Samotność jest w dzisiejszych czasach stanem skrajnie niepożądanym dla większości osób, ponieważ specyfika dzisiejszych czasów zdaje się sprzyjać osobom otwartym, towarzyskim i chętnym do dzielenia się swoją prywatnością w sieci. Osoby samotne, nawet jeśli swoją samotność lubią i uważają ją za sprzyjającą codziennemu funkcjonowaniu, siłą rzeczy zaczynają zatem żyć w bolesnym przekonaniu, że jest z nimi coś nie tak, a przecież zupełnie nie musi tak być. Ktoś mógłby jednak trzeźwo zauważyć, że człowiek w swojej naturze jest istotą całkowicie społeczną, a więc odcinanie go od innych ludzi wydaje się zachowaniem z tą naturą sprzecznym, które mogłoby być destruktywne. Tutaj pojawia się jednak jeszcze zagadnienie introwertyzmu, które również jest dosyć złożone, a ludzie bardzo często mają nawyk postrzegania tego tematu w całkowicie błędny sposób. Okazuje się zatem, że problem samotności jest zaskakująco złożony i obejmuje wiele różnych wątków, którym warto się przyjrzeć, by móc przynajmniej spróbować rzetelnie sprawdzić, czy samotność jest dla człowieka stanem sprzyjającym, neutralnym czy szkodliwym.
Czy introwertyk musi być samotnikiem?
Introwertyzm jest typem osobowości, który został odkryty w toku badań socjologicznych przez Carla Gustava Junga. Introwertyk czerpie siłę z wyciszenia i spokoju, a przy tym jest raczej typem uprzejmego słuchacza niż mówcy. Ekstrawertyk ma natomiast tendencję do czerpania siły do życia z kontaktów z ludźmi, więc można śmiało przyznać, że te dwa typy są na dwóch różnych biegunach. Czy introwertyk, będący osobą, która znaczną część życia przeżywa wewnątrz siebie samego, jest niejako skazany na samotność? To jest już zwyczajnie niemiły i krzywdzący stereotyp, ponieważ introwertyk najczęściej nie ma nic przeciwko samotności, ale zdecydowanie nie jest tak, że stawia on ją ponad zaufanych przyjaciół. Warto przy tym nadmienić, że bardzo często wszelkiego rodzaju osoby publiczne są jednocześnie introwertykami, którzy siłę do publicznych wystąpień czerpią po prostu z wyciszenia i stabilizacji, a niekoniecznie z reakcji tłumu na ich słowa i zachowania.
Czy samotność jest stanem szkodliwym?
Wiele osób ma tendencję do pozostawania w totalnej samotności na swoje własne życzenie, ponieważ uznają, że są wtedy w stanie poświęcić się w pełni swoim pasjom i zainteresowaniom, a przy tym czują się zwyczajnie niekomfortowo podczas spotkań w miejscach publicznych. Taki stan nie musi być destruktywny, ale bardzo łatwo może się takim stać. Życie w samotności wymaga bowiem perfekcyjnego wręcz zorganizowania i skupienia się na swoich obowiązkach, by utrzymać pożądany rytm codziennego życia. Warto przy tym nadmienić, że samotność dosyć sprawnie może się obrócić przeciw nam i zacząć nam szkodzić w codziennym życiu. Może się okazać, że stracimy dystans do nas samych, przez co wszelkiego rodzaju żartobliwe zaczepki staną się dla nas znacznie bardziej drażniące niż powinny być. Może być też tak, że samotność nas przytłoczy i sprawi, że nie stanie się ona dla nas umiłowanym stanem wolności, w którym z radością poświęcamy się pasjom, lecz stanem przymusu, w którym nagle możemy już robić cokolwiek, byleby samemu. Warto też zauważyć, że zdolności personalne są takie, jak wszelkie inne i one również zardzewieją, jeśli nie będziemy z nich korzystać, co niechybnie odbije się na naszych kontaktach ze znajomymi.
"Samotność do".
