Nie jest tajemnicą, że święto obchodzone 8 marca wzbudza czasami kontrowersje. Niektórym wydaje się ono zupełnie bez znaczenia. Inni postrzegają je jako przyjemną okazję do choćby symbolicznego świętowania. Są również i tacy, dla których Dzień Kobiet to coś znacznie więcej niż wręczanie kwiatów czy czekoladek.
Historia święta kobiet
Tradycja obchodzenia Dnia Kobiet liczy sobie nie setki, a tysiące lat. Kobiecość i związaną z nią płodność czczono bowiem wraz z początkiem wiosny już w starożytności. W czasach nowożytnych natomiast przypomniano sobie o nim kilka lat przed wybuchem I wojny światowej. Na początku ubiegłego stulecia kobiety zaczęły bowiem domagać się lepszego traktowania. Nie śniły im się wówczas prezenty na Dzień Kobiet i celebrowanie kobiecości na wzór starożytnych tradycji. Marzyły im się natomiast lepsze warunki pracy, a przede wszystkim uznanie ich za w pełni wartościowe istoty ludzkie. Jeszcze sto lat temu prawo wyborcze kobiet bynajmniej nie było czymś oczywistym. Tak jak możliwość nauki i stanowienia o własnym losie.
Kobiety mają głos
Do dzisiaj wiele kobiet zarabia gorzej od mężczyzn mimo tego, że wykonują podobną, a czasami i bardziej wymagającą pracę. Dlatego właśnie o Dniu Kobiet warto pamiętać. To dobra okazja, by mężczyźni docenili trochę bardziej swoje partnerki i inne znane im kobiety. Przedstawicieli płci pięknej w tym szczególnym dniu powinny natomiast przywoływać w pamięci swoje babki i prababki. Kobiety, które musiały walczyć o lepsze traktowanie nie tylko przez mężczyzn, ale także własne kraje. W tym dniu warto jakoś uczcić ich pamięć. Można wybrać się chociażby na jeden z wielu organizowanych w Polsce marszy. Bo szacunek to najlepszy prezent dla kobiety. Niestety wciąż bywa z nim różnie. Dzisiaj kobiety nie muszą walczyć o prawo do głosowania, edukacji czy chociażby samodzielnego wyboru drogi życiowej. Wciąż jednak zarabiają mniej, bywają także traktowane przedmiotowo. Celebrowanie jednego dnia w roku nie wystarczy, by to zmienić. To jednak dobra okazja, aby zwrócić uwagę na problem. I zachęcić kobiety do większej solidarności.
Nazywane inaczej w psychologii “wysokoreaktywnymi”, nie mają lekkiego życia. Od najmłodszych lat podatne na krytykę, zwłaszcza niesprawiedliwą i ze strony osób najbliższych, szczególnie autorytetów, jak rodzice, nauczyciele, katecheci. Osoby wysokowrażliwe są w społeczeństwie cenione za niektóre cechy charakteru, jak prostolinijność, brak skłonności do nieuczciwości, chęć niesienia pomocy innym, pracowitość i zgodne usposobienie. Zajmują raczej stanowiska w typowo kobiecych zawodach, w których coraz więcej jest dziś mężczyzn: bywają psychologami, terapeutami, pracownikami socjalnymi, choć tutaj muszą jednocześnie wykazać się odpornością, której mają na starcie mniej niż reszta populacji. Nadwrażliwcy, bo tak ich niesłusznie negatywnie nazywano, to tacy trochę poeci, sporo wśród nich artystów, romantycy, uczuciowcy, przedkładający świat wnętrza nad zewnętrzny, wspólny świat zainteresowań ludzi, z którymi żyją. W epoce romantyzmu tworzyli kulturę autentyzmu, szczerości uczuć, bywali traktowani niesprawiedliwie