W dzisiejszych czasach wiele osób cierpi na samotność. Wbrew pozorom problem ten nie dotyczy tylko panien, kawalerów czy seniorów. Coraz częściej samotne są osoby, które na co dzień otaczają się dużymi grupami ludzi. Istnieje coś takiego jak samotność w małżeństwie oraz samotność w rodzinie, na którą często cierpią nastolatkowie.
Czym jest samotność?
Samotność to dość subiektywne odczucie, kiedy dana osoba ma przeświadczenie, że nikt się nie interesuje jej sprawami i nie jest dla nikogo ważna. O samotności mogą też mówić te osoby, które nie mają z kim spędzać wolnego czasu, nikt ich nie odwiedza a w razie potrzeby nie mają do kogo zwrócić się o pomoc. Samotność może występować także okresowo na przykład, gdy ktoś, kto na co dzień otacza się bliskimi, musi na jakiś czas wyjechać za granicę. Wtedy z pewnością będzie bardzo odczuwał tęsknotę i będzie czuł się samotny. Samotność to uczucie wyjątkowo nieprzyjemne, które odbiera radość życia i sprawia że popadamy w zniechęcenie.
Jak skończyć z samotnością?
Osoby, które cierpią z powodu samotności powinny starać się być bardziej otwarte i z inicjatywą wyjść do ludzi. Warto rozważyć czy nie posiada się kontaktów z przeszłości, które można by odnowić. Może warto zadzwonić do dawnej koleżanki albo do długo niewidzianej kuzynki. Sposobem na samotność może być poznanie nowych osób. O ile w wieku młodym jest to stosunkowo łatwe i odbywa się naturalnie, to w wieku średnim i późniejszym jest już trudniejsze. Zawsze jednak można zapisać się na jakieś zajęcia, warsztaty, do klubu seniora albo zająć się wolontariatem. W takich miejscach zwykle można poznać inne osoby. W Internecie są także specjalne strony, gdzie ogłaszają się osoby, które szukają towarzystwa. Istnieją także portale, gdzie można z obcą osobą umówić się po to, aby razem uprawiać jakiś sport. Można też przyłączyć się do jakiejś grupy, która działa na portalu społecznościowym i na przykład lokalnie, regularnie umawia się na przejażdżki rowerowe.
Jak sobie radzić, gdy samotność jest faktem i nie można jej zmienić?
Osoby, które nie mają nikogo bliskiego mimo wszystko nie powinny się załamywać. Przede wszystkim nie powinny one uważać siebie za kogoś gorszego. To, że ktoś jest sam nie oznacza, że powinien się całkiem wykluczać z życia społecznego. Nawet będąc w pojedynkę można uprawiać różne sporty, wybrać się do baru, kawiarni albo pojechać na plażę i poopalać się. Nie jest niczym negatywnym pójść samemu na koncert, do kina czy obejrzeć wystawę. Bardzo ważne jest aby starać się wychodzić z domu i nie popadać w jeszcze większe zniechęcenie. To, że komuś nie udało się zbudować związku czy mieć licznej grupy przyjaciół, nie oznacza, że powinien przestać korzystać z życia. Każdy z nas ma tylko jedno życie i warto starać się w nim doświadczać jak najwięcej. Osoby samotne powinny to więc robić, w miarę swoich możliwości. Mogą na przykład na krótki czas gdzieś wyjechać w pojedynkę. Dobrym miejscem będzie sanatorium.
Szekspirowski bohater, odczuwając melancholię, Danię nazywa “więzieniem”; Hamlet dziś zostałby zupełnie zmarginalizowany w swej opinii - to kraj ludzi najszczęśliwszych na świecie, co zgodnie podają wszelkie rankigi i badania ludzkiego szczęścia. W tym nieodległym od nas przytulnym kraju życie jest “hyggelig” - właśnie tak ciepłe i miękkie, jak trudna wymowa tego pojęcia, które powinno się wymawiać jak “hu/ygr”. Nie ma dosłownego tłumaczenia tego, czym jest “hygge” - nie jest to ani po prostu szczęście, ani tym bardziej modna dziś “uważność” czy “dobrostan” (z ang. wellness/wellbeing) i związany z tym nieomal “przemysł szczęścia”. Słowo ma bowiem wiele odcieni znaczeniowych, z których najbardziej centralne jest “błogość, zaowolenie, przyjemna chwila, dobry nastrój, miła atmosfera, opieka, poczucie bezpieczeństwa”. To swoisty zlepek znaczeniowy, który grozi tym, że w pewnym momencie wszystko, co pozytywne staje się “hygge” - i tak mamy “hygge-mieszkania” i cały przemysł dizajnersko-wnętrzarski, “hygge-modę” i topowe blogi modowe o ubraniach skandynawskich i duńskich szczególnie, “hygge-przedmioty” - zwłaszcza nastrojowe świeczki zapachowe, ledowe, dyskretne boczne oświetlenie do kuchni czy łazienki albo salonu - najbardziej “hyggowych” miejsc w naszych mieszkaniach i domach. Co to właściwie jest to “hygge” i jak je rozumieć?
