Samotność jest w dzisiejszych czasach stanem skrajnie niepożądanym dla większości osób, ponieważ specyfika dzisiejszych czasów zdaje się sprzyjać osobom otwartym, towarzyskim i chętnym do dzielenia się swoją prywatnością w sieci. Osoby samotne, nawet jeśli swoją samotność lubią i uważają ją za sprzyjającą codziennemu funkcjonowaniu, siłą rzeczy zaczynają zatem żyć w bolesnym przekonaniu, że jest z nimi coś nie tak, a przecież zupełnie nie musi tak być. Ktoś mógłby jednak trzeźwo zauważyć, że człowiek w swojej naturze jest istotą całkowicie społeczną, a więc odcinanie go od innych ludzi wydaje się zachowaniem z tą naturą sprzecznym, które mogłoby być destruktywne. Tutaj pojawia się jednak jeszcze zagadnienie introwertyzmu, które również jest dosyć złożone, a ludzie bardzo często mają nawyk postrzegania tego tematu w całkowicie błędny sposób. Okazuje się zatem, że problem samotności jest zaskakująco złożony i obejmuje wiele różnych wątków, którym warto się przyjrzeć, by móc przynajmniej spróbować rzetelnie sprawdzić, czy samotność jest dla człowieka stanem sprzyjającym, neutralnym czy szkodliwym.


Czy introwertyk musi być samotnikiem?

Introwertyzm jest typem osobowości, który został odkryty w toku badań socjologicznych przez Carla Gustava Junga. Introwertyk czerpie siłę z wyciszenia i spokoju, a przy tym jest raczej typem uprzejmego słuchacza niż mówcy. Ekstrawertyk ma natomiast tendencję do czerpania siły do życia z kontaktów z ludźmi, więc można śmiało przyznać, że te dwa typy są na dwóch różnych biegunach. Czy introwertyk, będący osobą, która znaczną część życia przeżywa wewnątrz siebie samego, jest niejako skazany na samotność? To jest już zwyczajnie niemiły i krzywdzący stereotyp, ponieważ introwertyk najczęściej nie ma nic przeciwko samotności, ale zdecydowanie nie jest tak, że stawia on ją ponad zaufanych przyjaciół. Warto przy tym nadmienić, że bardzo często wszelkiego rodzaju osoby publiczne są jednocześnie introwertykami, którzy siłę do publicznych wystąpień czerpią po prostu z wyciszenia i stabilizacji, a niekoniecznie z reakcji tłumu na ich słowa i zachowania.


Czy samotność jest stanem szkodliwym?

Wiele osób ma tendencję do pozostawania w totalnej samotności na swoje własne życzenie, ponieważ uznają, że są wtedy w stanie poświęcić się w pełni swoim pasjom i zainteresowaniom, a przy tym czują się zwyczajnie niekomfortowo podczas spotkań w miejscach publicznych. Taki stan nie musi być destruktywny, ale bardzo łatwo może się takim stać. Życie w samotności wymaga bowiem perfekcyjnego wręcz zorganizowania i skupienia się na swoich obowiązkach, by utrzymać pożądany rytm codziennego życia. Warto przy tym nadmienić, że samotność dosyć sprawnie może się obrócić przeciw nam i zacząć nam szkodzić w codziennym życiu. Może się okazać, że stracimy dystans do nas samych, przez co wszelkiego rodzaju żartobliwe zaczepki staną się dla nas znacznie bardziej drażniące niż powinny być. Może być też tak, że samotność nas przytłoczy i sprawi, że nie stanie się ona dla nas umiłowanym stanem wolności, w którym z radością poświęcamy się pasjom, lecz stanem przymusu, w którym nagle możemy już robić cokolwiek, byleby samemu. Warto też zauważyć, że zdolności personalne są takie, jak wszelkie inne i one również zardzewieją, jeśli nie będziemy z nich korzystać, co niechybnie odbije się na naszych kontaktach ze znajomymi.


"Samotność do".

Samotność potrafi być dobrym stanem, który sprzyja kreatywności i dogłębnemu poznaniu samego siebie, ale wiąże się przy tym z komfortem, który część osób bez zastanowienia postawi ponad swoim zdrowiem. Samotność warto utożsamiać z pojęciem wolności, która powinna być jednak wolnością do robienia konkretnych rzeczy, a nie wolnością od ludzi i głośnego życia publicznego. Całkowite odcięcie praktycznie nigdy nie będzie nam sprzyjać: szybko zauważymy, że stajemy się bardziej nerwowi, drażliwi, a przy tym podświadomie będziemy czuć, że to nie jest w porządku i będzie nam głupio w sytuacjach społecznych. Zdrowa samotność potrafi pięknie i kreatywnie ubarwić nam życie, ale nie powinno się z nią przesadzać.

