Każdy z nas jest podobno chodzącą po Ziemi połówką pomarańczy, jabłka, albo nie wiadomo czego jeszcze. Idziemy tak przez życie przepołowieni, aż pewnego dnia stwierdzamy, że czegoś nam brakuje. Znajdujemy inną połówkę i myślimy, że nasze życie będzie już pełne miłości, spokoju i radości, której wcześniej nam brakowało. I co się okazuje? Że owszem, w większości przypadków jesteśmy przepełnieni ogromem pozytywnych odczuć, ale gdzieniegdzie, od czasu do czasu pojawia się jakiś goździk wbity w skórkę naszej świeżej i pełnej aromatów pomarańczy. Potrafimy pięknie kochać. Wspaniale wychodzi nam okazywanie uczuć i uniesień. Gorzej jednak z umiejętnością radzenia sobie z nadmiarem negatywnych uczuć , które pojawiają się w obliczu nieporozumień z bliską nam osobą. Dlaczego tak się dzieje, że ukochany staje się w kilka chwil kimś na kogo nie chcemy nawet patrzeć? Wynika to z tego, że nie znamy wystarczająco drugiej osoby, nie rozumiemy jej, a co za tym idzie nie potrafimy zaakceptować. Powszechnie wiadomo, że ciało człowieka nie jest symetryczne, jego lewa i prawa strona delikatnie się różnią. Tak samo jest z połówkami naszych owoców zakochania. Mężczyźni są inni niż kobiety i stąd wynikają kłótnie. Ciężko nam bowiem dostosować się do pomysłu odmiennego od naszych przekonań. Wg psycholog dr Lindy Papadopoulos, partnerzy najczęściej sprzeczają się o pieniądze, seks, pracę, obowiązki domowe i dzieci. Kłótnie oczyszczają związek, dodają mu świeżości, jest tak jednak tylko wtedy, gdy panują w nim zasady zdrowego obcowania z drugą osobą. Będąc jeszcze na studiach usłyszałam zdanie, którego nigdy nie zapomnę: „Żeby ułożyć sobie życie z jakąś osobą należy ją najpierw poznać, następnie zrozumieć i w końcu zaakceptować”. Bardzo istotna jest kolejność. Najważniejszą z nich jest świadomość naszej odmienności. Dojście do akceptacji, to ciężka praca, jeśli jednak w grę wchodzą uczucia, efekty przychodzą z pewną dozą lekkości. Kobieta powinna zaakceptować odmienność mężczyzny.

John Eldredge w swojej książce pt. „Dzikie serce, tęsknoty męskiej duszy” w piękny sposób opisuje jak funkcjonuje męski system postrzegania rzeczywistości i co jest dla niego najważniejsze. Wskazuje na trzy istotne pragnienia, których spełnienie gwarantuje szczęście męskiej populacji, a co za tym idzie lepsze relacje z płcią przeciwną. Pierwszym z nich jest chęć stoczenia bitwy. Nie, nie mam tutaj na myśli tego, że od dzisiaj każdy osobnik męski idzie na front. Wystarczy, że pozwoli się małemu chłopcu bawić z kolegami w Indian, a dorosłemu mężczyźnie pójść na zajęcia karate, lub obejrzeć film sensacyjny. Każde takie działanie powoduje, że mężczyzna czuje się wojownikiem. Kolejnym pragnieniem jest chęć przeżycia przygody. Idealna kobieta zachęca swojego partnera na weekendowy wyjazd z kolegami na ryby, lub w góry. Kontakt z naturą i tym, co mężczyzna uwielbia, jest przez niego traktowany jak przygodę. Trzecim ważnym czynnikiem jest „uratowanie Pięknej”. Mężczyźni uwielbiają zdobywać kobiety i ratować z opresji. Daje im to niesamowite poczucie wartości. Większość kobiet nie zdaje sobie z tego sprawy i nie akceptuje swoich mężów, narzeczonych, czy chłopaków takimi jakimi są.

Kobiety również należy traktować w odpowiedni sposób. Każda Pani chce by o nią walczono, zdobywano ją. To daje poczucie bycia ważną dla kogoś. Płeć piękna marzy także o dzieleniu z kimś przygody. Większość dziewczyn uwielbia komedie romantyczne, w których bohaterowie na przekór przeciwieństwom udowadniają reszcie świata swoją miłość, jak bohaterowie romantyczni Romeo i Julia. Taka historia jak z bajki jest pragnieniem wielu kobiet. Ostatnim czynnikiem, który wpływa na poczucie szczęścia u kobiet jest świadomość bycia piękną. Nie bez przyczyny gabinety kosmetyczne są oblegane, a sklepy z kosmetykami pełne klientek. Każdy mężczyzna musi wiedzieć, że kobieta potrzebuje jego zapewnień o tym, że mu się podoba i jest dla niego atrakcyjna.