Doświadczaliście je Państwo nie raz: proszę sobie wyobrazić, że leżycie na plaży nad egzotycznym morzem na wyspie z palmami, w ręku trzymacie gin z tonikiem, na kolanach leży fascynująca lektura, a dokoła są uśmiechnięci ludzie; czas przyjemnie zwalnia, nie trzeba sie nigdzie spieszyć, telefon jest wyłączony i nie ma z “tyłu głowy” żadnych zleceń firmowych “na wczoraj”; to wtedy są kameralne momenty, kiedy można przeżyć “hygge”. Jest przeciwieństwem nie tylko stresującego trybu życia, ale i stresującej mody na “zdrowy tryb życia” (gin z tonikiem), a także “techniki motywacyjne i aktywizujące” oraz wszelka stresująca “praca z ciałem”. Nic-nie-robienie nie jest łatwe - gdy współczesny człowiek jest niemal zrośnięty z telefonem, tabletem i laptopem, bardzo trudno początkowo przestawić się na tryb “off-line”, zwolnić, zatrzymać się, przystanąć…
Skąd wzięła się moda na hygge, czyli duński sposób na odwiecznie i w wielu przypadkach stale nas zawodzące i rozczarowujące szczęście doczesne? Dania to mały kraj, z sześcioma milionami ludności, niskim bezrobociem, rozbudowaną siecią świadczeń socjalnych, z niewielkimi różnicami między najlepiej i najgorzej zarabiającymi, a przy tym specyficznym klimatem społecznym, gdzie w obliczu wielu zawieruch dziejowych bardziej niż rywalizacja liczą się współpraca, społecznikostwo, utrzymywanie zdrowych relacji sąsiedzkich i rodzinnych; gdzie polityka nie ingeruje tak bardzo w prywatne przestrzenie. Dania ma przez połowę roku chłodną pogodę, stąd Duńczycy częściej spędzają w domu, skąd dzięki technologii mogą wykonywać pracę zdalną; więzi rodzinne są mocniejsze, a zamiast indywidualnej ścieżki “samospełnienia” liczy się nastawienie na potrzeby bliskich i empatia, którą przejawiają w wysokim stopniu.
Ludzkość od samych początków istnienia, nadal mimo wysiłków nauki spowitych tajemnicą, poszukiwała recepty na “wieczne szczęście”, eliksir młodości, a nawet alchemiczny kamień nieśmiertelności. Filozofowie i prorocy bardzo podobnie pojmowali los ludzki jako ciężki, lokując złote czasy w mitycznym edenie lub w krainie złotego eldorado; dopiero później sformułowano maksymę “carpe diem”, czyli “łap chwilę”, żyj i ciesz się z małych rzeczy. Zamiast wielkich czynów wojennych czy w dziedzinie sztuki, rozpoczęto poszukiwanie szczęścia w małych, drobnych sprawach codzienności; taki właśnie jest “hygge” - drobne przyjemności, miłe niespodzianki sprawiane najbliższym, wśród których Duńczycy spędzają o wiele więcej czasu niż reszta Europy.
Samo słowo wywodzi się ze staronordyckiego i pierwotnie oznaczało tam “myśleć” lub “być zadowolonym”; potem poprzez język norweski w XIX wieku zostało przejęte przez kulturę duńską i od razu stało się hasłem wywoławczym dla różnych bardzo spraw, które łączy jedno - mają nieść błogość, spokój i zadowolenie, nie mające jednak nic wspólnego z poszukiwaniem skrajnych doznań (ekstazy, rozkoszy), lecz raczej ze swobodną medytacją nad płynącą wolno rzeką, zachodzącym z wolna słońcem czy cieknącym i lekko szeleszczącym kranem, którego nie trzeba od razu reperować.