Samotność potrafi być dobrym stanem, który sprzyja kreatywności i dogłębnemu poznaniu samego siebie, ale wiąże się przy tym z komfortem, który część osób bez zastanowienia postawi ponad swoim zdrowiem. Samotność warto utożsamiać z pojęciem wolności, która powinna być jednak wolnością do robienia konkretnych rzeczy, a nie wolnością od ludzi i głośnego życia publicznego. Całkowite odcięcie praktycznie nigdy nie będzie nam sprzyjać: szybko zauważymy, że stajemy się bardziej nerwowi, drażliwi, a przy tym podświadomie będziemy czuć, że to nie jest w porządku i będzie nam głupio w sytuacjach społecznych. Zdrowa samotność potrafi pięknie i kreatywnie ubarwić nam życie, ale nie powinno się z nią przesadzać.
Kiedy rozmawia się z singlami po czterdziestce, szybko okazuje się, że ich potrzeby, pragnienia i oczekiwania dotyczące relacji są nie tylko bardziej świadome niż w młodszych grupach wiekowych, ale też dużo głębsze i dokładniej sprecyzowane. To osoby, które nie szukają już przypadkowych historii, nie chcą udowadniać wartości poprzez zdobywanie zainteresowania czy przeżywanie krótkich fascynacji. Wielu z nich doświadczyło długich związków, rozwodów, utraty stabilizacji lub rozczarowań, ale też wielu lat wewnętrznej przemiany. Właśnie dlatego z ich wypowiedzi i doświadczeń wynika bardzo ciekawy obraz: nie są to ludzie zagubieni na nowo na rynku, lecz osoby, które wiedzą, że ich czas ma ogromną wartość i nie chcą go oddawać komuś, kto nie potrafi traktować relacji poważnie.
Rozmawiając z nimi, można zauważyć, że najważniejszym wspólnym mianownikiem jest pragnienie spokoju emocjonalnego. Nie chodzi o stagnację, ale o poczucie, że relacja, którą będą budować, nie stanie się źródłem chaosu, lęku ani niepewności. Single 40+ mówią często, że najtrudniejszą częścią wcześniejszych związków była przewlekła niepewność, manipulacja, próby odgadywania, co druga osoba naprawdę myśli. Teraz chcą czegoś odwrotnego. Chcą przejrzystości, prostoty i klarowności zamiarów. Dlatego tak wiele osób w tym wieku nie ma problemu z deklarowaniem na starcie, czego szuka — otwartości, zaangażowania, regularnego kontaktu, szczerości. Nie chcą bawić się w gry, które kiedyś uchodziły za flirt. Dla nich flirt zaczyna się na poziomie słów i autentycznej obecności, a nie testowania, czy druga osoba „zareaguje tak, jak powinna”.
Z ich wypowiedzi bardzo wyraźnie wynika również, że relacja ma być miejscem odpoczynku psychicznego, a nie kolejnym zadaniem do wykonania. Ludzie po czterdziestce mają życie pełne obowiązków — pracę, dzieci, rozwój osobisty, czasem zobowiązania finansowe, a czasem konieczność zaczynania od nowa po rozstaniu. Dlatego chcą partnera, który nie będzie kolejnym źródłem napięcia. Wiele kobiet i wielu mężczyzn mówi wprost, że najcenniejszą cechą partnera jest umiejętność budowania spokoju i emocjonalnego bezpieczeństwa. To nie jest staroświeckie podejście, lecz wynik dojrzałości. Kiedy życie staje się bardziej intensywne, relacja ma być miejscem wytchnienia.
W rozmowach z użytkownikami po czterdziestce powtarza się również motyw autentyczności. Osoby w tym wieku mają niezwykle wyczulony radar na fałsz, manipulację, próbę wywołania zazdrości, ukrywanie intencji, niejasne komunikaty. Wynika to z doświadczeń — wielu z nich przyciągnęło kiedyś ludzi, którzy nie byli gotowi na relację, którzy grali, obiecywali, wysyłali sprzeczne sygnały. Dlatego dziś single 40+ mówią, że szukają kogoś, kto nie udaje młodszego, pewniejszego siebie, bogatszego, bardziej przebojowego, bardziej idealnego. Chcą kogoś realnego. Kogoś, kto przyznaje, że bywa zmęczony, że ma obowiązki, że ma słabsze dni, ale też kogoś, kto potrafi budować bliskość pomimo tych słabszych dni.