Część 1: Anatomia zmęczenia – dlaczego poznawanie ludzi staje się pracą na etacie

Początek poszukiwań partnerskich często niesie ze sobą ekscytację, ciekawość, poczucie otwartej drogi. Jednak po miesiącach lub latach proces ten może przekształcić się w uciążliwy obowiązek, porównywalny z przerzucaniem stosów życiorysów na rekrutacji. Poczucie świeżości ustępuje miejsca przewlekłemu znużeniu. To nie jest zwykłe zmęczenie – to wypalenie randkowe, stan, w którym nasza zdolność do autentycznego zainteresowania drugim człowiekiem zostaje zastąpiona przez mechaniczne procedury i ochronny cynizm. Aby odbudować świeżość, musimy najpierw zrozumieć, co dokładnie się wyczerpuje.

Reifikacja i syndrom „katalogu”. Największym wyczerpywaczem jest przejście od postrzegania ludzi jako złożonych, żywych istot do traktowania ich jako zestawów atrybutów do oceny. Zaczynamy nieświadomie klasyfikować: „Profil A: 2 zdjęcia z rybą, jedno w garniturze na weselu – red flag. Profil B: zdjęcia z podróży, opis wzorowany na profilu firmy – być może pretensjonalny. Profil C: podobne poczucie humoru, ale mieszka za daleko”. To analityczne, odczłowieczające podejście jest męczące, ponieważ angażuje wyłącznie korę przedczołową (ośrodek oceny, logiki), omijając całkowicie ośrodki empatii, ciekawości i emocjonalnego zaangażowania. Mózg pracuje na wysokich obrotach, ale dusza pozostaje głodna. Świeżość ginie, gdy pragnienie połączenia zostaje zastąpione przez proces selekcji.

Zmęczenie decyzyjne i przeciążenie poznawcze. Każda nowa rozmowa, każdy profil, każde pierwsze spotkanie wymaga ogromnej inwestycji poznawczej: analizy zgodności, interpretacji sygnałów, podejmowania mikrodecyzji (odpisać? kontynuować? zaprosić?). To prowadzi do tzw. zmęczenia decyzyjnego, znanego z psychologii podejmowania decyzji. Gdy nasze zasoby mentalne są wyczerpane, nasze wybory stają się gorsze, bardziej impulsywne lub – przeciwnie – paraliżująco ostrożne. Przejawia się to w unikaniu logowania się na portal, w odpisywaniu szablonowymi zdaniami, w poczuciu, że „nie mam siły na kolejną small talkową wymianę zdań”. Świeżość znika, bo mózg, przeciążony, włącza tryb oszczędzania energii, odcinając ciekawość i zaangażowanie jako „nieistotne wydatki energetyczne”.

Pętla nadziei i rozczarowania. Każde nowe poznanie niesie ze sobą mikro-inwestycję w postaci nadziei („A może to ta/tę osoba?”). Nawet minimalna. A gdy po kilku dniach rozmów lub po jednym spotkaniu okazuje się, że nie, następuje mikro-roczarowanie. Po setkach takich mikro-cykli mózg uczy się: „Inwestowanie nadziei prowadzi do bólu”. W odpowiedzi włącza obronny mechanizm przed-nadziejny: cynizm, dystans, obniżone oczekiwania. To skutecznie chroni przed rozczarowaniem, ale jednocześnie zabija to, co jest esencją świeżości – zdolność do łagodnego, otwartego zaciekawienia bez gwarancji sukcesu. Randkowanie staje się wtedy serią transakcji pozbawionych emocjonalnego ryzyka, a więc i emocjonalnej nagrody.

Utrata poczucia autentyczności i syndrom „odgrywania roli”. Gdy proces się przeciąga, zaczynamy odgrywać sami przed sobą. Na pierwszych spotkaniach nie jesteśmy już do końca sobą – jesteśmy „najlepszą, akceptowalną wersją siebie”, starannie wygładzoną. Utrzymywanie tej facety wymaga stałego wysiłku i samokontroli. Każde spotkanie staje się więc nie spotkaniem dwojga ludzi, ale prezentacją dwóch marek osobistych. To głęboko męczące, ponieważ uniemożliwia odpoczynek i spontaniczność. Świeżość potrzebuje autentyczności jak roślina światła – bez niej więdnie.

