Popularność portali, w których możemy, kreować swoje życie w wirtualnej rzeczywistości nie słabnie. Facebook i Instagram wydają się, być najpopularniejszymi aplikacjami społecznościowymi, ale coraz większym zainteresowaniem cieszą się też portale randkowe! Są one oczywiście dedykowane singlom, a ilość użytkowników, takich portali udowadnia, że grono to jest naprawdę spore!
Najpopularniejsze strony do randkowania!
Właściwie internetowe znajomości, flirty, a nawet wirtualne randki nie dziwią już nikogo. Dla jednych strona randkowa jest wygodnym sposobem na szukanie drugiej połówki, dla innych bezpieczną możliwością przełamania nieśmiałości. Z pewnością ułatwiają zapoczątkowanie relacji i to pewnie w tym, tkwi ich fenomen. Wszystkie te portale, łączy zbliżona konstrukcja. Główny strona wyświetla profile użytkowników i pozwala na pewnego rodzaju ich selekcję, czyli określenie „podoba mi się" lub odrzucenie. Niezbędne jest stworzenie swojego profilu z m.in. jednym zdjęciem, który ma służyć własnej autoprezentacji. Każdy, taki portal daje możliwość określenia pewnych targetów takich, jak wiek, płeć i odległość.
„Czy, mam szanse znaleźć drugą połówkę na portalu randkowym…"
Z pewnością tak! Coraz więcej par, śmiało przyznaje, że swoją znajomość zapoczątkowała właśnie na portalu randkowym. Nikt jednak nie obiecuje, że będzie łatwo. Zanim trafisz na właściwą osobę, z którą budowanie relacji, będzie miało szansę zaowocować większym uczuciem, możliwe, że przebrniesz przez kilkanaście, a może kilkadziesiąt rozmów, które „wypalą się” dość szybko. To dość normalne, dlatego nie warto się zrażać. Drogą do sukcesu na pewno jest szukanie osób o podobnych poglądach i pasjach, co ułatwi, znalezienie wspólnego „flow” Dość istotną kwestią może okazać się również weryfikowanie intencji kandydata, czy też kandydatki. Zwłaszcza jeśli czujesz, że jesteś gotów na prawdziwą miłość i budowane poważnego związku. To ma szanse powadzenia tylko z osobą, która pragnie tego samego.
Ludzie nieraz zadają sobie pytanie, czy w naszym nowoczesnym, ciągle przyśpieszającym świecie jest miejsce na miłość. Na taką prawdziwą, romantyczną i dozgonną, rodem z filmów, czy dzieł literackich, jakie przeszły do kanonu lektur obowiązkowych. A może pytanie należy sformułować zupełnie inaczej, a mianowicie: „Czy miłość romantyczna istniej?”. Tutaj u niektórych pojawi się nuta niepokoju. Ktoś zapyta: „Ale jak to? Przecież od lat tworzę udany związek oparty na miłości”. Jednak znajdą się i tacy, których życie nieprzyjemnie doświadczyło. Być może kogoś nurtuje kwestia zasadności stwierdzenia, że miłość jest podstawą związku. Rzec można jedno – ten niezwykle subtelny temat można rozpatrywać na wiele sposobów i pewnie każdy z nich zawiera w sobie jakieś akceptowalne szerzej uzasadnienie.