Jeśli wiadomo co jest najbardziej istotne dla przedstawicieli danej płci, można drugą osobę łatwiej zaakceptować. Akceptacja niesie ze sobą zrozumienie, a razem prowadzą do szczęśliwego związku, w którym dopuszcza się inność, a który w zamian daje radość bycia czyimś partnerem. Bowiem jak pisze dziennikarka Ingeborg Weber: „Miłość powstaje tylko tam, gdzie się kocha czynami i myślami”.

Potrzeba bliskości i relacji jest jedną z najbardziej fundamentalnych cech człowieka, jednak jej natura, intensywność i sposób wyrażania ulegają głębokim zmianom wraz z upływem lat. To, co w młodości było pragnieniem intensywnych, ekscytujących związków i szerokiej sieci społecznej, w wieku dojrzałym przekształca się w coś innego – w potrzebę wybranych, głębokich, autentycznych więzi, które dają poczucie bezpieczeństwa i zrozumienia. Zmiana ta nie jest przypadkowa ani nie jest oznaką osłabienia potrzeby drugiego człowieka – jest naturalnym procesem rozwojowym, który odzwierciedla ewolucję naszych priorytetów, dojrzewanie mechanizmów regulacji emocjonalnej oraz zmianę perspektywy czasowej. Aby zrozumieć, jak zmienia się potrzeba bliskości wraz z wiekiem, trzeba przyjrzeć się kilku kluczowym procesom: teorii selektywności społeczno-emocjonalnej, zmianom w stylu przywiązania, ewolucji rozumienia intymności oraz wpływowi doświadczeń życiowych na to, czego oczekujemy od relacji.

Teoria selektywności społeczno-emocjonalnej, sformułowana przez Laurę Carstensen, dostarcza jednego z najważniejszych kluczy do zrozumienia tych zmian. Zgodnie z tą teorią, sposób, w jaki ludzie budują i utrzymują relacje społeczne, zależy od tego, jak postrzegają swój horyzont czasowy. W młodości, gdy czas wydaje się nieskończony, dominuje motywacja poznawcza – ludzie dążą do poszerzania swojej sieci społecznej, zdobywania nowych informacji, eksplorowania różnych możliwości. Relacje są często liczne, ale płytkie. W miarę starzenia się, gdy horyzont czasowy zaczyna być postrzegany jako ograniczony, motywacja przesuwa się w stronę emocjonalną – priorytetem staje się czerpanie satysfakcji z relacji, które już istnieją, oraz unikanie sytuacji, które mogą prowadzić do negatywnych emocji. W efekcie liczba relacji maleje, ale ich jakość wzrasta. To, co z zewnątrz może wyglądać jako wycofanie społeczne, jest w rzeczywistości wyrafinowaną strategią optymalizacji dobrostanu – koncentracją na tych więziach, które naprawdę mają znaczenie.

Zmiana potrzeby bliskości wraz z wiekiem wiąże się także z ewolucją stylu przywiązania. Teoria przywiązania, rozwinięta przez Johna Bowlby'ego i Mary Ainsworth, pierwotnie koncentrowała się na dzieciństwie, ale współczesne badania pokazują, że style przywiązania ewoluują przez całe życie. W młodości wiele osób charakteryzuje się lękowym lub unikającym stylem przywiązania – jedni boją się bliskości, drudzy są nadmiernie zależni od innych. Z wiekiem, dzięki doświadczeniom, refleksji i często terapii, wiele osób osiąga bezpieczniejszy styl przywiązania. Uczą się, że bliskość nie musi oznaczać utraty autonomii, że można polegać na innych bez zatracania siebie, że odrzucenie nie jest końcem świata. Ta ewolucja stylu przywiązania sprawia, że potrzeba bliskości staje się mniej lękowa, bardziej zrównoważona – nie jest już napędzana głodem akceptacji czy strachem przed odrzuceniem, ale autentycznym pragnieniem dzielenia życia z drugim człowiekiem.