Przesycenie interakcją i głód samotności. Randkowanie, szczególnie online, to nieprzerwany strumień interakcji społecznych, często o charakterze wymagającym (prezentacja siebie, ocena innych). Dla introwertyków, ale i dla wielu ekstrawertyków, prowadzi to do przesycenia. Potrzebujemy czasu sam na sam ze sobą, by przetrawić doświadczenia, odzyskać energię. Gdy go nie mamy, bo „trzeba odpisać, sprawdzić, umówić się”, randkowanie staje się drugim etatem, który kradnie czas na regenerację. Zmęczenie nie bierze się wtedy z braku ludzi, ale z nadmiaru niewystarczająco głębokich kontaktów, które nie dają energii, a ją odbierają.

Część 2: Strategie odnowy – od przywrócenia człowieczeństwa procesowi po zmianę paradygmatu

Odbudowa świeżości nie polega na znalezieniu „bardziej ekscytujących” osób. Polega na całkowitej zmianie swojego stosunku do procesu randkowania i do samego/samej siebie w tym procesie. To praca nad przywróceniem człowieczeństwa tam, gdzie zapanowała automatyzacja.

1. Wprowadzenie randkowego „postu” i reset percepcyjny. Pierwszym, niezbędnym krokiem jest całkowita przerwa. Nie na dzień czy dwa, ale na minimum 3-4 tygodnie. Celem nie jest tylko odpoczynek, ale zresetowanie percepcji. Chodzi o to, by:

Oduczyć się patrzenia na ludzi przez pryzmat checklisty.

Pozwolić zapomnieć mózgowi o cyklu nadziei i rozczarowania.

Odnowić kontakt z samym sobą – przypomnieć sobie, kim jesteś, gdy nikt nie patrzy i nie ocenia.
W tym czasie należy całkowicie usunąć aplikacje, nie umawiać się na randki, nie analizować starych rozmów. Zająć się życiem, które sprawia przyjemność bez związku z randkowaniem. To oczyszcza emocjonalną patynę.

2. Zmiana celu z „znalezienia kogoś” na „poznanie człowieka”. Po powrocie, fundamentalnie zmień swoją intencję. Zamiast celu: ZDECYDOWAĆ, CZY TA OSOBA JEST DLA MNIE, przyjmij cel: DOWIEDZIEĆ SIĘ, KIM JEST TA OSOBA I JAK WIDZI ŚWIAT. To przejście z paradygmatu sędziego do paradygmatu badacza/odkrywcy. Twoim zadaniem na randce nie jest ocena zgodności, lecz ciekawe, uważne doświadczenie bycia z drugim człowiekiem. Zadawaj pytania nie po to, by zweryfikować checklistę („A co myślisz o dzieciach?”), ale z prawdziwej ciekawości („Co ostatnio cię zaskoczyło?”, „Opowiedz o miejscu, do którego chciałbyś/chciałabyś wrócić i dlaczego?”). Ta zmiana odciąża mózg z obowiązku oceny i angażuje ośrodek ciekawości.

3. Praktyka „jednej rzeczy” i minimalizm randkowy. Zamiast utrzymywania dziesięciu równoległych, płytkich konwersacji, które męczą i dezorientują, wprowadź zasadę „jednej rzeczy w jednym czasie”. Skup się maksymalnie na jednej osobie, z którą nawiązałeś/aś kontakt. Daj jej pełną uwagę. Jeśli po 1-2 spotkaniach nie czujesz chęci na więcej, zakończ z szacunkiem i dopiero wtedy poszukaj kolejnej osoby. To redukuje przeciążenie decyzyjne i pozwala na głębsze, mniej męczące zaangażowanie. Jakość zaczyna zastępować ilość.

4. Randka jako eksperyment, nie egzamin. Zaplanuj spotkania tak, aby były doświadczeniem, a nie przesłuchaniem. Zamiast kawy w tej samej kafejce, proponuj aktywność, która sama w sobie jest interesująca: spacer po nieznanej dzielnicy, wizyta w małym muzeum, gra planszowa w pubie. Cel: wspólnie coś przeżyć. Dzięki temu uwaga przenosi się z oceny osoby na wspólne działanie. Świeżość powraca, gdy pojawia się element zabawy, przygody i wspólnego odkrywania. Nawet jeśli z tej osoby nie będzie związku, spędzisz dobrze czas, a to zmienia całe nastawienie.