Zjawisko “hygge”, tak naturalne dla Duńczyków, jak wolność dla Amerykanów czy specyficzne zwyczaje kulinarne Włochów, staje się zrozumiałe, gdy popatrzymy szerzej: ludzie nie chcą już - jak w średniowieczu - czekać na sławę pośmiertną albo nawet nagrodę w zaświatach, lecz czuć się spełnionymi już “tu i teraz”; na temat szczęścia wiele napisano, a najważniejszym kontekstem dla “hygge” jest z jednej strony wspomniane hasło “carpe diem”, mające starożytny rodowód, jak i romantyczne filmy z nieodzowną atmosferą na kolacji przy świecach we dwoje; to jednak jeszcze nie tłumaczy swoistości tego, co pod pojęciem “hygge” rozumieją sami zainteresowani. Po pierwsze, oni sami dziwią się, że tak trudno Europejczykom zrozumieć, że hyggelig nie łączy się ani trochę z postawą konsumocyjną, a tym bardziej - hedonistyczną. Prędzej ze stoicką mądrością w przyjmowaniu i akceptacji drobnych przyjemności, które niesie nie życie oglądane w całości, lecz każdy jeden dzień z osobna. Jednak i to nie jest wyróżnikiem hygge, ponieważ każdy naród ma swoje “hygge” - i tak np. dalekowschodnia sztuka parzenia herbaty i związany z tym wielogodzinny nieraz rytuał czy brazylijskie świętowanie karnawału to też odpowiedniki bycia w hygge; jednak specyficzne dla Duńczyków jest co innego: wspólne spędzanie dużej ilości czasu, niezależnie od przeszków i trudności w relacjach, bez względu na trudną nieraz w Danii pogodę i klimat; to sztuka bycia razem bez ciążącego uczucia, że “trzeba już iść”, coś załatwić, albo usiąść ze słuchawkami i zanurzyć się w muzyce; zamiast tego Duńczycy słuchają muzyki razem, a pomaga im w tym sieć małych, nastrojowych karczm i gospod, gdzie można zjeść regionalne i zdrowe posiłki, i popatrzeć bez robienia niczego na rozciągający się za oknem elegijno-melancholijny nieco pejzaż, pełen łąk i wrzosowisk.
Żeby zrozumieć, dlaczego Duńczykom udaje się to, czego nie udaje się nawet sąsiadom, trzeba wyjaśnić, że kraj jest mały, co sprzyja poczuciu wspólnoty i zbudowanej na wspólnych kodach kulturowych tożsamości narodowej; Duńczycy są przywiązani do dobrych tradycji, a zarazem otwarci na wszystko, co nowoczesne; z jednej strony z Danii płynie rzeka mleka i wyjeżdża w świat świetne masło, do kultury krajów ościennych przenika literatura (Hans Christian Andersen był Duńczykiem), a z drugiej - to świetnie zorganizowane państwo, mimo najwyższego poziomu podatków, które umożliwiają utrzymanie małej grupy bezrobotnych z daleka od śladowej szarej strefy, państwo rzeczywiście przyjazne obywatelom. Stąd tak chętnie odwiedzane przez Niemców czy Szwedów.
Rozpoznanie, czy mężczyzna naprawdę szuka związku, a nie tylko chwilowej przygody, to jedno z kluczowych wyzwań współczesnych relacji. Szczególnie w czasach, gdy kontakty międzyludzkie coraz częściej rozpoczynają się w przestrzeni wirtualnej, a tempo życia nie sprzyja cierpliwemu poznawaniu się, wiele kobiet zadaje sobie pytanie: czy jego intencje są poważne, czy to tylko gra? Odpowiedź nie zawsze jest oczywista, ale istnieją subtelne sygnały, które – jeśli potrafimy je dostrzec – mogą powiedzieć więcej niż słowa.