Miłość to nie uczucie, czyli o odnajdywaniu ponadromantycznych powiązań
Miłość jest jedną z podstawowych potrzeb człowieka. Każdy pragnie być akceptowany i – najogólniej rzecz ujmując – dla kogoś ważny. Świadomość, że mamy kogoś, kto zawsze na nas czeka, wspiera oraz stawia na szczycie hierarchii życiowych priorytetów, stanowi motywację do podejmowania działań, a także do pracy nad samym sobą. Dotychczas powstało wiele definicji miłości, tworzonych głównie przez psychologów, filozofów, czy teologów. Choć posiadają one elementy wspólne, żadna nie jest tą – można powiedzieć - powszechnie obowiązującą. Nie ma jednego wytłumaczenia i sprecyzowania całego szeregu zachowań, motywów i odczuć, jakie towarzyszą stanowi określanemu mianem miłości. Zawarte wyżej, nieco kontrowersyjne stwierdzenie „miłość to nie uczucie”, również ma swoje uzasadnienie. Odwołamy się w tym miejscu do słów dra hab. Bartłomieja Dobroczyńskiego, związanego zawodowo z Instytutem Psychologii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Wskazuje on, że uczucia ze swej definicji są czymś krótkotrwałym. Miłość jego zdaniem jest stanem bliższym woli, aniżeli uczuciu, wymagającym zaistnienia i zaangażowania wielu różnych procesów psychologicznych, przy równoczesnym wspomaganiu ze strony intelektualnej. Można ją porównać do dbania o ogród – potrzeba do tego poświęcenia, czasu, samodyscypliny, powtarzalności pewnych zabiegów, a nawet specjalnego rozkładu zajęć i czasem bolesnych rezygnacji z pewnych rzeczy. Jest to więc coś bardzo złożonego.
Często słyszymy, że między dwojgiem ludźmi musi być chemia. Stwierdzenie to przeniknęło do języka potocznego ze świata nauki. Ktoś na sam widok lub zapach drugiej osoby doznaje euforycznych stanów, przypominających te po zażyciu alkoholu lub środków odurzających. Istnienie takiej „chemii” można nawet sprawdzić za pomocą przyrządów mierzących parametry fizjologiczne – synchronizują się oddechy i rytmy serca. Wszystko to ma podłoże ewolucyjne. Powyższe czynniki wskazują na swego rodzaju seksualno-rozrodcze dopasowanie. Wszystko to często łączy się z niemal bezkrytycznym postrzeganiem partnera i trwa dwa, góra cztery lata. Po tym czasie ktoś nagle orientuje się, że porywająca spontaniczność tak naprawdę jest brakiem chęci życiowej stabilizacji, a uroczy śmiech w rzeczywistości przypomina rechot. Psychologowie uznaliby, że te minione lata były czasem na znalezienie nowych, stabilnych powiązań między osobami, zbudowanie odpowiedniej więzi i wewnętrzne wyrażenie zgodny na „bycie razem”. Związek musi przejść na wyższy poziom, stać się swego rodzaju instytucją. Dwoje ludzi zaczynają łączyć interesy i problemy dnia codziennego – zakup domu lub mieszkania, wybór sprzętów, kredyt, planowanie urlopu itd. Niektóre pary nie wytrzymują tej próby.
Miłość to za mało – tajemnice szczęśliwego związku
Czy sama miłość wystarczy, aby wieść szczęśliwe życie w udanym związku? Danielle B. Grossman, kalifornijska psychoterapeutka specjalizująca się w terapii rodzin oraz par stworzyła długą listę emocjonalnych umiejętności, jakie jej zdaniem są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania związku. Po pierwsze istotne jest rozpoznawanie emocji odczuwanych przez partnera w danej chwili, a także nazywanie i bezpośrednie komunikowanie swoich emocji. Maskowanie, tłumienie w sobie, albo oczekiwanie, że druga osoba odgadnie co nas dręczy, nie jest właściwym działaniem. Tak samo istotne jest radzenie sobie z emocjami w taki sposób, aby nie dopuścić do ich destruktywnego wpływu na partnera. Ciągłe odreagowywanie lub zwracanie się do drugiej osoby bez należnego jej szacunku, jest niedopuszczalne. Tak samo jak nieumiejętność przyjmowania odpowiedzialności na swoje czyny i nieprzepraszanie za nie. Kolejna kwestia to zdolność śmiania się z siebie i spojrzenia na wszystko ze zdrowym dystansem. Niezastąpiona jest też umiejętność przyjmowania słusznej krytyki, bez zaprzeczania, czy stosowania takich taktyk jak obwinianie i zastraszanie. Co jeszcze jest ważne? Dalej amerykańska badaczka wskazuje na następujące aspekty:
- stawianie granic mając na uwadze swoje zdrowie fizyczne i psychiczne
- umiejętność samodzielnego funkcjonowania w społeczeństwie; brak uzależnienia od partnera.