5. Rezygnacja z „wersji premium” siebie na rzecz autentyczności. Postanów, że na następnym spotkaniu pozwolisz sobie na niedoskonałość. Opowiesz o dziwactwie, które masz. Przyznasz, że jesteś zmęczony/a pracą. Nie będziesz się forsował/a, by być ciągle zabawnym/a. To jest akt wyzwolenia. Jeśli druga osoba nie przyjmie cię w tym stanie, i tak nie byłaby dobrym partnerem/partnerką na dłuższą metę. A ty zaoszczędzisz energię, którą do tej pory marnowałeś/aś na podtrzymywanie iluzji. Świeżość to także świeżość bycia sobą, bez filtrowania.

6. Zmiana środowiska – offline i kontekst naturalny. Jeśli zmęczenie pochodzi głównie z aplikacji, przenieś poszukiwania całkowicie lub częściowo do świata rzeczywistego. Dołącz do klubów tematycznych (taniec, wspinaczka, książkowe), chodź na wykłady, warsztaty, bierz udział w aktywnościach, które lubisz. Poznawanie ludzi w naturalnym kontekście wspólnej pasji jest o niebo mniej męczące niż przeglądanie profili. Rozmowa rodzi się sama, a presja oceny jest mniejsza, bo nie spotkaliście się tam „po to, by się oceniać”, tylko „po to, by robić coś razem”.

7. Reframing porażki: od rozczarowania do informacji. Przeprogramuj swoje myślenie. Nieudane spotkanie to nie „stracony wieczór” czy „dowód na to, że nigdy nie znajdę nikogo”. To cenna informacja. „Dzięki temu spotkaniu wiem, że bardzo cenię sobie spontaniczność, a ta osoba była nadmiernie zaplanowana”. „Dzięki tej rozmowie uświadomiłem/am sobie, jak ważne jest dla mnie poczucie humoru”. Każde takie doświadczenie przybliża cię do tego, czego naprawdę chcesz, i oczyszcza listę z nieistotnych kryteriów. To zmniejsza poczucie marnotrawstwa energii.

8. Dbaj o swoje życie jak o ogród, a randkowanie traktuj jak możliwość, nie jak obowiązek. Najważniejsza strategia długoterminowa: spraw, by twoje życie było tak bogate i satysfakcjonujące, że randkowanie stanie się jedynie opcją, a nie koniecznością. Inwestuj w przyjaźnie, pasje, rozwój, zdrowie. Gdy przestaniesz patrzeć na randkowanie jako na jedyną drogę do szczęścia, odzyskasz nad nim kontrolę. Będziesz wchodzić w interakcje z ciekawości i otwartością, a nie z desperacją i wyczerpaniem. Poczucie świeżości wraca, gdy masz z czego wracać – do dobrego, własnego życia.

Odbudowa emocjonalnej świeżości to w istocie akt przywrócenia człowieczeństwa sobie i osobom, które poznajemy. To rezygnacja z bycia menedżerem projektu „Związek” na rzecz bycia wędrowcem, który z ciekawością odkrywa nowe krajobrazy – nie po to, by je podbić, ale by je zrozumieć i poczuć. Gdy uda się ten przełom, zmęczenie ustępuje miejsca uważności, a rutyna – prawdziwemu spotkaniu.

Czy istnieje związek pomiędzy tym, jak się zachowujemy, a tym, co jemy? Z badań przeprowadzonych w ostatnich latach wynika, że taki związek nie tylko istnieje, ale jest bardzo silny. Co jeść, by uporać się z agresją? Jaka dieta może pomóc tym, których zawodzą nerwy? Oto kilka porad dla tych, którzy za pomocą zmian w diecie chcą pokonać swoje nerwy i uporać się ze swym gniewem i agresją.
Jak wynika z badań, jednym z największych problemów związanych z agresją okazuje się alkohol. Jeśli chcemy panować nad swoimi nerwami, powinniśmy z niego zrezygnować. A co z innymi produktami spożywczymi? I one mają ogromne znaczenie. Zdrowa dieta, która pomoże nam w walce z agresją, powinna składać się głównie z pełnoziarnistych produktów zbożowych oraz ze świeżych owoców i warzyw. Unikać należy za to kawy, herbaty oraz produktów z jasnej mąki. Agresywnym zachowaniom mogą sprzyjać też słodycze. Jak to możliwe? Z badań wynika, że im wyższe stężenie cukru w organizmie człowieka, tym większa jego skłonność do agresywnych zachowań.