Pierwszym i być może najważniejszym wskaźnikiem są jego czyny, a nie deklaracje. Wielu mężczyzn potrafi używać pięknych słów, mówić o wspólnej przyszłości, komplementować i snuć plany, które jednak nigdy nie zostają przekute w konkretne działania. Mężczyzna, który rzeczywiście szuka związku, nie tylko mówi o zaangażowaniu, ale również podejmuje realne kroki w kierunku budowania relacji. Chce poznawać kobietę w różnych kontekstach, interesuje się jej codziennością, wartościami, planami na przyszłość. Nie unika rozmów o emocjach, nie zbywa tematów dotyczących związku i nie odsuwa ich w czasie pod pretekstem, że „jeszcze za wcześnie”.
Istotnym sygnałem jego powagi jest także sposób, w jaki traktuje czas. Mężczyzna szukający jedynie przygody zazwyczaj inwestuje w relację tylko tyle, ile musi – dąży do spotkań głównie wtedy, gdy jemu to pasuje, a relacja rozwija się w rytmie jego nastrojów. Unika regularności, znika na kilka dni bez wyjaśnienia, potem wraca z entuzjazmem, by znów się oddalić. Dla kontrastu, mężczyzna zainteresowany związkiem dba o kontakt, stara się być obecny i przewidywalny. Nawet jeśli ma dużo obowiązków, znajduje sposób, by dać znać, że myśli, że pamięta, że jest zaangażowany. Nie musi być dostępny cały czas, ale nie znika bez śladu i nie pojawia się wyłącznie wtedy, gdy czegoś potrzebuje.
Kolejnym aspektem, na który warto zwrócić uwagę, jest gotowość do emocjonalnej otwartości. Mężczyzna, który naprawdę szuka związku, nie boi się stopniowo odsłaniać swoich myśli, opowiadać o swoich przeżyciach, wartościach i przeszłości. Nie ucieka przed pytaniami, które wymagają szczerości, nawet jeśli są trudne. Nie wstydzi się swoich emocji i nie udaje, że ich nie ma. Osoba szukająca przygody będzie raczej unikała głębszych tematów, próbując utrzymać relację na powierzchownym poziomie. Może sprawiać wrażenie zabawnego, ekscytującego, ale emocjonalnie pozostaje niedostępny – nie dzieli się sobą w pełni, nie mówi o lękach, marzeniach, nie zaprasza do swojego świata.
Znaczenie ma również to, jak mężczyzna reaguje na granice i tempo, jakie kobieta wyznacza. Jeśli szuka jedynie krótkiej przygody, będzie dążył do jak najszybszego zbliżenia fizycznego i może próbować wywierać presję, choćby w subtelny sposób. Może sugerować, że „to naturalne”, że „wszyscy tak robią”, że „trzeba się sprawdzić w łóżku, zanim powstanie coś więcej”. Kiedy kobieta nie ulega, może się wycofać, stracić zainteresowanie lub wręcz zniknąć. Z kolei mężczyzna, który szuka prawdziwej relacji, akceptuje tempo kobiety. Nie spieszy się, nie ponagla, ale jest cierpliwy i wyrozumiały. Rozumie, że intymność rodzi się z zaufania i nie próbuje tego procesu przyspieszać.
Zwracając uwagę na jego zaangażowanie w życie kobiety, można dostrzec kolejne sygnały. Mężczyzna, który szuka związku, będzie chciał poznać nie tylko ją samą, ale również jej świat – jej przyjaciół, rodzinę, zainteresowania. Nie chodzi o to, że od razu musi uczestniczyć w spotkaniach rodzinnych, ale jego ciekawość i chęć uczestniczenia w codzienności kobiety są wyraźne. Będzie zadawał pytania, słuchał z uwagą, pamiętał o ważnych datach i wydarzeniach. Jeśli natomiast jego zainteresowanie kończy się na powierzchownych rozmowach i spotkaniach organizowanych wyłącznie według jego wygody, może to świadczyć o braku chęci do tworzenia głębszej więzi.
Ważną rolę odgrywa również spójność pomiędzy słowami a zachowaniem. Mężczyzna, który mówi, że szuka poważnego związku, ale jednocześnie flirtuje z innymi kobietami, unika rozmów o przyszłości lub bagatelizuje emocje, wysyła sprzeczne sygnały. Warto wtedy zadać sobie pytanie, czy jego deklaracje nie są jedynie maską mającą na celu utrzymanie kontaktu, bez rzeczywistej gotowości do zaangażowania. Prawdziwa intencja zawsze znajduje wyraz w postawie – i jeśli zachowanie mężczyzny regularnie budzi niepokój, niepewność lub poczucie, że coś jest „nie tak”, intuicja często nie myli.