za swoją sublimację duchową, uczucia wyższe, altruizm, niekiedy posunięty aż do granic normalności psychologicznej. Często bywali działaczami społecznymi, dla których liczył się bardziej człowiek w potrzebie, niż oni sami czy rodzina, z której pochodzili. Nie sposób dla nich przejść było obok widomej krzywdy ludzkiej. Nigdy nie realizowali siebie wbrew moralności, a sumienie u nich bywa wyjątkowo wrażliwe. Stale rozmyślając nad sensem istnienia, wahają się przed podjęciem decyzji, nawet w prostych sprawach, bacząc, czy nie czynią czegoś złego, niestosownego czy nieprzyzwoitego. Zwracają uwagę na opinię otoczenia, nie są samodzielni w samoocenie, która zależy nie tylko od obiektywnej wartości tego, co robią, ale przede wszystkim zgodności z etosem, etyką, wartościami, które uznają za najważniejsze. Nie muszą to być dodajmy wartości ogólnie uznawane w danej epoce w narodzie - często zmuszeni są jako non-konformiści “płynąć pod prąd”, stawiać bierny opór, nie są bowiem oportunistami, którzy by zmieniali poglądy stosownie do wskaźników polityki bieżącej. W tym sensie wierni temu, co wynieśli z domu, szkoły, studiów, Kościoła, nie mają łatwo. Raczej są postrzegani niekiedy jako “sztywni”, nie łapią bowiem każdej okazji, by zarobić, nie chcą pchać się w życiu na pierwsze miejsca i przepychać łokciami w drodze do celu.
Potrafią cierpliwie czekać, na przykład na właściwego partnera, a kiedy ten się nie zjawi, raczej wybierają samotność albo niemodną dziś drogę w stanie duchownym niż wiązanie się z pierwszą lepszą osobą. Są ostrożne w relacjach, które postrzegają nie jako krótkoterminowe lokaty, ale projekty na całe życie, długoletnie przyjaźnie w tej grupie są na porządku dziennym. Niemniej bywają w nich ukryte pokłady nieprzepracowanych emocji, pretensji i żalów, poczucia krzywdy, które maskują ciągłym dobrym samopoczuciem, nieśmiałym humorem i nastawieniem bardziej na słuchanie niż wyrażanie siebie i swoich poglądów. Nie prowokują nigdy kłótni, w których chcieliby postawić na swoim, za wszelką cenę “zniszczyć” przeciwnika, bowiem są zdania, że z każdym prawie da się dojść do porozumienia. Pośród wrażliwości bardzo ważne miejsce zajmuje obok wspomnianej sztuki także cały świat natury, roślin i zwierząt, którymi lubią się otaczać, gdy czują samotność, pustkę czy chcą wypocząć od zbyt zawiłych relacji. Wrażliwość dotyczy także sfery duchowej, stąd często spędzają czas na rozmyślaniach, częściej można ich spotkać w kościele, nawet w środku na samotnej modlitwie, w pustej świątyni, bowiem cenią kontakt także z sobą i przedmiotem swej czci, o której nie lubią opowiadać wszem i wobec. Raczej skryci, otwierają się chętnie przed charakterami podobnymi sobie, tworzą zamknięte grupy w Internecie, gdzie niełatwo wniknąć intruzom, a także umawiają się w różnych kołach zainteresowań w czasie wolnym, szczególnie poświęconym sensowi życia. Nie postrzegają bowiem ludzkiej pielgrzymki w kategoriach materialistycznych, lecz egzystencjalnych, czyli nad materię i wszelkie dobra materialne przedkładają wartości duchowe, moralne, społeczne i zaangażowanie w budowę lepszej przyszłości.