Ważnym aspektem zmian w potrzebie bliskości jest także ewolucja rozumienia intymności. W młodości intymność często kojarzy się z intensywnością – z częstymi kontaktami, z fizyczną bliskością, z dzieleniem się każdą myślą i uczuciem. Z wiekiem intymność nabiera innego wymiaru – staje się bardziej związana z poczuciem bezpieczeństwa, z byciem rozumianym bez słów, z akceptacją nawet tych aspektów partnera, które są trudne. To, co w młodości mogło być odbierane jako dystans (np. potrzeba samotności, milczenie), w dojrzałym wieku może być rozumiane jako szacunek dla autonomii drugiego człowieka. Dojrzała intymność nie wymaga ciągłego kontaktu – wręcz przeciwnie, potrafi przetrwać nieobecność, potrafi czerpać siłę z tego, że wiemy, iż ktoś jest, nawet gdy go nie ma. To właśnie ta dojrzała intymność jest często opisywana przez osoby w związkach długoletnich jako największa wartość – nie ekscytacja pierwszych miesięcy, ale głęboki spokój, który przychodzi po latach wspólnego życia.

Zmiana potrzeby bliskości wiąże się także z tym, jak zmienia się nasze postrzeganie samotności. W młodości samotność jest często doświadczana jako coś przerażającego – jako dowód, że nie jesteśmy kochani, że coś z nami nie tak. W dojrzałym wieku wiele osób odkrywa, że samotność może być czymś pozytywnym – czasem na regenerację, na kontakt ze sobą, na refleksję. Nie oznacza to, że potrzeba bliskości znika – oznacza, że przestaje być napędzana lękiem przed byciem samym. Osoba dojrzała może być sama, nie czując się samotna. Może cieszyć się własnym towarzystwem, a jednocześnie czerpać radość z relacji z innymi. To właśnie ta umiejętność – bycia dobrym towarzyszem dla siebie – jest warunkiem zdrowych relacji z innymi. Bez niej relacje stają się zależne, obciążone oczekiwaniami, które niszczą bliskość.

W kontekście relacji romantycznych, zmiana potrzeby bliskości wraz z wiekiem objawia się w kilku charakterystycznych zjawiskach. Po pierwsze, maleje tolerancja dla powierzchownych, nieautentycznych relacji. Osoby dojrzałe nie chcą już tracić czasu na związki, które nie mają perspektywy, na flirt dla samego flirtu, na romanse, które nie prowadzą do niczego głębszego. Nie dlatego, że straciły zdolność do zauroczenia, ale dlatego, że wiedzą, ile kosztuje inwestycja emocjonalna, i nie chcą jej marnować. Po drugie, pojawia się większa akceptacja samotności jako alternatywy dla złego związku. W młodości wiele osób pozostaje w toksycznych relacjach z lęku przed samotnością. W dojrzałym wieku ten lęk słabnie – wiemy, że bycie samemu jest lepsze niż bycie w związku, który nas niszczy. Po trzecie, zmienia się to, co jest poszukiwane w partnerze. Zamiast atrakcyjności fizycznej, statusu czy charyzmy, na pierwszy plan wysuwają się takie cechy, jak lojalność, wrażliwość, poczucie humoru, umiejętność słuchania, wspólne wartości. To nie jest spadek wymagań – to zmiana ich natury, z zewnętrznych na wewnętrzne.

Ważnym aspektem zmian w potrzebie bliskości jest także rola przyjaźni w dojrzałym wieku. Badania pokazują, że to właśnie przyjaźnie, a nie relacje rodzinne, są często głównym źródłem wsparcia emocjonalnego dla osób po czterdziestce. Przyjaciele są wybrani, a nie dany – to, że z nimi jesteśmy, jest świadectwem naszych wartości, a nie przypadku. Przyjaźnie w dojrzałym wieku są często głębsze niż w młodości – przetrwały próbę czasu, konfliktów, zmian życiowych. Są też często mniej wymagające – przyjaciele rozumieją, że mamy swoje obowiązki, swoje problemy, nie oczekują ciągłego kontaktu, ale wiedzą, że mogą na nas liczyć, gdy jest naprawdę potrzeba. To właśnie ta przyjaźń – oparta na wzajemnym szacunku, akceptacji i zrozumieniu – jest jednym z najcenniejszych darów dojrzałego wieku. Niektórzy badacze twierdzą nawet, że jakość przyjaźni w wieku średnim jest silniejszym predyktorem zdrowia i szczęścia niż jakość małżeństwa.