Nie można też pominąć jego przeszłości i sposobu, w jaki o niej mówi. Mężczyzna, który ma za sobą przemyślane relacje, potrafi mówić o byłych partnerkach z szacunkiem i zrozumieniem, nawet jeśli związki się rozpadły. Nie obarcza kobiet winą za swoje niepowodzenia i nie przedstawia siebie jako wiecznej ofiary. To, jak mówi o innych kobietach, wiele mówi o tym, jak będzie traktował nową partnerkę. Jeśli natomiast pojawia się ton pogardy, złości, cynizmu lub przekonania, że „wszystkie są takie same”, może to świadczyć o niedojrzałości emocjonalnej i niezdolności do budowania zdrowej relacji.
Równie istotne jest to, czy mężczyzna potrafi podejmować zobowiązania. Nie chodzi od razu o planowanie wspólnego życia, ale o drobne codzienne deklaracje – czy dotrzymuje słowa, czy stara się być punktualny, czy można na niego liczyć w prostych sprawach. Mężczyzna, który traktuje kobietę poważnie, nie wystawia jej na próby, nie gra emocjonalnie, nie znika bez wyjaśnień. Nie boi się rozmawiać o przyszłości, nawet jeśli nie jest jeszcze gotowy na konkrety – potrafi powiedzieć, że relacja jest dla niego ważna i że chce ją rozwijać.
Trzeba również pamiętać, że mężczyzna szukający związku nie będzie unikał trudnych tematów. Potrafi rozmawiać o różnicach zdań, konfliktach i obawach, bo wie, że prawdziwa bliskość rodzi się właśnie w dialogu. Nie ucieka w milczenie, nie obraża się dziecinnie, nie traktuje konfliktu jako powodu do zakończenia znajomości. Szuka porozumienia, chce zrozumieć drugą stronę i nie boi się konfrontacji – nie po to, by wygrać, ale by zbudować coś trwałego. Taki sposób reagowania jest znakiem emocjonalnej dojrzałości i gotowości do tworzenia realnej więzi.
Mężczyzna naprawdę zainteresowany związkiem potrafi też być konsekwentny – zarówno w obecności, jak i w emocjonalnym zaangażowaniu. Nie zmienia nastrojów z dnia na dzień, nie rzuca nieprzemyślanych obietnic, nie wciąga kobiety w emocjonalny rollercoaster. Zamiast wzbudzać niepewność, buduje stabilność. Daje przestrzeń, ale również dba o bliskość. Potrafi być obecny nie tylko wtedy, gdy wszystko układa się dobrze, ale także wtedy, gdy pojawiają się trudności. Jest partnerem w dosłownym znaczeniu tego słowa – kimś, na kim można polegać.
Rozpoznanie prawdziwych intencji wymaga czasu, obserwacji i przede wszystkim uważności na własne emocje. Kobieta, która zna swoją wartość, potrafi rozpoznać, kiedy jest traktowana poważnie, a kiedy tylko jako przelotna przygoda. Nie pozwala się oszukiwać, bo ufa swojej intuicji i nie boi się stawiać granic. Nie idealizuje mężczyzny, ale patrzy na niego realistycznie – przez pryzmat jego czynów, a nie słów. Wie, że miłość nie polega na ciągłym czekaniu, niepewności i analizowaniu każdej wiadomości. Miłość, której warto szukać, daje spokój, nie lęk; pewność, nie domysły; obecność, nie emocjonalną huśtawkę.
W czasach, gdy wiele relacji kończy się zanim naprawdę się zacznie, warto mieć odwagę, by patrzeć głębiej. Mężczyzna, który naprawdę szuka związku, nie ukrywa się za grami, unikami i niejasnością. Jego obecność jest stała, a intencje klarowne. Nie udaje, nie oszukuje, nie zwodzi. I choć na początku może nie robić takiego wrażenia, jak ktoś bardziej tajemniczy czy intensywny emocjonalnie, to właśnie on ma największy potencjał, by stworzyć coś prawdziwego i trwałego.