W kontekście korzystania z aplikacji randkowej czy portalu randkowego single po czterdziestce mówią, że przede wszystkim chcą jasności. Nie mają czasu ani chęci na wielotygodniowe pisanie bez spotkania, na rozmowy, które nie prowadzą do niczego, ani na osoby, które uciekają, wracają i znów znikają. Ich największym problemem w świecie randek internetowych jest właśnie brak konsekwencji u niektórych użytkowników. Gdy pytam ich, co najbardziej przeszkadza, odpowiadają: niejasność intencji, znikanie po kilku dniach, niestabilny kontakt i niechęć do umawiania się w realnym świecie. Single 40+ wiedzą, że poznawanie przez Internet jest wygodne, ale prawdziwa relacja wymaga wyjścia poza ekran, a oni nie chcą tracić czasu na kogoś, kto nie ma odwagi wykonać kolejnego kroku.
Ciekawe jest również to, że osoby po czterdziestce nie szukają kogoś, kto „uzupełni ich brak”. Szukają partnera, nie wybawcy. Większość z nich pracowała przez lata nad sobą, nad poczuciem własnej wartości, nad tym, by samodzielnie radzić sobie z życiem. Nie oczekują, że druga osoba „naprawi” ich samotność czy problemy. Zdecydowana większość mówi otwarcie: nie potrzebuję kogoś, kto wypełni pustkę, potrzebuję kogoś, z kim mogę dzielić pełnię. Ta dojrzałość bardzo silnie wyróżnia tę grupę wiekową. To nie są ludzie, którzy zakochują się od pierwszego kliknięcia. Oni wiedzą, że prawdziwa bliskość buduje się w czasie, na fundamentach zgodności wartości, a nie tylko chwilowej ekscytacji.
Dużą rolę w ich wypowiedziach odgrywa również wzajemny szacunek. Przez lata wiele osób przeżyło relacje, w których ten szacunek zanikał — poprzez milczenie, ignorowanie, brak doceniania, krytykę, brak uwagi lub niedojrzałe zachowania. Dziś wiedzą, jak ważne jest bycie dla siebie dobrym partnerem. Single 40+ często mówią, że chcą relacji, w której obie strony mają swoje życie, swoje pasje i swoje granice, ale jednocześnie okazują sobie ciepło i zainteresowanie. Chcą równowagi między wolnością a bliskością. Nie chcą wchodzić w role, nie chcą kontrolowania ani bycia kontrolowanymi. Wiedzą, że związek jest współpracą, a nie walką o władzę.
Kolejnym bardzo ciekawym wnioskiem wynikającym z rozmów z singlami 40+ jest pragnienie partnera, który jest emocjonalnie dojrzały. Nie chodzi tylko o umiejętność radzenia sobie ze stresem czy komunikowanie się bez krzyków. Chodzi o partnera, który potrafi mówić o swoich uczuciach, o obawach, o potrzebach, który nie ucieka od trudnych tematów, nie milczy, żeby „karać ciszą”, nie wybucha, nie manipuluje, nie testuje granic. Single po czterdziestce cenią ludzi, którzy potrafią być stabilni nawet wtedy, kiedy życie nie jest idealne. Dla nich dojrzałość jest atrakcyjna. Atrakcyjniejsza niż wygląd, status czy przebojowość.
W rozmowach powtarza się też temat samotności, ale w zaskakująco inny sposób niż można by przypuszczać. Single po czterdziestce nie boją się samotności jako takiej. Nauczyli się w niej funkcjonować, rozwijać, odpoczywać. Wiedzą, że samotność czasem bywa lepsza niż obciążający związek. Czego się boją? Boją się samotności „obok kogoś”. Boją się wejścia w relację, w której będą czuli się bardziej niezrozumiani, bardziej odrzuceni, bardziej niewidoczni niż będąc sami. To bardzo dojrzale ukształtowane spojrzenie. Dlatego tak mocno podkreślają, że chcą relacji prawdziwej, a nie pozornej. Takiej, w której obecność drugiej osoby faktycznie dodaje jakości, a nie ją odbiera.