Zmiana potrzeby bliskości wiąże się także z tym, jak zmieniają się relacje rodzinne. W młodości relacje z rodzicami są często napięte – walka o autonomię, o własną tożsamość, o odrębność. W dojrzałym wieku wiele osób odkrywa, że relacje te mogą stać się głębsze – nie już jako relacje dziecko-rodzic, ale jako relacje dwóch dorosłych osób. Możemy wreszcie zobaczyć rodziców nie tylko jako rodziców, ale jako ludzi – z ich własnymi lękami, porażkami, marzeniami. To odkrycie może być bolesne, ale też wyzwalające – pozwala nam wybaczyć to, co wcześniej było niewybaczalne, zrozumieć to, co wcześniej było niezrozumiałe. Podobnie zmieniają się relacje z dorastającymi dziećmi. Zamiast intensywnej, codziennej opieki, pojawia się potrzeba innego rodzaju bliskości – opartej na szacunku dla ich autonomii, na gotowości do pomocy, gdy poproszą, na umiejętności puszczenia, gdy trzeba. To trudne, ale konieczne – zarówno dla ich rozwoju, jak i dla naszego.

W kontekście relacji społecznych poza rodziną i przyjaźniami, zmiana potrzeby bliskości objawia się także w selektywności wobec nowych znajomości. Osoby dojrzałe są często mniej otwarte na nowe kontakty – nie dlatego, że są nieprzyjazne, ale dlatego, że mają już wystarczająco dużo relacji i nie czują potrzeby mnożenia ich bez powodu. Kiedy jednak nawiązują nową znajomość, traktują ją poważnie – nie jako kolejny numer w telefonie, ale jako potencjalną wartość. Ta selektywność ma swoje wady – może prowadzić do izolacji, jeśli przesadzona – ale ma też zalety – prowadzi do relacji bardziej autentycznych, bo opartych na prawdziwym wyborze, a nie na przypadku.

Ważnym wątkiem jest także zmiana w sposobie regulowania emocji w relacjach. Młodość charakteryzuje się często reaktywnością emocjonalną – łatwo nas zranić, łatwo wybuchamy, łatwo się obrażamy. Z wiekiem, dzięki doświadczeniu i dojrzewaniu struktur mózgowych, zyskujemy większą zdolność do regulacji emocji. Potrafimy nie brać do siebie cudzych słów, potrafimy odróżnić krytykę od ataku, potrafimy dać sobie i innym czas na ochłonięcie. Ta umiejętność sprawia, że relacje w dojrzałym wieku są mniej konfliktowe, bardziej stabilne. To nie znaczy, że nie ma w nich złości czy smutku – ale że te emocje nie niszczą relacji, bo potrafimy je wyrazić w sposób, który nie rani, i potrafimy je przepracować, zamiast tłumić lub wybuchać.

Zmiana potrzeby bliskości wiąże się także z akceptacją tego, że żadna relacja nie jest idealna. W młodości często poszukujemy idealnego partnera, idealnego przyjaciela, idealnej rodziny. Z wiekiem odkrywamy, że ideał nie istnieje – każdy ma swoje wady, każda relacja ma swoje trudne momenty. Ta akceptacja nie jest rezygnacją – jest dojrzałością. Pozwala nam docenić to, co dobre, bez rozpaczania nad tym, co niedoskonałe. Pozwala nam wybaczać – nie dlatego, że jesteśmy święci, ale dlatego, że wiemy, iż sami też potrzebujemy wybaczenia. Pozwala nam być w relacjach, które nie są spektakularne, ale są prawdziwe – i to wystarczy.

W kontekście straty, która w dojrzałym wieku staje się coraz bardziej obecna – utrata rodziców, przyjaciół, czasem partnera – zmiana potrzeby bliskości objawia się także w umiejętności żałoby i ponownego otwarcia. Osoby dojrzałe często odkrywają, że po stracie bliskiej osoby potrafią z czasem otworzyć się na nowe relacje – nie dlatego, że zapominają, ale dlatego, że uczą się, że miłość nie jest dobrem ograniczonym, że można kochać nową osobę, nie przestając kochać tej, która odeszła. Ta umiejętność jest jednym z najgłębszych wyrazów dojrzałości emocjonalnej – nie jest dana każdemu, ale może być wypracowana.

Ważnym aspektem zmian w potrzebie bliskości jest także rola, jaką odgrywają w dojrzałym wieku relacje międzypokoleniowe. Kontakt z młodszymi – dziećmi, wnukami, młodszymi współpracownikami – może być źródłem energii, poczucia, że wciąż mamy coś do przekazania, że nasze życie ma sens wykraczający poza nas samych. Kontakt ze starszymi – rodzicami, teściami, starszymi przyjaciółmi – może być źródłem mądrości, perspektywy, poczucia ciągłości. Te relacje międzypokoleniowe są często pomijane w dyskusjach o bliskości, ale są niezwykle ważne – uczą nas, że jesteśmy częścią czegoś większego, że nasze życie wpisuje się w szerszą historię.