- akceptacja opinii i przekonań partnera, odmiennych od naszych; akceptowanie różnic między nami a partnerem.
- brak chęci do kontroli partnera i stosowania szantażu emocjonalnego.
Na koniec wskazuje na umiejętność akceptacji nudy i prozy życia, a także ujemnych cech charakteru partnera, czy tego, że nie zawsze będziemy zrozumiani. Cenne jest skoncentrowanie się na tym co jest, a nie rozpamiętywanie tego co było. Trzeba też pogodzić się ze świadomością, że każdy wybór ma swoje plusy i minusy, z którymi nieraz przyjdzie nam się mierzyć do końca życia.
Część I: Projekcja i mechanizmy obronne, czyli jak nieświadomie tworzymy fikcyjnego partnera w naszych głowach
Współczesne randkowanie w dużej mierze przeniosło się do świata cyfrowego, gdzie wymiana wiadomości poprzedza realne spotkanie często o wiele dni lub nawet tygodni. Ten okres, choć z pozoru niewinny i naturalny, staje się pułapką, w którą wpada ogromna część użytkowników portali randkowych. W naszych głowach, na podstawie kilku zdań, emotikon i zdjęć, zaczyna budować się obraz drugiej osoby, który z czasem nabiera cech tak realnych, że gdy w końcu dochodzi do spotkania twarzą w twarz, przeżywamy szok. To, co bierzemy za poznawanie kogoś, jest w istocie projekcją – nieświadomym mechanizmem obronnym, który polega na przypisywaniu drugiej osobie naszych własnych pragnień, oczekiwań i wyobrażeń . Zrozumienie, jak działa ten mechanizm, jest kluczowe, by nie dać się wciągnąć w sidła wyobrażonej relacji, która z definicji nie może przetrwać konfrontacji z rzeczywistością.
Projekcja w psychologii to pierwotny mechanizm obronny polegający na nieświadomym przenoszeniu na innych własnych przekonań, uczuć czy cech, których nie potrafimy zaakceptować u siebie . W kontekście randkowania online przybiera ona jednak nieco inną formę – nie tyle pozbywamy się swoich negatywnych cech, ile raczej obdarowujemy nieznajomą osobę całym wachlarzem pozytywnych właściwości, które są w istocie odbiciem naszych pragnień i potrzeb. Ktoś, kto odpisuje ciepło i z zaangażowaniem, staje się w naszej wyobraźni nie tylko miły, ale i wrażliwy, lojalny, opiekuńczy, choć tak naprawdę nie mamy na to żadnych dowodów. Ktoś, kto ma w profilu zdjęcie z gór, urasta do rangi zapalonego podróżnika i miłośnika przygód, choć być może był tam raz w życiu. Nasz umysł, kierując się naturalną tendencją do porządkowania rzeczywistości i wypełniania luk, tworzy spójną, pociągającą historię, która ma niewiele wspólnego z prawdziwym człowiekiem po drugiej stronie ekranu.
Mechanizm ten jest tym silniejszy, im bardziej jesteśmy zaangażowani emocjonalnie w poszukiwanie partnera. Osoby samotne, spragnione bliskości, po bolesnych przejściach czy pod silną presją społeczną, są szczególnie podatne na budowanie wyobrażonych relacji . Ich pragnienie jest tak wielkie, że mózg, chcąc je zaspokoić, podsuwa im gotowy, idealny obraz, który naklejany jest na pierwszą lepszą osobę, która wykazuje choćby cień zainteresowania. Jak piszą specjaliści z zakresu psychologii, projekcja prowadzi do błędnej oceny obiektu i zniekształcenia jego obrazu . To, co widzimy, nie jest drugim człowiekiem, ale lustrem, w którym odbijają się nasze własne, często nieuświadomione, potrzeby. W świecie portali randkowych, gdzie dostępnych jest niezliczenie wiele profili, ta tendencja do projekcji może przerzucać się z jednej osoby na drugą, tworząc karuzelę rozczarowań, bo żaden realny człowiek nie jest w stanie sprostać wyidealizowanemu obrazowi, który nosimy w głowie.