Bardzo często ich życie przypomina walkę, taką najszlachetniejszą, bo ze swoimi wadami, słabościami i niekiedy zbyt surowo sobie wypominanymi przewinieniami, a nie z otoczeniem. Bardzo często życie traktują w kategoriach szansy, zadania, daru bądź misji, której brakuje przeciętnym zjadaczom chleba. Nie zgadzając się na przeciętność, zwykle nie ‘robią interesów’, nie byliby dobrymi maklerami giełdowymi, bankowcami ani inwestorami. Nie chcą życia rozumianego po mieszczańsku jako “oby do wiosny”, “jakoś-to-będzie”, więc gdy trzeba przejmują inicjatywę, biorą sprawy w swoje ręce, proponują innowacyjne, nietypowe rozwiązania problemów społecznych czy choćby zawodowych. Do wysokowrażliwych należało bardzo wielu znanych Polaków, np. Szopen, Słowacki, Wyspiański i wielu znanych z podręczników historii osobistości, które walczyły o lepsze jutro nie tylko dla siebie, ale dla kraju. To, że mają tę cechę przeszkadza bowiem bardziej w ich prywatnym świecie, ale jest bardzo korzystne dla społeczeństwa. Przykładem mogą być też Korczak, który został z podopiecznymi dziećmi do tragicznego końca w obozie hitlerowskim w czasie wojny, a także Maksymilian Kolbe, który oddał życie, ratując obcego człowieka czy wcześniej brat Albert Chmielowski, który tak był wrażliwy na los wyzyskiwanych biedaków ówczesnego kapitalizmu, że zrezygnował świadomie i dobrowolnie z dobrze zapowiadającej się kariery artystycznej (był świetnym malarzem), by stać się jednym z anonimowych nędzarzy, jacy żyli w Galicji w II poł. XIX wieku. Rok 2017 upływa właśnie pod patronatem brata Alberta, którego hasłem przewodnim życia stały się słowa: “Bądź dobry jak chleb”.
Nade wszystko należy pamiętać, że wysoka wrażliwość, a nawet nadwrażliwość, nie są czymś złym, patologicznym, co należałoby poddawać terapii. Przeciwnie - próby takiego “leczenia” zazwyczaj nic nie dają, a mogą wpoić przekonanie, że “coś jest ze mną nie tak, jestem nienormalny”, a to bardzo duże i szkodliwe społecznie nieporozumienie. Akceptując osoby, które są pełne rozterek, wahań i pytań o charakterze moralnym, czynimy świat lepszym, bo ukryte pokłady kreatywności w nich są wprost trudne do przecenienia.
Relacje „bez etykiet” jeszcze kilkanaście lat temu były kojarzone głównie z młodością, eksperymentowaniem i brakiem gotowości na zobowiązania. Dziś coraz częściej wybierają je osoby po czterdziestce, które mają za sobą długie związki, małżeństwa, rozwody i doświadczenia emocjonalne, które nauczyły je ostrożności. To nie jest już ucieczka od odpowiedzialności, ale próba ochrony siebie przed konsekwencjami zbyt szybkich deklaracji.
Dojrzałe osoby wchodzą w relacje z większą świadomością tego, co oznacza nazwanie związku. Etykieta przestaje być niewinnym słowem, a zaczyna symbolizować zobowiązania, oczekiwania i potencjalne konflikty. Dla wielu ludzi po czterdziestce nazwanie relacji oznacza uruchomienie schematów znanych z przeszłości, które nie zawsze kojarzą się z bezpieczeństwem.
Unikanie deklaracji bardzo często nie wynika z braku uczuć, lecz z lęku przed utratą autonomii. Po latach funkcjonowania w związkach, w których granice były naruszane, dojrzałe osoby zaczynają szczególnie chronić swoją niezależność emocjonalną. Relacja „bez etykiety” pozwala być blisko, nie rezygnując z poczucia kontroli nad własnym życiem.
Relacje nawiązywane przez portal randkowy lub aplikację randkową dodatkowo wzmacniają ten mechanizm. Randkowanie online sprzyja stopniowemu zbliżaniu się bez konieczności natychmiastowego definiowania relacji. Możliwość poznawania drugiej osoby etapami daje poczucie bezpieczeństwa tym, którzy nie chcą powtarzać dawnych błędów.
