechą takich osób jest gadatliwość, są mówcami doskonałymi, nawet jeżeli o czymś nie mają pojęcia to zachowują się jakby byli chodzącą encyklopedią, na wszystko mają odpowiedź, nawet jeżeli nie mają pojęcia o czymś to i tak sprawiają takie wrażenie co daje komiczny z reguły efekt ale nie dla nich: on się zna, on był, on doświadczył, on wszystko ma, jest najmądrzejszy, elokwentny itd.


Jak obronić się przed toksycznymi ludźmi?


Nie obwiniaj siebie, nie daj dojść negatywnym myślom do głosu, nie inwestuj w takiego człowieka żadnych wyższych uczuć, nie otwieraj się przed takim człowiekiem, bo wykorzysta twoją słabość jako sprawne narzędzie przeciwko tobie, nie nabieraj się na postanowienia, przyrzeczenia poprawy ze strony takich osób, to są tylko chwyty manipulacyjne, tacy ludzie nie cierpią sprzeciwu, nie szanują indywidualności danej jednostki dlatego głośno wyrażaj swoje zdanie – nie bój się, niech cię słyszą! Taki człowiek z reguły myśli że, jesteś za słaby by się przeciwstawić, bo ma takie zdanie o tobie które, sam sobie wyrobił bezpodstawnie. Jeżeli jesteś w stanie a powinieneś być, unikaj takich ludzi, kończ nie zdrowe relacje, gdyż z własnego doświadczenia mogę stwierdzić nic tak człowieka nie rujnuje jak kontakt i życie z człowiekiem toksycznym, jest to gorsze od fizycznej choroby gdyż wiesz jak leczyć taką chorobę, nawet jeżeli toksyczna relacja została zerwana to jej skutki odczuwalne są bardzo długo i w sposób widoczny komplikują codzienne funkcjonowanie i powrót do względnej normalności której, człowiek bardzo pragnie.


Jest takie stwierdzenie:
„że należy być wdzięcznym za wszystkich trudnych ludzi na naszej drodze, gdyż on sprawili że, wiesz kim na pewno nie chcesz być”
Zwrócicie uwagę na to, jak traktujecie swoje dzieci, siebie nawzajem, współpracowników, napotkanych przypadkowych ludzi, zwróćcie uwagę i reagujcie na wszystko to co sprawia wam ból i przyczynia się do poczucia bezsilności, rezygnacji, a wystarczy naprawdę tak nie wiele by drugiemu człowiekowi przywrócić wiarę w sens, dać nadzieje, i uczynić życie nieco lżejszym, bardziej kolorowym, bezpiecznym.


„Przecież jest jedno niebo, jedno słońce które, świeci jednakowo dla każdego, cieszmy się nim i ogrzewajmy w jego blasku, a gdy przyjdą chmurne deszczowe dni zachowajmy słońce w sobie i pozwólmy schronić się pod naszym parasolem tym którym tego ciepła brakuje”