W praktyce randkowania online, budowanie wyobrażonej relacji przybiera charakterystyczne formy. Jedną z nich jest przedwczesne ujawnianie intymnych szczegółów z życia. Gdy rozmowa szybko schodzi na tematy osobiste, gdy dzielimy się swoimi traumami, lękami i marzeniami, tworzy się złudzenie głębokiej zażyłości. Czujemy, że znamy tę osobę lepiej niż kogokolwiek innego, że mamy z nią wyjątkową więź. Prawda jest jednak taka, że ta intymność jest jednostronna i wyimaginowana – nie została zbudowana na wspólnych doświadczeniach, na byciu razem w różnych sytuacjach, ale na słowach, które mogą być równie dobrze starannie wyreżyserowaną grą. Eksperci z zakresu komunikacji online ostrzegają, że im dłużej ciągnie się faza pisania bez realnego spotkania, tym bardziej zniechęcająca staje się perspektywa spotkania w realu, bo rośnie presja i nierealistyczne oczekiwania . Boimy się, że konfrontacja z rzeczywistością zburzy nasz misternie zbudowany zamek.
Inną formą jest fantazjowanie o wspólnej przyszłości. W myślach planujemy już wspólne wakacje, przeprowadzkę, ślub, starość, choć nie mieliśmy jeszcze okazji sprawdzić, czy ta osoba w ogóle istnieje w realu tak, jak ją sobie wymyśliliśmy. Te fantazje są niezwykle przyjemne i dostarczają ogromnych dawek dopaminy, co uzależnia nas od stanu oczekiwania i marzenia, a nie od samej relacji. Gdy w końcu dochodzi do spotkania, okazuje się, że on ma irytujący sposób mówienia, inaczej pachnie, nie słucha tak, jak sobie wyobrażaliśmy, a jego poczucie humoru w realu w ogóle do nas nie trafia. Rozczarowanie jest tym większe, im więcej zainwestowaliśmy w wyobrażoną relację. To, co mogło być sympatyczną znajomością, kończy się po jednym spotkaniu, bo nasz wyimaginowany partner przegrał konfrontację z żywym człowiekiem.
Kluczowym problemem jest tu fakt, że projekcja działa poza naszą świadomością. Nie zdajemy sobie sprawy, że to my sami jesteśmy autorami tego idealnego portretu. Dlatego tak trudno jest nam się przed nią bronić. Często tłumaczymy sobie, że mamy "dobrą intuicję", że "czujemy", że to ten właściwy człowiek. Tymczasem to, co bierzemy za intuicję, jest często projekcją naszych pragnień. Jak zauważają psycholodzy, mechanizm ten jest szczególnie trudny do rozpoznania, ponieważ osoba korzystająca z projekcji zazwyczaj nie zdaje sobie sprawy, że przypisuje innym własne uczucia czy myśli . Wymaga to głębokiej introspekcji i gotowości do kwestionowania własnych, nawet najbardziej przekonujących, odczuć. W świecie portali randkowych, gdzie iluzja jest łatwo dostępna i podsycana przez algorytmy, ta umiejętność staje się niezbędna do przetrwania z tarczą emocjonalną.
W kolejnej części artykułu przyjrzymy się praktycznym strategiom, które pozwalają zatrzymać ten destrukcyjny proces i podejść do randkowania w sposób bardziej świadomy i chroniący przed rozczarowaniem. Omówimy, jak rozpoznać, że jesteśmy w pułapce projekcji, jak świadomie ograniczać wyobrażenia i jak najszybciej przenosić relacje do realnego świata, gdzie jedynie mogą być zweryfikowane.