W sferze praktycznej pragnienia singli 40+ również są bardzo klarowne. Chcą regularnego kontaktu, ale nie przytłaczającego. Chcą rozmów, ale nie takich prowadzonych z obowiązku. Chcą spotkań, które mają sens, a nie umawiania się tylko dlatego, że „tak wypada”. Chcą, by ktoś wykazywał zainteresowanie, ale nie nachalność. Chcą, by ktoś doceniał ich czas, pracę, obowiązki i nie miał pretensji, że nie są dostępni 24/7. Chcą partnera, który potrafi budować więź, ale także dbać o siebie.
Wiele osób w tym wieku mówi też, że szuka relacji, która będzie rozwijająca. A rozwijająca oznacza nie to samo, co „pełna fajerwerków”. Ona ma być głęboka, inspirująca, wzbogacająca. Chcą kogoś, z kim można rozmawiać o codzienności, ale też o życiu, rozwoju, planach, wyborach. Kogoś, kto ma swoją pasję, swoje wartości, swoje zasady i kto potrafi wnieść coś więcej niż tylko chwilowy zachwyt. Partner ma być kimś, przy kim rośnie samoświadomość, spokój i poczucie sensu. Tego najbardziej poszukują — sensu w relacji, a nie tylko emocjonalnej adrenaliny.
W kontekście używania aplikacji randkowej pojawia się jeszcze jeden ciekawy wniosek. Single po czterdziestce mają dużą świadomość tego, że Internet daje wielość wyboru, ale jednocześnie podkreślają, że nie szukają „idealnej osoby”, lecz „odpowiedniej osoby”. Wiedzą, że perfekcja nie istnieje, ale dojrzała kompatybilność — tak. Wielu z nich mówi, że gdy widzą na portalu randkowym profil osoby udającej, że jest wiecznie szczęśliwa, wiecznie zajęta, wiecznie uśmiechnięta, tracą zainteresowanie. Autentyczność stała się walutą w świecie, w którym większość tylko poleruje wizerunek.
W rozmowach pojawia się także potrzeba bliskości fizycznej — nie w kontekście pośpiechu, ale jako integralna część relacji. Ludzie po czterdziestce często podkreślają, że chemia jest dla nich ważna, ale nie najważniejsza. Jest jednym z elementów całości, a nie fundamentem. Dla wielu najważniejsze jest to, by partner był czuły, obecny, uważny. Bliskość ma wynikać z więzi, a nie być odrębną kategorią. To także pokazuje, jak zmieniają się priorytety wraz z wiekiem.
Po wielu rozmowach z singlami 40+ widać bardzo wyraźnie, że ich potrzeby są niezwykle spójne. Szukają partnerstwa, a nie chaosu. Jasności, a nie niepewności. Stabilności, a nie wybuchowych historii. Autentyczności, a nie wizerunku. Przestrzeni, a nie kontroli. Głębi, a nie powierzchowności. Szukają kogoś, z kim życie będzie prostsze, nie trudniejsze. I co szczególnie istotne — nie mają problemu z czekaniem na taką relację. To nie jest grupa, która za wszelką cenę chce „jakiejkolwiek” osoby. To ludzie, którzy wiedzą, że czas jest zasobem, który warto inwestować tylko tam, gdzie naprawdę widzą sens.
To, czego chcą single po czterdziestce, nie jest zachcianką ani wymaganiem ponad miarę. Jest odzwierciedleniem tego, czego nauczyło ich życie: że prawdziwa relacja musi być dojrzała, spokojna, szczera i oparta na wzajemnym szacunku. Że bliskość rodzi się z obecności, a nie z intensywności. Że najważniejszą cechą partnera jest emocjonalna dojrzałość. I że miłość po czterdziestce ma szansę być najpiękniejsza właśnie dlatego, że jest wyborem świadomym, nie przypadkiem.