Po czterdziestce wiele osób ma już jasno określone życie zawodowe, rodzinne i społeczne. Relacja przestaje być centrum tożsamości, a staje się jej częścią. Brak etykiety pozwala zachować równowagę między bliskością a innymi obszarami życia, bez presji podporządkowania wszystkiego jednemu związkowi.
Psychologicznie relacje „bez etykiet” są często formą adaptacji do wcześniejszych strat. Osoby, które doświadczyły rozpadu długoletnich związków, zdrad lub nagłego zerwania, uczą się nie przywiązywać do formy, lecz do jakości kontaktu. Deklaracje stają się ryzykowne, ponieważ w przeszłości nie chroniły przed bólem.
W świecie serwisów randkowych dla dojrzałych użytkowników brak etykiety bywa też świadomą strategią selekcji. Zamiast deklarować związek, ludzie obserwują, jak druga osoba funkcjonuje w czasie. Czy jest obecna emocjonalnie, czy potrafi rozmawiać o trudnych sprawach, czy respektuje granice. Relacja rozwija się bez presji definicji, ale niekoniecznie bez zaangażowania.
Dojrzałe osoby częściej niż młodsi partnerzy rozróżniają deklarację od rzeczywistej bliskości. Wiedzą, że nazwanie relacji nie gwarantuje jej trwałości. Dlatego skupiają się na codziennym doświadczeniu bycia razem, zamiast na formalnym statusie. Relacja „bez etykiety” staje się przestrzenią testowania, a nie ucieczki.
Unikanie deklaracji bywa także reakcją na społeczne oczekiwania. Po czterdziestce związek przestaje być prywatną sprawą, a zaczyna rodzić pytania o wspólne mieszkanie, finanse, przyszłość i zobowiązania. Dla wielu osób brak etykiety oznacza ochronę przed presją otoczenia, które szybko domaga się konkretnych decyzji.
W relacjach zapoczątkowanych przez aplikacje randkowe po 40 często spotykają się osoby o podobnym poziomie ostrożności. Oboje chcą bliskości, ale oboje boją się jej konsekwencji. Relacja rozwija się więc w półcieniu, bez jasnych definicji, ale z realnym zaangażowaniem emocjonalnym.
Warto zauważyć, że relacje „bez etykiet” nie zawsze są relacjami powierzchownymi. Często są bardziej świadome i uważne niż te formalnie nazwane. Brak deklaracji zmusza do ciągłej komunikacji, sprawdzania potrzeb i granic, zamiast opierania się na samym statusie.
Dojrzałość emocjonalna polega tu na zdolności do bycia w relacji bez gwarancji. Dla wielu osób po czterdziestce jest to jedyny sposób, by w ogóle odważyć się na bliskość. Etykieta przestaje być celem, a staje się ewentualnym efektem procesu, który musi dojrzeć we własnym tempie.
Relacje „bez etykiet” po czterdziestce często ujawniają napięcie pomiędzy potrzebą bliskości a potrzebą bezpieczeństwa emocjonalnego. Dojrzałe osoby nie unikają relacji jako takich, lecz unikają sytuacji, w których mogłyby utracić kontrolę nad własnym życiem. Deklaracja przestaje być wyrazem miłości, a zaczyna być postrzegana jako punkt, po którym trudno się wycofać bez poczucia winy.
W tym wieku unikanie etykiet bywa bezpośrednio związane z wcześniejszymi doświadczeniami utraty. Osoby, które inwestowały emocjonalnie przez wiele lat, a mimo to doświadczyły rozpadu związku, uczą się, że formalne deklaracje nie chronią przed bólem. Relacja „bez nazwy” staje się więc sposobem na bycie blisko bez oddawania całej odpowiedzialności za własne emocje drugiej osobie.
W relacjach zapoczątkowanych przez portal randkowy często dochodzi do spotkania ludzi o podobnym poziomie ostrożności. Każdy z nich wnosi swoją historię, swoje blizny i granice, które zostały zbudowane nie z lęku, lecz z doświadczenia. Brak etykiety pozwala na stopniowe odsłanianie się, bez presji natychmiastowego zdefiniowania przyszłości.