Część II: Strategie uziemiania i testowania rzeczywistości, czyli jak nie dać się porwać fantazji i spotkać prawdziwego człowieka
Świadomość, że nasz umysł ma tendencję do tworzenia fikcyjnych partnerów na podstawie skąpych danych z portali randkowych, to dopiero pierwszy krok. Kolejnym, znacznie trudniejszym, jest wdrożenie w życie strategii, które pozwolą nam tę tendencję okiełznać i uchronić się przed bolesnymi rozczarowaniami. Wymaga to od nas nie tylko samoświadomości, ale przede wszystkim zdyscyplinowania i odwagi do konfrontowania własnych wyobrażeń z rzeczywistością. To proces, który można nazwać "uziemianiem" – sprowadzaniem naszych myśli i emocji z poziomu fantazji na poziom faktów i realnych doświadczeń.
Pierwszą i najważniejszą strategią jest jak najszybsze przenoszenie znajomości z wirtualnego świata do realnego. Eksperci są w tej kwestii zgodni – im dłużej piszemy, tym większe ryzyko, że zbudujemy w głowie obraz, który nie ma nic wspólnego z rzeczywistością . Optymalny czas to maksymalnie kilkanaście dni od pierwszego kontaktu, a w wielu przypadkach wystarczy zaledwie kilka wymian zdań, by zaproponować spotkanie. Celem wstępnej rozmowy nie jest dogłębne poznanie drugiej osoby, ale jedynie sprawdzenie, czy istnieje wystarczająca podstawa, by poświęcić czas na realną randkę. Im mniej wiemy o sobie nawzajem z wiadomości, tym mniej mamy okazji do tworzenia projekcji i tym bardziej autentyczne będzie pierwsze spotkanie. To na nim, a nie w czacie, ma szansę wydarzyć się prawdziwa magia – lub jej brak.
Kolejnym krokiem jest świadome ograniczenie fantazjowania o przyszłości. Gdy tylko łapiemy się na tym, że planujemy w myślach wspólne wakacje z osobą, której jeszcze nie widzieliśmy na oczy, lub wyobrażamy sobie, jacy będziemy szczęśliwi u jej boku, powinniśmy natychmiast przerwać tę myśl. Można zastosować prostą technikę poznawczą: zadać sobie pytanie "co właściwie wiem na pewno o tej osobie?". Okazuje się wtedy, że lista faktów jest zazwyczaj bardzo krótka i dotyczy głównie tego, co sama nam o sobie powiedziała, a nie tego, co sama sobie o niej wymyśliłam. Warto też zapisywać te fakty, by mieć przed oczami dowód na to, jak niewiele wiemy. To konfrontuje nas z rzeczywistością i studzi emocje.
Ważnym narzędziem jest także utrzymywanie kontaktu z kilkoma osobami jednocześnie, przynajmniej na wczesnym etapie. Choć wielu osobom może się to wydawać nielojalne, z psychologicznego punktu widzenia jest to zdrowa strategia, która zapobiega nadmiernemu inwestowaniu w jedną, wyobrażoną relację. Gdy całą naszą uwagę skupiamy na jednej osobie, nieuchronnie zaczynamy ją idealizować. Gdy rozmawiamy z kilkoma, łatwiej nam zachować dystans i obiektywizm. Każda z tych osób jest wtedy po prostu jedną z wielu potencjalnych opcji, a nie wybrańcem, który ma uratować nas przed samotnością. To znacznie obniża poziom projekcji.
Psycholodzy podkreślają również znaczenie rozwijania samoświadomości i umiejętności odróżniania swoich projekcji od rzeczywistości . Można to robić poprzez regularne zadawanie sobie pytań: "Czy ta cecha, którą tak podziwiam u tej osoby, jest czymś, czego sama pragnę?", "Czy to, co mnie w niej irytuje, nie jest przypadkiem odbiciem moich własnych, nieakceptowanych cech?". To trudna, ale niezwykle owocna praca. Prowadzenie dziennika, w którym zapisujemy swoje myśli i uczucia dotyczące nowo poznanych osób, może pomóc w dostrzeżeniu powtarzających się wzorców i uświadomieniu sobie, jak często nasze osądy mówią więcej o nas samych niż o innych.