Zdolność do wyrażania emocji w związku przechodzi z wiekiem i doświadczeniem głęboką ewolucję. Nie jest to proces linearny, w którym po prostu stajemy się lepsi lub gorsi w okazywaniu uczuć. To raczej złożona przemiana jakościowa: zmieniają się emocje, które najczęściej odczuwamy, zmieniają się powody, dla których je ukrywamy lub dzielimy się nimi, a przede wszystkim zmienia się cel, któremu ma służyć ich ekspresja. W młodości, szczególnie na wczesnym etapie relacji, wyrażanie emocji często służy budowaniu więzi i potwierdzaniu uczucia. Jest intensywne, niekiedy gwałtowne, nacechowane dużą dozą spontaniczności, ale także niepewności. Chcemy pokazać drugiej osobie, co czujemy, ale także sprawdzić, jak na te emocje zareaguje. To swoisty taniec zalotów i testów, gdzie radość bywa euforyczna, smutek – dramatyczny, a złość może być niszcząca lub szybko gasnąca. W świecie aplikacji randkowych ten etap jest często zredukowany do emoji i starannie dobranych słów, które mają zasugerować odpowiedni stan emocjonalny – zainteresowanie, zabawę, fascynację – bez ryzyka zbytniej ekspozycji. Po czterdziestce, zwłaszcza w długoterminowych, dojrzałych związkach, ekspresja emocjonalna przechodzi metamorfozę. Przestaje być przede wszystkim narzędziem budowania relacji, a staje się jej organicznym składnikiem, oddechem codzienności. Nie chodzi już o to, by „pokazać” emocje, ale by być w nich razem, by pozwolić im istnieć w przestrzeni między dwojgiem ludzi jako część wspólnego doświadczenia.
Kluczowym elementem tej zmiany jest rosnąca zdolność do odróżniania emocji od reakcji. Osoba niedojrzała emocjonalnie często utożsamia się ze swoim pierwszym, impulsywnym odczuciem. Gniew natychmiast przeradza się w krzyk lub obrażanie się, lęk – w panikę lub ucieczkę, smutek – w poczucie beznadziei. W dojrzałym związku, szczególnie po latach wspólnego życia, pojawia się większa przestrzeń na samoobserwację i regulację. Nie oznacza to tłumienia emocji, ale ich „przetworzenie” przed wyrażeniem. Zamiast wybuchnąć: „Jesteś nie do wytrzymania! Zawsze tak robisz!”, osoba dojrzała może po chwili refleksji powiedzieć: „Jestem teraz bardzo zła, ponieważ czuję, że moja opinia nie została wzięta pod uwagę. Potrzebuję chwili, żeby ochłonąć, a potem porozmawiajmy o tym”. Ta pauza między bodźcem a reakcją, wyćwiczona przez życie i ewentualne bolesne konsekwencje wcześniejszych wybuchów, jest fundamentem dojrzałej komunikacji emocjonalnej. Pozwala ona oddzielić emocję od osoby partnera. To nie partner jest „zły”, ale jego konkretne działanie wywołało we mnie złość. Ta subtelna różnica zmienia wszystko: z ataku na charakter przechodzi się do rozmowy o zachowaniu i jego skutkach, co jest konstruktywne i naprawialne. W ten sposób wyrażanie emocji staje się nie aktem agresji czy manipulacji, ale informacją o swoich granicach i potrzebach, przekazaną w sposób, który druga strona ma szansę usłyszeć i zrozumieć.