W psychoterapii osób w dojrzałym wieku praca nad relacjami często koncentruje się na kilku kluczowych obszarach. Po pierwsze, na przepracowaniu wzorców z przeszłości, które utrudniają bliskość – nieprzepracowanych konfliktów z rodzicami, traum związanych z odrzuceniem, nawyków unikania lub nadmiernego kontrolowania. Po drugie, na uczeniu się nowych umiejętności – asertywności, wyrażania emocji, słuchania, rozwiązywania konfliktów. Po trzecie, na akceptacji tego, że pewne relacje się kończą – i że to jest naturalne, a nie dowód porażki. Po czwarte, na odwadze do tworzenia nowych relacji – mimo lęku przed odrzuceniem, mimo poczucia, że „jest już za późno”. To wszystko jest możliwe – ale wymaga czasu i często wsparcia.

Ostatecznie, zmiana potrzeby bliskości wraz z wiekiem nie jest ani utratą, ani zwyrodnieniem – jest ewolucją. Ewolucją od ilości do jakości, od intensywności do głębi, od zależności do współzależności, od romantycznych uniesień do spokojnej, trwałej miłości. Osoba dojrzała nie potrzebuje już tylu ludzi co dawniej, ale tych, których ma, potrzebuje bardziej – nie w sensie zależności, ale w sensie świadomej, wybranej więzi. Wie, że relacje są kruche, że mogą się skończyć – i właśnie dlatego ceni je bardziej. Wie, że nie ma nieskończenie wiele czasu – i właśnie dlatego nie chce go marnować na powierzchowne kontakty. Ta zmiana nie jest łatwa – wymaga przepracowania lęków, porzucenia złudzeń, zaakceptowania własnej i cudzej niedoskonałości. Ale ci, którzy przez nią przejdą, mówią o czymś, co jest warte tej ceny: o spokoju, o poczuciu, że są kochani nie za to, kim udają, że są, ale za to, kim są naprawdę. I to jest być może największy dar dojrzałości – nie więcej relacji, ale lepsze relacje. Relacje, które są prawdziwe.

Byłaś na wakacjach swoich marzeń. Poznałaś na nich faceta swoich marzeń. Wszystko brzmi jak totalne marzenia no oprócz.... tych tysięcy kilometrów które was dzielą. Zanim zdecydujesz się wejść w związek na odległość, pozwól przedstawić ci kilka zimnych faktów, która powinnaś wiedzieć.

Twoja najlepsza koleżanka - samotność

No tak, wszystkie twoje kumpele spędzają ten weekend ze swoimi partnerami. Basia pojechała łowić ryby z Robertem chociaż ich nie znosi, a za to Iwonkę wziął Paweł na romantyczny wypad w góry. Do kogo by tu jeszcze zadzwonić... Marzenka? Nie, je obiad u rodziny Tomka... Może Ola? Biedaczynka się rozchorowała i postanowiła siedzieć z Sebastianem i oglądać Netflixa cały weekend. A ty co robisz? Kolejny samotny wypad na zakupy, czy może do klubu? Ale pamiętaj, nie tańcz z nikim tam poznanym, po przecież zobowiązałaś się do wierności swojemu kochanie zza granicy...

Kiedy to ja ostatnio uprawiałam seks?

To pytanie będziesz zadawać sobie bardzo często. I odpowiedź na to będzie zawsze taka sama. Za dawno temu. No ale co poradzisz, faceta w samolot możesz co najwyżej wsadzić.

Przytulasy - nie dla ciebie

Stresujący dzień w pracy, jednak twoje bubu nie ma przy sobie telefonu i nie może odebrać? Spokojnie, nikt też cię nie przytuli, ani nie nakarmi. No chyba, że masz jakieś zwierzątka domowe, które mogą ci to zastąpić

Ryzyk fizyk ale może się to opłacić

Powiem ci to prosto szczerze. Związki na odległość są wyjątkowo okrutnie okropne. Jeśli jednak znalazłaś tego kogoś, kto sprawia, że czujesz się lepiej, a starość nie wydaje ci się taka straszna - zainwestuj w to troche czasu. Może się to okazać totalną porażką/przygodą twojego życia albo partnerem na długie lata. Kto nie ryzykuje nie wygrywa.