Psychologicznie relacje bez deklaracji pełnią często funkcję bufora. Dają przestrzeń na sprawdzenie, czy bliskość jest bezpieczna, zanim zostanie nazwana. Dla wielu osób po czterdziestce nazwanie relacji oznacza uruchomienie oczekiwań, które wcześniej prowadziły do konfliktów, kontroli lub emocjonalnego przeciążenia.
W świecie aplikacji randkowych relacje „bez etykiet” bywają też reakcją na nadmiar wyboru. Świadomość istnienia alternatyw nie zawsze oznacza chęć ich wykorzystywania, ale zwiększa ostrożność w zamykaniu się w jednej definicji. Dojrzałe osoby częściej chcą mieć pewność, że relacja rzeczywiście odpowiada ich potrzebom, zanim nadadzą jej nazwę.
Warto zauważyć, że unikanie deklaracji nie zawsze jest symetryczne. Często jedna strona czuje się komfortowo w relacji „bez etykiety”, druga zaczyna odczuwać niepewność. Po czterdziestce takie napięcie bywa szczególnie bolesne, ponieważ dotyka lęku przed zmarnowaniem czasu i emocji. Brak nazwy zaczyna być interpretowany jako brak zaangażowania, nawet jeśli realne zachowania partnera temu przeczą.
Relacje budowane przez serwisy randkowe sprzyjają takiej ambiwalencji. Ludzie uczą się funkcjonować w półotwartym stanie, gdzie bliskość istnieje, ale nie jest formalnie potwierdzona. Dla jednych to przestrzeń wolności, dla innych źródło napięcia. Kluczowe staje się to, czy brak etykiety jest świadomym wyborem obu stron, czy strategią jednej osoby.
Dojrzałość emocjonalna w relacjach bez etykiet polega na umiejętności nazywania potrzeb bez wymuszania deklaracji. Osoby po czterdziestce coraz częściej rozumieją, że presja prowadzi do wycofania, a nie do zaangażowania. Zamiast pytać „kim jesteśmy”, zaczynają pytać „jak się czujemy w tej relacji”.
W relacjach rozpoczętych przez aplikacje randkowe po 40 brak etykiety bywa też formą ochrony przed społecznymi konsekwencjami związku. Nazwana relacja uruchamia pytania o wspólne plany, przyszłość i zobowiązania. Dla wielu dojrzałych osób to nie sam związek jest problemem, lecz oczekiwania, które pojawiają się wokół niego.
Unikanie deklaracji bywa również sposobem na zachowanie równowagi pomiędzy bliskością a samotnością. Po czterdziestce wiele osób nauczyło się żyć samodzielnie i nie chce rezygnować z tej kompetencji. Relacja „bez etykiety” pozwala być z kimś, nie tracąc poczucia własnej tożsamości.
Warto jednak zauważyć, że relacje bez nazwy wymagają wyjątkowo wysokiego poziomu komunikacji. Brak etykiety nie zwalnia z odpowiedzialności za emocje drugiej osoby. Jeśli jedna strona cierpi z powodu niepewności, a druga ignoruje ten sygnał, relacja przestaje być bezpieczna, niezależnie od swojej formy.
W relacjach zapoczątkowanych przez internetowy portal randkowy kluczowe staje się więc nie to, czy relacja ma nazwę, ale czy ma jasne zasady i wzajemny szacunek. Deklaracje mogą przyjść później lub nie przyjść wcale, ale dojrzałość polega na tym, by żadna ze stron nie czuła się zawieszona w niepewności.
Relacje „bez etykiet” po czterdziestce są często wyrazem głębokiej świadomości własnych granic. To nie ucieczka przed bliskością, lecz próba zbudowania jej w sposób, który nie powiela dawnych schematów. To, czy taka relacja okaże się trwała, zależy nie od nazwy, ale od gotowości do bycia obecnym emocjonalnie — nawet bez formalnych deklaracji.