Zmienia się także spektrum emocji, które jesteśmy gotowi wyrażać. W młodości, pod wpływem kultury romantycznej i społecznych oczekiwań, często skupiamy się na wyrażaniu i otrzymywaniu tzw. emocji pozytywnych: radości, podniecenia, zachwytu, euforii. Emocje trudne – smutek, rozczarowanie, zwątpienie, znużenie, niepokój – bywają wypierane, ukrywane jako oznaka słabości lub zagrożenie dla wizerunku „idealnej pary”. W dojrzałym związku, który ma za sobą przeżycie kryzysów, chorób, strat, te trudne emocje stopniowo zyskują prawo obywatelstwa. Ich ekspresja nie jest już postrzegana jako zagrożenie dla relacji, ale jako jej naturalny element, a nawet dowód zaufania. Możliwość powiedzenia partnerowi: „Jestem dziś smutny bez wyraźnego powodu”, „Boję się tego, co przyniesie przyszłość”, „Czuję się wypalony i bezsilny” – i otrzymania w odpowiedzi nie szyderstwa czy bagatelizowania, lecz empatycznej uwagi i wsparcia – jest jedną z najcenniejszych form bliskości, jakie może oferować dojrzały związek. Ta akceptacja dla ludzkiej kruchości jest przeciwieństwem dynamiki, którą czasem można zaobserwować w początkach relacji nawiązywanych za pośrednictwem portali randkowych, gdzie presja na bycie „łatwym, zabawnym i bezproblemowym” partnerem bywa przytłaczająca, a pokazywanie słabości postrzegane jako ryzykowne.
Równolegle rośnie umiejętność wyrażania bardziej zniuansowanych, subtelnych odcieni uczuć, które nie mieszczą się w prostych kategoriach „radosny” czy „smutny”. To uczucia takie jak czuła melancholia, spokojna radość z wspólnego milczenia, wzruszenie codziennością, mieszanka dumy i tęsknoty za odlatującym dzieckiem, poczucie głębokiej wdzięczności za trwanie obok siebie. Te emocje często nie domagają się gwałtownej ekspresji. Znajdują ujście w geście – w dotyku dłoni, w wymownym spojrzeniu, w przygotowaniu ulubionej herbaty, w cichym komentarzu: „Dobrze, że jesteś”. To język emocji, który wymaga zaawansowanej, wspólnej wrażliwości i który jest zupełnie obcy na początkowych etapach znajomości, gdzie gesty muszą być wyraźniejsze, głośniejsze, bardziej czytelne. W dojrzałym związku emocje często wyrażane są nie przez to, co się mówi, lecz przez to, jak się jest. Obecność pełna akceptacji może wyrażać miłość skuteczniej niż patetyczna deklaracja. Ta cicha, ugruntowana ekspresja jest często niedostrzegalna dla osób z zewnątrz, ale stanowi o sile i głębi więzi.
Dojrzałość w wyrażaniu emocji wiąże się nierozerwalnie z rozwojem empatii i umiejętnością przyjmowania emocji partnera. To nie jest już jednostronny proces „wylania się”, ale dynamiczna wymiana, w której ważne jest zarówno mówienie, jak i słuchanie z prawdziwym zaangażowaniem. Osoba dojrzała emocjonalnie potrafi wyrazić swoje uczucia w sposób, który nie obciąża nadmiernie partnera, nie czyni go odpowiedzialnym za ich regulację, a jednocześnie jest otwarta na przyjęcie jego emocjonalnego przekazu, nawet gdy jest on trudny. To balansowanie między autonomią a współzależnością. W niedojrzałych relacjach często występuje skrajność: albo emocje są tłumione w imię fałszywego spokoju („nie mów o tym, bo się zdenerwuję”), albo są wylewane na partnera w sposób obciążający, z oczekiwaniem, że on je „naprawi” i uspokoi. W dojrzałym związku partnerzy rozumieją, że mogą się dzielić swoim wewnętrznym światem, ale ostateczna odpowiedzialność za zarządzanie własnymi emocjami spoczywa na każdym z nich. To wyrażanie służy więc przede wszystkim podtrzymaniu intymności i szukaniu wspólnego zrozumienia sytuacji, a nie zdjęciu z siebie odpowiedzialności za własne samopoczucie.