W kontekście portali randkowych, warto również świadomie korzystać z informacji zawartych w profilach, ale traktować je z dystansem. Zdjęcia są często nieaktualne lub starannie wybrane, opisy są kreacją, a odpowiedzi na standardowe pytania – wyuczone. Zamiast budować na tej podstawie złożony obraz osobowości, potraktujmy profil jako bardzo wstępną wskazówkę, która wymaga weryfikacji. Najlepszym testem jest obserwacja, jak dana osoba zachowuje się w sytuacjach mniej kontrolowanych – jak reaguje na opóźnienia, na nieprzewidziane okoliczności, na drobne nieporozumienia. To dopiero realne spotkania dostarczają takich danych.
Gdy już dojdzie do pierwszego spotkania, kluczowa jest umiejętność bycia tu i teraz, zamiast porównywania realnej osoby z wyimaginowanym obrazem. To trudne, bo nasz mózg automatycznie będzie szukał potwierdzenia dla swoich projekcji. Ale jeśli jesteśmy tego świadomi, możemy celowo skupić się na tym, co nowe, zaskakujące, inne niż w wyobrażeniach. Możemy zadać sobie pytanie: "Czy ta osoba w realu jest dla mnie równie atrakcyjna, jak w mojej głowie?", "Czy jej sposób bycia, mówienia, poruszania się rezonuje ze mną?". To konfrontacja, która może być bolesna, ale tylko ona daje szansę na prawdziwe poznanie.
Nie można też zapominać o tym, że budowanie relacji to proces, który wymaga czasu i wielu spotkań. Jedna randka, nawet bardzo udana, nie daje pełnego obrazu drugiego człowieka. Dlatego tak ważne jest, by nie podejmować pochopnych decyzji i nie angażować się emocjonalnie zbyt szybko. Pozwólmy, by relacja rozwijała się naturalnie, a nasze uczucia były odpowiedzią na realne doświadczenia, a nie na wyobrażenia. Jak radzą specjaliści, dajmy czas sobie i sobie nawzajem, poznajmy się lepiej, zanim podejmiemy decyzję o zaangażowaniu .
Ostatecznie, najskuteczniejszą obroną przed pułapką wyobrażonej relacji jest praca nad własnym poczuciem wartości i spełnieniem poza związkami. Osoba, która jest szczęśliwa sama ze sobą, ma ciekawe życie, pasje, przyjaciół, nie potrzebuje desperacko kogoś, kto wypełni jej pustkę. Dla niej randkowanie jest przygodą i odkrywaniem, a nie misją ratunkową. Nie musi idealizować przypadkowych osób, bo nie szuka wybawcy, ale partnera do wspólnego, już i tak udanego, życia. To właśnie ta wewnętrzna pełnia jest najlepszym filtrem przeciwko projekcjom. Gdy nie oczekujemy, że ktoś nas uratuje czy dopełni, jesteśmy w stanie zobaczyć go takim, jaki jest – z zaletami i wadami – i podjąć świadomą decyzję, czy chcemy iść z nim przez życie.
Budowanie wyobrażonej relacji przed pierwszym spotkaniem jest jedną z najczęstszych i najbardziej bolesnych pułapek współczesnego randkowania. Ale wiedza o mechanizmach, które za nią stoją, oraz konsekwentne stosowanie strategii uziemiających, może nas przed nią uchronić. Świadomość, cierpliwość i odwaga do konfrontacji z rzeczywistością to narzędzia, które pozwalają przejść od świata fantazji do świata prawdziwych, satysfakcjonujących relacji. A to przecież jest naszym celem.