Bardzo istotną zmianą jest też zanikanie potrzeby „dramatyzowania” emocji dla ich potwierdzenia. W młodych związkach, szczególnie tych naznaczonych niepewnością, silna ekspresja (sceny, burzliwe kłótnie, wielkie gesty pojednania) bywa nieświadomie używana jako dowód na siłę uczucia. „Tak bardzo się kłócimy, bo tak bardzo nam na sobie zależy” – to myślenie, które z wiekiem traci rację bytu. Dojrzała para rozumie, że siła związku mierzy się nie intensywnością burz, ale zdolnością do ich przewidywania, łagodnego przejścia i naprawiania szkód. Wyrażanie emocji staje się więc bardziej stonowane, ale za to bardziej autentyczne i zakorzenione w rzeczywistości. Złość nie musi już osiągać poziomu furii, by została uznana za ważną. Smutek może być wyrażony zwykłymi łzami lub szczerą rozmową, bez potrzeby teatralnego rozpaczania. Ta oszczędność formy nie oznacza mniejszej głębi; wręcz przeciwnie, oznacza, że emocje nie muszą już krzyczeć, by zostać usłyszane. Są one po prostu częścią wspólnego życia, którą się dzieli, tak jak dzieli się myśli o bieżących sprawach.
Niestety, proces ten nie jest automatyczny i nie dotyczy wszystkich. Wielu ludzi wchodzi w wiek średni z niewypracowanymi wzorcami emocjonalnymi wyniesionymi z domu, które w związku mogą się nawet pogłębiać. Strach przed konfliktem może prowadzić do całkowitego zamrożenia ekspresji, tworząc związek funkcjonalny, lecz pozbawiony ciepła. Wypalenie i rutyna mogą stępić wrażliwość, prowadząc do emocjonalnego odrętwienia, w którym partnerzy nie potrafią już ani wyrażać, ani odbierać subtelnych sygnałów uczuciowych. To właśnie w takich momentach pojawia się często pokusa poszukiwania „nowego startu” – myśli, że z kimś innym odzyska się zdolność do przeżywania i wyrażania emocji. Platformy społecznościowe dla singli podsycają tę iluzję, oferując wizję początkowych, intensywnych etapów relacji, gdzie emocje znów wydają się żywe i łatwe do wyrażenia. Jednak bez pracy nad własną dojrzałością emocjonalną, nowy związek bardzo szybko powtórzy stare schematy. Prawdziwy rozwój nie polega na znalezieniu osoby, która „wymusi” na nas ekspresję, ale na wewnętrznej pracy nad odblokowaniem własnej zdolności do autentycznego przeżywania i dzielenia się sobą.
W kontekście wyrażania pozytywnych emocji, dojrzałość przynosi też zmianę w formie okazywania miłości. Młodzieńcza miłość często potrzebuje głośnych deklaracji, publicznych dowodów, stałych potwierdzeń. Miłość dojrzała wyraża się w codziennym, konsekwentnym działaniu, w trosce, w pamiętaniu, w drobnych gestach służących wygodzie i szczęściu partnera. Słowa „kocham cię” wypowiadane są często, ale nabierają innego ciężaru – nie są już pytaniem czy prośbą o potwierdzenie, lecz stwierdzeniem faktu, podziękowaniem, przypomnieniem. Ekspresja czułości staje się bardziej naturalna i swobodna, mniej skrępowana lękiem przed odrzuceniem. Można pozwolić sobie na czułość bez erotycznego podtekstu, na opiekę bez infantylizacji, na czułe żarty, które są wyrazem zażyłości.
Ostatecznie, zdolność do wyrażania emocji w dojrzałym związku jest najwyższym przejawem zaufania. To zaufanie, że nasza wrażliwość nie zostanie wykorzystana przeciwko nam, że nasze lęki nie będą wyśmiane, że nasza złość nie zniszczy fundamentów, a nasza radość będzie wspólnie świętowana. To akt odsłonięcia się, który po latach wspólnego życia wymaga często większej odwagi niż na początku, bo wiąże się z ryzykiem utraty nie tylko marzenia o miłości, ale i realnie istniejącej, wieloletniej wspólnoty. Dlatego też, gdy ta zdolność jest obecna, staje się najpotężniejszym spoiwem relacji, tworząc przestrzeń, w której obie osoby mogą nie tylko funkcjonować, ale i prawdziwie, w pełni, istnieć. To właśnie ta emocjonalna przejrzystość i głębia odróżnia dojrzały, trwały związek od związku będącego jedynie wspólnym przedsięwzięciem logistycznym, i stanowi prawdopodobnie najcenniejszy owoc wspólnie przepracowanych lat.
Wyrazy wdzięczności dla portalu randkowego 40latki.pl